Xây dựng nền tảng tự chủ về công nghệ chiến lược
Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng vừa ký Quyết định số 1493/QĐ-TTg ngày 6/8/2026 phê duyệt Chương trình khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo quốc gia đặc biệt về công nghệ chiến lược.
Chương trình được xây dựng nhằm thúc đẩy nghiên cứu, phát triển, hoàn thiện và thương mại hóa các sản phẩm công nghệ chiến lược có năng lực cạnh tranh cao. Đồng thời, tập trung phát triển các công nghệ lõi, từng bước nâng cao năng lực tự chủ về khoa học và công nghệ, giúp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Bên cạnh mục tiêu phát triển công nghệ, Chương trình cũng hướng đến hình thành hệ sinh thái công nghệ chiến lược với sự liên kết chặt chẽ giữa Nhà nước, doanh nghiệp, các viện nghiên cứu và tổ chức khoa học - công nghệ, tạo động lực mới cho tăng trưởng kinh tế dựa trên đổi mới sáng tạo.
Đến năm 2030 làm chủ tối thiểu 4 công nghệ chiến lược
Trong giai đoạn 2026 - 2030, Chương trình đặt ra nhiều mục tiêu cụ thể và có tính đột phá.
Theo đó, Việt Nam phấn đấu làm chủ tối thiểu 4 công nghệ chiến lược thuộc Danh mục công nghệ chiến lược do Thủ tướng Chính phủ ban hành; đồng thời phát triển và thương mại hóa ít nhất 15 sản phẩm công nghệ chiến lược.
Trong số các sản phẩm này, tối thiểu 5 sản phẩm sẽ được thương mại hóa tại thị trường khu vực hoặc quốc tế, góp phần nâng cao tỷ lệ nội địa hóa và tăng khả năng tham gia chuỗi giá trị toàn cầu. Mục tiêu đặt ra là các sản phẩm công nghệ chiến lược khi thương mại hóa đạt khoảng 40% tỷ lệ nội địa hóa.
Song song với đó, Chương trình hướng tới phát triển ít nhất 20 doanh nghiệp có năng lực làm chủ công nghệ và sản phẩm công nghệ chiến lược thông qua việc chủ trì hoặc tham gia thực hiện các nhiệm vụ thuộc Chương trình. Trong số này, tối thiểu 5 doanh nghiệp sẽ có sản phẩm tham gia chuỗi giá trị toàn cầu.
Mục tiêu cao hơn trong giai đoạn 2031 - 2035
Bước sang giai đoạn 2031 - 2035, các chỉ tiêu tiếp tục được nâng lên nhằm tạo nền tảng cho Việt Nam trở thành quốc gia có năng lực cạnh tranh về công nghệ.
Cụ thể, Việt Nam đặt mục tiêu làm chủ ít nhất 6 công nghệ chiến lược, phát triển và thương mại hóa tối thiểu 25 sản phẩm công nghệ chiến lược.
Trong đó, ít nhất 15 sản phẩm được thương mại hóa tại thị trường khu vực hoặc quốc tế, đồng thời duy trì tỷ lệ nội địa hóa từ 40% trở lên.
Số lượng doanh nghiệp làm chủ công nghệ chiến lược cũng được nâng lên 30 doanh nghiệp, trong đó có tối thiểu 10 doanh nghiệp tham gia chuỗi giá trị toàn cầu.
Năm nhóm giải pháp trọng tâm thúc đẩy công nghệ chiến lược
Để hiện thực hóa các mục tiêu trên, Chương trình xác định 5 nhóm nhiệm vụ và giải pháp trọng tâm.
Trước hết là tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách nhằm tạo môi trường thuận lợi cho nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và phát triển công nghệ.
Cùng với đó là đẩy mạnh nghiên cứu, phát triển sản phẩm công nghệ chiến lược; hỗ trợ thương mại hóa kết quả nghiên cứu và mở rộng thị trường trong nước cũng như quốc tế.
Một nhiệm vụ quan trọng khác là phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, tăng cường hợp tác quốc tế trong nghiên cứu, chuyển giao và đồng phát triển công nghệ chiến lược. Đồng thời, nâng cao hiệu quả công tác theo dõi, đánh giá và điều phối quá trình triển khai Chương trình.
Thúc đẩy doanh nghiệp và sản phẩm công nghệ Việt Nam
Theo Chương trình, các cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập và doanh nghiệp nhà nước sẽ được khuyến khích ưu tiên đặt hàng, mua sắm, thuê và sử dụng các sản phẩm công nghệ chiến lược được phát triển trong khuôn khổ Chương trình theo quy định.
Song song với đó, hệ thống tiêu chuẩn quốc gia, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia sẽ tiếp tục được hoàn thiện; năng lực đo lường, thử nghiệm, kiểm định và chứng nhận được đầu tư đồng bộ nhằm hỗ trợ các sản phẩm nhanh chóng đưa ra thị trường.
Các doanh nghiệp và tổ chức nghiên cứu cũng sẽ được hỗ trợ xúc tiến đầu tư, thương mại, kết nối cung - cầu công nghệ, quảng bá sản phẩm và mở rộng thị trường trong nước cũng như quốc tế.
Đặc biệt, Chương trình khuyến khích các doanh nghiệp công nghệ chiến lược, nhất là doanh nghiệp đầu chuỗi, tăng cường hợp tác với doanh nghiệp nhỏ và vừa, viện nghiên cứu và cơ sở giáo dục đại học để nghiên cứu, thử nghiệm, hoàn thiện, chuyển giao công nghệ và hình thành chuỗi liên kết phát triển sản phẩm.
Thu hút nhân tài và mở rộng hợp tác quốc tế
Bên cạnh phát triển công nghệ, Chương trình cũng chú trọng xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao thông qua việc tuyển chọn, sử dụng và có cơ chế đãi ngộ phù hợp đối với Tổng công trình sư, chuyên gia, nhà khoa học xuất sắc và đội ngũ nhân lực công nghệ cao.
Đồng thời, mạng lưới chuyên gia công nghệ chiến lược sẽ được xây dựng trên Nền tảng số quản lý khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo quốc gia, tạo môi trường kết nối hiệu quả giữa các nhà khoa học, doanh nghiệp và cơ quan quản lý.
Ngoài ra, hợp tác quốc tế sẽ tiếp tục được mở rộng trong các lĩnh vực nghiên cứu, chuyển giao và đồng phát triển công nghệ chiến lược, đồng thời thu hút các chuyên gia và tổ chức khoa học - công nghệ nước ngoài tham gia thực hiện các nhiệm vụ trọng điểm, góp phần nâng cao năng lực công nghệ và sức cạnh tranh của Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới.