Từ một video miễn phí đến một gói thuê bao
Một buổi tối lướt mạng xã hội, Bảo Trân, 20 tuổi, tại TP.HCM, dừng lại trước một video có nội dung Con gái bị gia đình bỏ rơi quyết trở thành Vua Sói báo thù. Video dài khoảng 20 phút, kể câu chuyện cô gái bị gia đình ruồng bỏ rồi thay đổi số phận và quay lại trả thù.
Trân không nhớ mình bắt đầu xem từ lúc nào. Cô chỉ nhớ video kết thúc khi câu chuyện chưa đi đến hồi kết.
“Tôi tìm mãi phần tiếp theo nhưng không thấy. Bình luận cũng toàn người hỏi giống mình. Sau đó tôi mới lần ra ứng dụng DramaWave”, Trân kể.
Trên ứng dụng, một số tập đầu được mở miễn phí. Mỗi tập chỉ kéo dài khoảng 2-3 phút. Thời lượng ngắn khiến việc xem thêm một tập dường như không tốn nhiều thời gian. Tuy nhiên, khi câu chuyện được chia thành hàng chục tập, tổng thời gian theo dõi có thể kéo dài đáng kể.
Khi muốn xem tiếp, Trân được yêu cầu mở khóa nội dung. Cuối cùng, cô mua một gói tuần với giá khoảng 130.000 đồng tại thời điểm thanh toán.
“Tôi muốn dừng, nhưng xem đến đó rồi mà bỏ thì rất khó chịu. Tôi cứ nghĩ chỉ cần xem cho hết bộ này thôi”, cô nói.
Một bộ phim khoảng 50 tập, mỗi tập dài 2-3 phút, có thể khiến người xem dành hàng giờ trước màn hình nếu liên tục chuyển sang tập tiếp theo. Trân cho biết có những lần cô xem đến khuya, thậm chí gần sáng chỉ để biết kết cục của câu chuyện.
“Phim không phải kiểu tôi thấy quá hay. Có những đoạn vô lý, nhân vật và hình ảnh đôi khi cũng lạ. Nhưng cứ cuối tập là lại có chuyện mới. Tôi biết mình đang bị câu sang tập sau mà vẫn muốn bấm xem tiếp”, Trân chia sẻ.
Sau bộ phim đầu tiên, ứng dụng tiếp tục đề xuất những câu chuyện có mô-típ tương tự như trả thù, đổi thân phận, tình yêu, gia đình hoặc nhân vật yếu thế bất ngờ sở hữu năng lực đặc biệt.
Thị trường phim ngắn tăng nhanh
Câu chuyện của Trân diễn ra trong bối cảnh thị trường phim ngắn trên nền tảng di động đang mở rộng nhanh.
Theo báo cáo Mobile App Trends Spotlight Edition: Vietnam 2026 của Adjust, doanh thu mua hàng trong ứng dụng của nhóm phim ngắn tại Việt Nam đạt 11,5 triệu USD trong năm 2025. Lượt tải nhóm ứng dụng này trong quý IV/2025 tăng 271% so với cùng kỳ năm trước. Các ứng dụng được báo cáo đề cập gồm DramaWave, ShortMax, NetShort và StardustTV.
Cần lưu ý, con số 11,5 triệu USD là doanh thu mua hàng trong ứng dụng của nhóm ứng dụng phim ngắn, không phải doanh thu riêng của phim được tạo bằng AI. Các nền tảng này có thể cung cấp cả phim AI và phim người đóng.
Ở quy mô Đông Nam Á, Sensor Tower cho biết lượt tải ứng dụng short drama tăng hơn 300% trong năm 2025, trong khi doanh thu tăng hơn gấp đôi. Báo cáo cho thấy phim ngắn đang trở thành một phân khúc đáng chú ý trong thị trường nội dung di động của khu vực.
Sự phát triển của thị trường phân phối cũng đi cùng sự thay đổi nhanh ở khâu sản xuất.
Hơn 1.300 phim ngắn AI mỗi ngày tại Trung Quốc
Tại Trung Quốc, tốc độ ứng dụng AI vào phim ngắn đang diễn ra nhanh chóng.
Theo CNA dẫn số liệu từ Hiệp hội Dịch vụ Phát thanh Truyền hình và Nghe nhìn trực tuyến Trung Quốc, khoảng 128.000 phim ngắn được phát hành tại nước này trong quý I/2026. Hơn 95% trong số đó, tương đương khoảng 122.000 tác phẩm, được tạo hoàn toàn bằng AI.
Nếu tính trung bình theo quý, con số này tương đương hơn 1.300 phim ngắn AI được phát hành mỗi ngày. Đây là phép tính trung bình từ tổng số tác phẩm trong quý, không phải số lượng phát hành chính xác của từng ngày.
Một ví dụ được CNA đề cập là Master of Feng Shui. Tập mở đầu dài khoảng hai phút rưỡi và được cho là đạt 100 triệu lượt xem trong vòng 12 giờ sau khi ra mắt. Tác phẩm gồm 61 tập và được tạo bằng AI.
Điểm đáng chú ý không chỉ nằm ở số lượng tác phẩm mà còn ở tốc độ sản xuất.
CNA dẫn trường hợp một nhà sản xuất tại Bắc Kinh cho biết một loạt phim AI của công ty có chi phí khoảng 100.000 nhân dân tệ và mất chưa đầy một tháng từ khi duyệt kịch bản đến phát hành. Đây là chi phí của một dự án cụ thể, không thể xem là mức chi phí chung của toàn ngành.
AI cũng được sử dụng ở những khâu sau sản xuất, trong đó có chuyển ngữ và hỗ trợ phân phối nội dung sang nhiều thị trường.
Báo cáo bán niên năm 2026 của Kunlun Tech cho biết hơn 90% nội dung mới đưa lên DramaWave trong tháng 7 là nội dung do AI tạo. Tỷ lệ này chỉ áp dụng cho nội dung mới trong tháng được đề cập, không phải toàn bộ thư viện của nền tảng.
Những dữ liệu trên cho thấy một chuỗi sản xuất mới đang hình thành: nội dung có thể được tạo nhanh hơn, chuyển sang nhiều ngôn ngữ và phân phối qua các nền tảng hướng đến thị trường quốc tế.
Vì sao người xem dễ xem hết tập này đến tập khác?
Sức hút của phim ngắn không chỉ đến từ hình ảnh được tạo bằng AI.
Cấu trúc câu chuyện đóng vai trò quan trọng. Người xem thường bắt gặp một đoạn phim miễn phí trên mạng xã hội. Nội dung dừng lại đúng lúc xung đột chưa được giải quyết. Muốn biết phần tiếp theo, người xem phải tìm đến ứng dụng hoặc nền tảng phát hành.
Một số tập tiếp tục được mở miễn phí trước khi xuất hiện yêu cầu trả phí.
Hoàng Hương, 34 tuổi, tại Vũng Tàu, từng biết đến phim AI thông qua các video ngắn trên Facebook. Ban đầu, cô chỉ xem những đoạn giới thiệu rồi bỏ qua khi được yêu cầu vào ứng dụng để xem đầy đủ.
Sau nhiều lần bắt gặp những nội dung tương tự, cô tải DramaWave để xem bộ phim Thức tỉnh dòng máu rồng.
“Nội dung không quá nổi bật, nhưng diễn viên AI đẹp, thời lượng ngắn, không bị chi tiết dài dòng, nên cuốn hơn bình thường. Người làm phim cũng biết đẩy cao trào khiến tôi không dứt ra được”, cô chia sẻ.
Tuy nhiên, sau khi xem danh mục các gói trả phí, Hương quyết định xóa ứng dụng.
Cách xây dựng nội dung này phù hợp với đặc điểm của phim ngắn: mỗi tập phải nhanh chóng đưa người xem vào một tình huống, tạo cao trào rồi kết thúc bằng một câu hỏi hoặc xung đột mới.
Joey Jia, CEO Crazy Maple Studio - đơn vị phát hành ReelShort - từng nói với CNA rằng nhà sản xuất phải đưa những tình tiết thu hút lên sớm để tránh mất người xem.
Bác sĩ John Pinto, chuyên gia tư vấn tại ThoughtFull, giải thích với CNA rằng các video AI thường có đặc điểm kích thích mạnh, liên tục đưa ra tình huống bất ngờ và khiến người xem muốn biết điều gì xảy ra tiếp theo. Trong khi đó, phó giáo sư Deidre Popovich của Texas Tech University trao đổi với Tom's Guide về khả năng nội dung AI tận dụng những yếu tố tâm lý giúp thu hút sự chú ý.
Những nhận định này cho thấy sức hút của phim ngắn không nhất thiết phụ thuộc hoàn toàn vào chất lượng nghệ thuật. Nhịp kể nhanh, thời lượng ngắn và việc liên tục mở ra tình huống mới cũng có thể trở thành yếu tố giữ người xem ở lại.
Mô hình doanh thu được chia thành nhiều tầng
Bên cạnh khả năng thu hút người xem, mô hình kinh doanh của phim ngắn cũng được thiết kế theo nhiều hình thức.
Người dùng có thể xem miễn phí một số tập đầu, xem quảng cáo để nhận lượt xem hoặc mua quyền truy cập nội dung.
Theo dữ liệu được bài viết ghi nhận tại App Store Việt Nam ngày 23/9, ReelShort niêm yết các gói tuần 199.000 đồng và 249.000 đồng; DramaWave có gói tuần 149.000 đồng và gói tháng 299.000 đồng. NetShort có nhiều gói tuần, trong đó có mức 399.000 đồng và 499.000 đồng.
Nếu một người duy trì gói 399.000 đồng trong bốn tuần với cùng mức giá, tổng chi phí sẽ là 1.596.000 đồng. Với gói 499.000 đồng, con số tương ứng là 1.996.000 đồng.
Đây là phép tính theo mức giá được ghi nhận tại thời điểm kiểm tra, không phải mức chi tiêu thực tế bình quân của người dùng.
NetShort thông báo thuê bao tự động gia hạn nếu người dùng không hủy ít nhất 24 giờ trước khi kết thúc kỳ hiện tại. Vì vậy, người dùng cần kiểm tra kỹ điều kiện thuê bao và thời điểm gia hạn khi đăng ký.
DramaWave giới thiệu luồng video dọc toàn màn hình, hệ thống cá nhân hóa nội dung và khả năng tải phim để xem ngoại tuyến. Khi một bộ phim kết thúc, nền tảng vẫn có thể tiếp tục đề xuất các nội dung khác.
Đây là điểm khiến trải nghiệm xem phim ngắn khác với việc theo dõi một bộ phim truyền thống. Thay vì chờ đến tập phát sóng tiếp theo, người dùng có thể chuyển ngay sang một tập khác hoặc một bộ phim khác.
Người dùng dành bao nhiêu thời gian cho phim ngắn?
Dữ liệu về mức độ sử dụng cho thấy mức độ gắn kết với nhóm ứng dụng này có sự khác biệt đáng kể giữa những người dùng.
Theo Adjust, tỷ lệ giữ chân toàn cầu của ứng dụng phim ngắn ở ngày thứ 30 trong quý I/2026 chỉ khoảng 2%. Tuy nhiên, nhóm người dùng vẫn hoạt động tại thời điểm này dành trung bình 37,73 phút mỗi ngày trên ứng dụng.
Dữ liệu năm 2025 do Adjust dẫn từ Sensor Tower cho thấy người dùng ReelShort tại Mỹ dành trung bình 35,7 phút mỗi ngày trên ứng dụng, cao hơn mức 24,8 phút của Netflix trên thiết bị di động. So sánh này không bao gồm thời gian xem Netflix trên TV và cũng không tách riêng nội dung AI.
Những số liệu trên không cho thấy mọi người tải ứng dụng đều sử dụng lâu dài. Ngược lại, chúng cho thấy thị trường phim ngắn có đặc điểm khá rõ: một bộ phận người dùng rời đi nhanh, trong khi nhóm tiếp tục sử dụng có thể dành lượng thời gian đáng kể cho ứng dụng.
Trường hợp của Bảo Trân là một ví dụ ở cấp độ cá nhân.
Khởi đầu chỉ là một video miễn phí trên mạng xã hội. Sau đó là việc tìm phần tiếp theo, xem thêm một số tập miễn phí, gặp yêu cầu mở khóa và quyết định mua gói tuần.
“Mỗi tập có hai, ba phút nên tôi cứ nghĩ xem thêm một tập không sao. Nhưng hết tập này lại sang tập khác. Đến lúc nhìn đồng hồ mới thấy đã qua mấy tiếng”, Trân kể.
AI đang thay đổi cả cách sản xuất lẫn cách tiêu thụ nội dung
Sự phát triển của phim ngắn AI đang diễn ra đồng thời ở hai phía.
Ở phía sản xuất, AI giúp các nhà làm phim thử nghiệm quy trình mới, tạo hình ảnh, nhân vật và nội dung với tốc độ cao hơn. Tại Trung Quốc, hơn 95% số phim ngắn được phát hành trong quý I/2026 được CNA dẫn nguồn cho biết là sản phẩm tạo hoàn toàn bằng AI.
Ở phía phân phối, các nền tảng phim ngắn sử dụng mô hình video dọc, đề xuất nội dung cá nhân hóa, quảng cáo và thuê bao để tiếp cận người dùng.
Điều này tạo ra một vòng tuần hoàn mới: sản xuất nhanh hơn → có nhiều nội dung hơn → phân phối rộng hơn → người dùng có nhiều lựa chọn hơn → nền tảng tiếp tục tối ưu cách giữ chân và chuyển đổi người xem thành người trả tiền.
Tại Việt Nam, thị trường phim ngắn đã hình thành quy mô doanh thu đáng kể trước khi làn sóng phim AI phát triển mạnh. Vì vậy, 11,5 triệu USD doanh thu mua hàng trong ứng dụng năm 2025 nên được nhìn nhận như một chỉ dấu về quy mô thị trường phim ngắn, thay vì xem đó là doanh thu riêng của phim AI.
Với người xem, điểm đáng chú ý không chỉ là một bộ phim được tạo bằng công nghệ nào, mà còn là cách nội dung được thiết kế và phân phối. Khi mỗi tập chỉ kéo dài vài phút, quyết định “xem thêm một tập” có thể xuất hiện rất dễ dàng.
Và chính những quyết định nhỏ, lặp lại liên tục, có thể biến một khoảng thời gian giải trí ngắn thành nhiều giờ trước màn hình.