Khi vụ thu hoạch mùa thu tại tỉnh Hồ Bắc bước vào giai đoạn cuối, ông Phó Bằng Thành, một nông dân 42 tuổi ở địa phương, đã chuẩn bị cho vụ lúa mì mùa đông trên diện tích 1.000 mẫu, tương đương khoảng 66,7 ha.
Ông đã dự trữ 40 tấn phân bón với giá 3.065 nhân dân tệ, tương đương 454,29 USD/tấn. Dù mức giá cao hơn một chút so với năm trước, ông cho rằng vẫn ở mức hợp lý. Quan trọng hơn, nguồn cung phân bón tại địa phương khá dồi dào và có thể bổ sung khi cần.
Thực tế này cho thấy những thay đổi trong hoạt động sản xuất nông nghiệp tại Trung Quốc. Nông dân không còn phải chạy đua mua hoặc tích trữ phân bón vào những thời điểm cao điểm của mùa vụ, trong khi nguy cơ giá phân bón tăng đột biến được kiểm soát tốt hơn.
Ưu tiên ổn định nguồn cung phân bón
Phân bón là một trong những đầu vào thiết yếu đối với sản xuất ngũ cốc. Tuy nhiên, trong năm 2026, nguồn cung phân bón toàn cầu chịu sức ép từ nhiều yếu tố.
Căng thẳng địa chính trị tại khu vực vùng Vịnh đã làm gián đoạn hoạt động vận tải biển qua eo biển Hormuz, một tuyến đường xuất khẩu quan trọng đối với nhiều loại phân bón. Những gián đoạn này tạo thêm áp lực lên chuỗi cung ứng phân bón toàn cầu.
Ngân hàng Thế giới dự báo giá phân bón toàn cầu sẽ tăng 31% trong năm 2026. Trong khi đó, nhiều nền kinh tế phải đối mặt với tình trạng thiếu phân bón và chi phí sản xuất nông nghiệp gia tăng, tạo thêm sức ép đối với an ninh lương thực.
Trước những biến động từ bên ngoài, Trung Quốc, một trong những quốc gia sản xuất và tiêu thụ phân bón lớn trên thế giới, đã đưa ổn định nguồn cung phân bón vào nhóm giải pháp hỗ trợ sản xuất nông nghiệp.
Theo Tân Hoa Xã, đầu năm nay, cơ quan quản lý kinh tế hàng đầu của Trung Quốc ban hành hướng dẫn nhằm bảo đảm nguồn cung và ổn định giá phân bón quanh năm, đặc biệt phục vụ sản xuất vụ xuân. Nhiều cơ quan được yêu cầu phối hợp tăng sản lượng phân bón, giảm chi phí sản xuất nông nghiệp, tối ưu hóa quản lý dự trữ và thúc đẩy sử dụng phân bón khoa học.
Các doanh nghiệp sản xuất phân bón cũng tăng cường sản xuất và đa dạng hóa nguồn nguyên liệu.
Tại khu sản xuất của Tập đoàn Hóa chất Hồ Bắc Yihua ở thành phố Nghi Xương, các dây chuyền sản xuất thông minh hoạt động với công suất cao. Phân bón sau khi sản xuất được tự động đóng bao, niêm phong, xếp pallet và chuyển tới kho thành phẩm bằng hệ thống bốc xếp thông minh.
Trong bối cảnh giá nguyên liệu như lưu huỳnh tăng mạnh và nguồn cung biến động, doanh nghiệp này đã mở rộng các kênh mua hàng ở nước ngoài nhằm đa dạng hóa nguồn nhập khẩu.
Công ty cũng tăng cường hợp tác với các tập đoàn nhà nước trung ương lớn như Sinopec và PetroChina, ký các thỏa thuận dài hạn về mua nguyên liệu nhằm bảo đảm điều kiện mua hàng và hạn ngạch cung ứng. Trong 8 tháng đầu năm, tổng sản lượng phân bón trong nước của doanh nghiệp đạt 2,95 triệu tấn.
Bên cạnh năng lực sản xuất, Trung Quốc còn dựa vào hệ thống dự trữ và phân phối trên phạm vi toàn quốc.
Ông Diệp Hưng Khánh, nhà nghiên cứu thuộc Trung tâm Nghiên cứu Phát triển Quốc vụ viện Trung Quốc, cho biết nước này đã xây dựng hệ thống dự trữ phân bón thương mại với các loại phân đạm, phân lân, phân hỗn hợp, phân kali và phân bón phục vụ phòng chống thiên tai tại những tỉnh nông nghiệp trọng điểm.
Mạng lưới cung ứng vật tư nông nghiệp cũng được mở rộng tới khu vực nông thôn, với hơn 4.800 doanh nghiệp cung ứng vật tư nông nghiệp và khoảng 280.000 điểm dịch vụ cơ sở.
Riêng trong vụ xuân năm nay, Trung Quốc đã đưa ra thị trường hơn 10 triệu tấn phân bón từ nguồn dự trữ thương mại của Nhà nước.
Theo ông Vương Tiểu Tuyết, một quan chức của Hiệp hội Vật tư sản xuất nông nghiệp Trung Quốc, nhờ sự phối hợp giữa điều tiết chính sách, mở rộng sản lượng công nghiệp và cơ chế tự giác của ngành, giá phân bón trong nước nhìn chung vẫn ổn định trong năm nay, trong khi giá thế giới tăng mạnh do tác động của các xung đột địa chính trị.
Công nghệ nâng năng suất, giảm thiệt hại
Ổn định nguồn cung vật tư mới là một phần trong chiến lược bảo đảm sản xuất nông nghiệp của Trung Quốc. Cùng với đó, nước này đang đẩy mạnh ứng dụng công nghệ nhằm nâng cao khả năng chống chịu trước thiên tai và cải thiện năng suất cây trồng.
Tại tỉnh Hà Nam, một trong những vùng sản xuất ngũ cốc lớn của Trung Quốc, công nghệ drone và hệ thống quản lý đồng ruộng thông minh đang được sử dụng để ứng phó với thiệt hại sau bão Dolphin hồi tháng 8.
Thay vì cử các nhóm cán bộ trực tiếp kiểm tra từng cánh đồng, drone được sử dụng để giám sát và truyền dữ liệu theo thời gian thực về tình trạng đất và ngập úng tới các nền tảng quản lý thông minh. Nhờ đó, những khu vực cần thoát nước có thể được xác định nhanh chóng và biện pháp xử lý được triển khai theo từng khu vực.
Tại một khu trình diễn nông nghiệp, ông Vương Cường, Phó Giáo sư Đại học Nông nghiệp Hà Nam, sử dụng drone để đánh giá mức độ thiệt hại mà không cần trực tiếp xuống các cánh đồng.
Dự án nông trại thông minh của ông tại thành phố La Hà sử dụng drone tuần tra để truyền dữ liệu đồng ruộng theo thời gian thực tới nền tảng quản lý. Theo ông Vương, hệ thống có thể xác định những khu vực bị ngập úng và nhanh chóng kích hoạt hệ thống thoát nước nhằm hạn chế thiệt hại.
Các khu trình diễn nông nghiệp trên toàn Trung Quốc cũng đang tạo điều kiện để nông dân trực tiếp thử nghiệm công nghệ mới. Qua đó, quá trình nâng cấp máy móc nông nghiệp và tăng mức độ tự động hóa trong sản xuất được thúc đẩy.
Tại Hà Nam, tỷ lệ cơ giới hóa tổng hợp trong gieo trồng và thu hoạch cây trồng đã đạt 90%, trong đó sản xuất lúa mì và ngô được cơ giới hóa hoàn toàn.
Trên phạm vi cả nước, máy kéo tự hành được dẫn đường bằng hệ thống vệ tinh Bắc Đẩu, máy gieo hạt chính xác, hệ thống tưới nước - bón phân tự động và máy đóng kiện rơm đang được sử dụng trong nhiều công đoạn, từ gieo trồng, chăm sóc đến thu hoạch.
Việc ứng dụng các công nghệ này góp phần thúc đẩy mô hình canh tác chính xác, trong đó dữ liệu được sử dụng để theo dõi tình trạng đồng ruộng và hỗ trợ đưa ra quyết định trong từng giai đoạn sản xuất.
Tại Hắc Long Giang, tỉnh sản xuất ngũ cốc lớn nhất Trung Quốc, vụ thu hoạch mùa thu đang diễn ra. Tỷ lệ cơ giới hóa tổng thể trong gieo trồng và thu hoạch tại đây đã vượt 99%, đứng đầu cả nước trong nhiều năm.
Để tiếp tục nâng cao năng suất trên mỗi ha và chất lượng nông sản, tỉnh đang đưa thêm nhiều công nghệ mới vào sản xuất.
Theo ông Chu Hoa Sinh, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Nông thôn tỉnh Hắc Long Giang, trong năm nay, tỉnh đã triển khai hơn 25.000 máy gieo hạt chính xác và 33.000 drone bảo vệ cây trồng nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất.
Cùng với máy móc và thiết bị, nguồn nhân lực cũng được tăng cường tại cơ sở. Số liệu chính thức cho thấy từ đầu năm đến nay, Hắc Long Giang đã cử hơn 26.000 cán bộ và chuyên gia nông nghiệp xuống đồng ruộng để hướng dẫn nông dân áp dụng công nghệ mới.
Duy trì sản lượng ngũ cốc ổn định
Những nỗ lực trong bảo đảm nguồn cung vật tư và ứng dụng công nghệ đang được phản ánh trong kết quả sản xuất ngũ cốc của Trung Quốc.
Số liệu chính thức công bố hồi tháng 7 cho thấy sản lượng ngũ cốc vụ hè của Trung Quốc đạt 150,7 triệu tấn, tăng 0,7% so với cùng kỳ năm trước. Đây là lần đầu tiên sản lượng vụ hè của nước này vượt 150 triệu tấn. Trung Quốc đặt mục tiêu sản lượng ngũ cốc cả năm 2026 khoảng 700 triệu tấn.
Theo ông Trình Quốc Cường, Trưởng khoa Chiến lược An ninh Lương thực Quốc gia thuộc Đại học Nhân dân Trung Quốc, trong bối cảnh nguồn cung ngũ cốc toàn cầu đang bị thắt chặt, sản lượng ổn định của Trung Quốc đã góp phần duy trì sự ổn định của kỳ vọng trên thị trường toàn cầu.
Từ bảo đảm nguồn cung phân bón, xây dựng hệ thống dự trữ và phân phối đến đẩy mạnh cơ giới hóa, ứng dụng drone và công nghệ canh tác chính xác, Trung Quốc đang tăng cường năng lực sản xuất nông nghiệp và khả năng ứng phó với những rủi ro trong quá trình sản xuất.
Trong bối cảnh thị trường vật tư nông nghiệp toàn cầu tiếp tục chịu tác động từ địa chính trị, chi phí đầu vào và biến động chuỗi cung ứng, việc bảo đảm nguồn cung vật tư kết hợp với đẩy mạnh ứng dụng công nghệ đang trở thành những giải pháp được Trung Quốc chú trọng nhằm duy trì sản xuất và củng cố an ninh lương thực.