Những năm gần đây, công nghệ số không còn là khái niệm xa lạ với các hợp tác xã, doanh nghiệp và hộ sản xuất nông nghiệp. Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào thương lái hay thị trường truyền thống, nhiều chủ thể OCOP đã chủ động đưa sản phẩm lên các nền tảng thương mại điện tử, mạng xã hội như TikTok, Facebook, Zalo…, từ đó mở rộng tệp khách hàng và gia tăng khả năng cạnh tranh.
Không chỉ hỗ trợ tiêu thụ sản phẩm, chuyển đổi số còn giúp các cơ sở sản xuất nâng cao tính minh bạch và xây dựng niềm tin với người tiêu dùng thông qua công nghệ truy xuất nguồn gốc, mã QR và hệ thống quản lý chất lượng. Đây được xem là bước đi quan trọng để các sản phẩm OCOP tiến xa hơn trên thị trường trong nước và hướng tới xuất khẩu.
Tại Hà Nội, Công ty cổ phần Nông nghiệp công nghệ cao Thăng Long (huyện Chương Mỹ) là một trong những đơn vị điển hình tận dụng hiệu quả công nghệ số để phát triển sản phẩm OCOP. Với sự hỗ trợ từ Chương trình OCOP Hà Nội, doanh nghiệp đã có nhiều sản phẩm đạt chuẩn OCOP 4 sao và mới đây là bộ ba trà Phúc – Lộc – Thọ đạt OCOP 5 sao. Các sản phẩm được quảng bá mạnh mẽ trên TikTok, Facebook thông qua hình thức livestream chân thực, gần gũi, tạo sự tin tưởng lớn cho khách hàng.
Tương tự, tại xã Nam Lý (Ninh Bình), sản phẩm cá kho Nhân Hậu cũng ghi nhận sức bật mạnh mẽ nhờ nền tảng số. Các cơ sở sản xuất tích cực quảng bá trên mạng xã hội, thu hút lượng lớn người theo dõi và đơn hàng trực tuyến. Đáng chú ý, kênh TikTok “Cá kho quê Anh Chí” của chị Trần Thị Thu Hường hiện sở hữu hơn 96.000 lượt theo dõi, nhiều video đạt hàng triệu lượt xem. Nhờ đó, mỗi tháng cơ sở tiêu thụ gần 1.500 niêu cá kho. Việc ứng dụng công nghệ hút chân không trong đóng gói còn giúp sản phẩm bảo quản lâu hơn, thuận lợi cho vận chuyển đi xa.
Ở Hải Phòng, chuyển đổi số đang làm thay đổi mạnh mẽ tư duy sản xuất và tiêu thụ nông sản. HTX Nông nghiệp công nghệ cao và hữu cơ Phú Điền sau 4 năm đầu tư hệ thống nhà màng, nhà lưới hiện đại đã phát triển thành công các sản phẩm dưa chuột baby, nho sữa Hàn Quốc đạt chuẩn OCOP 3 sao với năng suất ổn định khoảng 10 tấn/vụ trên diện tích 0,17ha. Điểm đột phá của hợp tác xã nằm ở việc xây dựng website riêng và đẩy mạnh quảng bá trên Facebook, Zalo để tiếp cận trực tiếp khách hàng tại Hà Nội, Quảng Ninh và TP.HCM.
Một mô hình tiêu biểu khác là HTX Nông nghiệp sạch Nam Vũ với sản phẩm trà búp ổi OCOP 3 sao. Các thành viên hợp tác xã trực tiếp livestream bán hàng trên TikTok, Facebook, minh bạch toàn bộ quy trình sản xuất từ thu hái, sấy trà đến đóng gói. Theo đại diện hợp tác xã, mỗi tháng đơn vị tiêu thụ khoảng 5.000 – 6.000 hộp trà, trong đó tới 90% đơn hàng đến từ mạng xã hội.
Không nằm ngoài xu thế, Quảng Ninh hiện đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp số hóa cho sản phẩm OCOP. Các sản phẩm từ 3 đến 5 sao đều được gắn mã QR truy xuất nguồn gốc, tích hợp thanh toán không dùng tiền mặt và hiện diện trên nhiều sàn thương mại điện tử như Postmart.vn, Voso.vn. Sàn thương mại điện tử OCOP Quảng Ninh hiện có 567 tài khoản đăng ký, trong đó 245 tài khoản đã kích hoạt và 135 gian hàng được hỗ trợ mở bán, thu hút hơn 96.000 lượt truy cập mỗi năm.
Thành công của chương trình OCOP cũng đang thúc đẩy mạnh mẽ tinh thần khởi nghiệp ở khu vực nông thôn. Nhiều người trẻ mạnh dạn đầu tư vào sản xuất, chế biến nông sản theo hướng hiện đại, xây dựng thương hiệu bài bản và ứng dụng công nghệ số trong quản trị. Điều này không chỉ tạo ra giá trị kinh tế mà còn góp phần thay đổi diện mạo nông thôn theo hướng chuyên nghiệp, sáng tạo và năng động hơn.
Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, đến giữa tháng 4/2026, cả nước đã có hơn 20.000 sản phẩm OCOP đạt từ 3 sao trở lên, trong đó có 126 sản phẩm đạt chuẩn 5 sao, thuộc hơn 10.600 chủ thể khác nhau. Bộ đánh giá, công nghệ số không chỉ giúp quảng bá sản phẩm mà còn nâng cao giá trị hàng hóa thông qua hệ thống truy xuất nguồn gốc điện tử, giúp người tiêu dùng dễ dàng kiểm chứng thông tin về xuất xứ và quy trình sản xuất.
Thực tế cho thấy, khi được “kết nối” với công nghệ số, các sản phẩm OCOP không còn bó hẹp trong phạm vi địa phương mà ngày càng có cơ hội hiện diện rộng rãi trên thị trường. Phương thức kinh doanh trực tuyến đang mở ra hướng đi linh hoạt, phù hợp với xu hướng tiêu dùng hiện đại. Trong tương lai, mỗi sản phẩm OCOP không chỉ đơn thuần là hàng hóa mà còn trở thành “đại sứ văn hóa”, kể câu chuyện về vùng đất, con người và bản sắc Việt Nam trên nền tảng số./.
Thúy Hà
