Khi "tấm vé thông hành" không còn là giá rẻ
Trong nhiều năm, lợi thế của nông sản Việt Nam đến từ nguồn cung dồi dào và khả năng cạnh tranh về giá. Tuy nhiên, thương mại toàn cầu đang thay đổi nhanh chóng. Các thị trường nhập khẩu lớn không còn chỉ quan tâm đến sản phẩm cuối cùng mà ngày càng chú trọng đến toàn bộ hành trình tạo ra sản phẩm đó.
Từ Liên minh châu Âu (EU), Mỹ đến Nhật Bản, các yêu cầu liên quan đến an toàn thực phẩm, dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, truy xuất nguồn gốc, bảo vệ môi trường và phát triển bền vững liên tục được siết chặt. Đối với nhiều doanh nghiệp xuất khẩu, đây là những thách thức không hề nhỏ.
Trong ngành hồ tiêu, cà phê và gia vị, áp lực càng trở nên rõ nét khi người tiêu dùng toàn cầu ngày càng quan tâm đến sức khỏe và nguồn gốc sản phẩm. Một lô hàng đạt chất lượng cảm quan tốt nhưng không đáp ứng được yêu cầu về hồ sơ truy xuất hoặc tiêu chuẩn kỹ thuật vẫn có thể bị từ chối.
Điều đó cho thấy cuộc cạnh tranh của nông sản hiện nay không còn đơn thuần là cuộc đua về sản lượng mà đã chuyển sang cuộc đua về chất lượng, khả năng kiểm soát chuỗi cung ứng và mức độ tuân thủ các tiêu chuẩn quốc tế.
Phúc Sinh Group và hành trình thích ứng với những yêu cầu ngày càng khắt khe
Trong bức tranh đó, câu chuyện của Phúc Sinh Group phản ánh rõ những thay đổi mà doanh nghiệp nông sản Việt Nam đang phải đối mặt.
Được thành lập từ năm 2001, Phúc Sinh Group hoạt động trong lĩnh vực xuất khẩu hồ tiêu, cà phê và nông sản chế biến. Theo thông tin doanh nghiệp công bố, sản phẩm của doanh nghiệp hiện có mặt tại nhiều thị trường trên thế giới, trong đó có các thị trường có yêu cầu cao về chất lượng và an toàn thực phẩm.
Để đáp ứng những yêu cầu ngày càng khắt khe của khách hàng quốc tế, doanh nghiệp cho biết đã đầu tư vào hệ thống kiểm soát chất lượng, phòng thí nghiệm và các tiêu chuẩn quản lý sản xuất. Theo thông tin từ Phúc Sinh Group, phòng thí nghiệm của doanh nghiệp được xây dựng theo tiêu chuẩn ISO/IEC 17025, trong khi các nhà máy vận hành theo các tiêu chuẩn như BRCGS, ISO, Halal và Kosher.
Đằng sau những chứng nhận đó là cả một quá trình kiểm soát chất lượng kéo dài từ nguyên liệu đầu vào đến thành phẩm cuối cùng. Trong bối cảnh các thị trường nhập khẩu ngày càng siết chặt quy định về dư lượng hóa chất và an toàn thực phẩm, việc đầu tư vào hệ thống kiểm nghiệm nội bộ giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong kiểm soát rủi ro.
Đặc biệt, đối với ngành hồ tiêu – một trong những mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam – các yêu cầu kỹ thuật hiện nay không chỉ dừng lại ở chất lượng sản phẩm mà còn mở rộng sang khả năng truy xuất nguồn gốc và tính bền vững của vùng nguyên liệu.
Hàng rào kỹ thuật đang thay đổi cách làm nông sản
Một trong những điểm đáng chú ý của thương mại nông sản hiện nay là sự dịch chuyển từ tư duy "mua sản phẩm" sang "mua cả câu chuyện phía sau sản phẩm".
Người tiêu dùng ngày càng muốn biết hạt cà phê được trồng ở đâu, hồ tiêu được sản xuất như thế nào, quy trình canh tác có thân thiện với môi trường hay không và quyền lợi của người lao động có được bảo đảm hay không.
Điều này khiến các doanh nghiệp không thể chỉ tập trung vào khâu xuất khẩu mà buộc phải đầu tư cho toàn bộ chuỗi giá trị.
Theo thông tin doanh nghiệp công bố, Phúc Sinh Group đang triển khai các chương trình sản xuất cà phê và hồ tiêu theo các tiêu chuẩn như Rainforest Alliance (RA) và 4C. Đây là những chương trình hướng tới phát triển bền vững, nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên và tăng cường trách nhiệm trong chuỗi cung ứng.
Thực tế cho thấy, những yêu cầu này đang dần trở thành tiêu chuẩn phổ biến tại nhiều thị trường lớn. Những doanh nghiệp chủ động thích ứng sẽ có nhiều cơ hội tiếp cận các phân khúc giá trị cao, trong khi những đơn vị chậm chuyển đổi có thể đối mặt với nguy cơ bị thu hẹp thị phần.
Áp lực hôm nay, lợi thế của ngày mai
Các hàng rào kỹ thuật toàn cầu chắc chắn làm gia tăng chi phí đầu tư và yêu cầu quản trị đối với doanh nghiệp xuất khẩu. Tuy nhiên, ở một góc nhìn khác, đây cũng là động lực để nông sản Việt Nam chuyển mình theo hướng chuyên nghiệp và bền vững hơn.
Khi thị trường ngày càng đề cao chất lượng, tính minh bạch và trách nhiệm môi trường, những khoản đầu tư vào hệ thống quản lý chất lượng, truy xuất nguồn gốc, vùng nguyên liệu bền vững hay các chứng nhận quốc tế không còn là chi phí đơn thuần mà trở thành nền tảng cho khả năng cạnh tranh lâu dài.
Từ câu chuyện của Phúc Sinh Group có thể thấy, để chinh phục những thị trường khó tính, doanh nghiệp không chỉ bán sản phẩm mà còn phải chứng minh được chất lượng, sự minh bạch và trách nhiệm trong toàn bộ chuỗi sản xuất. Đó cũng là con đường mà ngày càng nhiều doanh nghiệp nông sản Việt Nam đang lựa chọn trong bối cảnh thương mại toàn cầu bước sang giai đoạn cạnh tranh bằng tiêu chuẩn và niềm tin.
