Khách hàng không chỉ mua sản phẩm
Sản xuất công nghiệp tiếp tục duy trì đà tăng trưởng, tạo thêm cơ hội cho doanh nghiệp mở rộng thị trường. Sáu tháng đầu năm 2026, chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) tăng 10,8% so với cùng kỳ năm trước, trong đó ngành chế biến, chế tạo tăng 11,4%. Cùng với cơ hội thị trường, yêu cầu đối với sản phẩm cũng ngày càng cụ thể hơn.
Theo Bộ Công Thương, người tiêu dùng và các hệ thống phân phối ngày càng quan tâm đến chất lượng, nguồn gốc, tiêu chuẩn môi trường, bao bì, khả năng truy xuất và tính bền vững của sản phẩm. Với sản phẩm công nghiệp nông thôn, năng lực cạnh tranh vì thế không chỉ nằm ở giá mà còn ở chất lượng, sự khác biệt, khả năng cung ứng ổn định và mức độ đáp ứng yêu cầu của thị trường.
Điều này khiến một đơn hàng có thể kéo theo nhiều phần việc phía sau sản phẩm: nguyên liệu phải ổn định, quy trình phải được kiểm soát, bao bì phải phù hợp, thông tin sản phẩm phải rõ ràng và khả năng giao hàng phải đáp ứng cam kết. Với cơ sở quy mô nhỏ, nếu xử lý từng yêu cầu theo cách riêng lẻ, chi phí và áp lực quản lý dễ tăng lên.
Vì vậy, thay vì xem mỗi yêu cầu của khách hàng là một bài toán mới, doanh nghiệp có thể chuyển thành bài toán chuẩn hóa. Khi những yêu cầu thường xuyên được đưa vào quy trình chung, doanh nghiệp sẽ chủ động hơn khi tiếp nhận đơn hàng mới và giảm sự phụ thuộc vào kinh nghiệm của từng cá nhân.
Chuẩn hóa để không bị động trước yêu cầu mới
Một ví dụ là Công ty TNHH Sản xuất - Thương mại Tiến Anh với sản phẩm bánh hạnh nhân. Theo thông tin được công bố, doanh nghiệp phát triển sản phẩm từ năm 1993, sản phẩm đạt OCOP 4 sao và được giới thiệu trong các hoạt động kết nối thị trường năm 2026. Doanh nghiệp cũng công bố việc áp dụng tiêu chuẩn ISO 22000:2018 trong sản xuất.
Ở trường hợp này, tiêu chuẩn hóa không chỉ là câu chuyện về một chứng nhận. Việc chú trọng an toàn thực phẩm, quy trình sản xuất và chất lượng sản phẩm tạo nền tảng để doanh nghiệp làm việc với những kênh phân phối và nhóm khách hàng có yêu cầu rõ ràng hơn.
Với Công ty TNHH Yến sào Fanza, sản phẩm yến sào được giới thiệu với các tiêu chuẩn GMP, HACCP và OCOP 4 sao. Doanh nghiệp được thành lập năm 2020 và tham gia các hoạt động kết nối, xúc tiến thương mại nhằm đưa sản phẩm đến thị trường rộng hơn. Đây cũng là cách một sản phẩm đặc trưng địa phương từng bước gắn chất lượng sản phẩm với yêu cầu của thị trường.
Hai trường hợp cho thấy một hướng tiếp cận đáng chú ý: tiêu chuẩn không nhất thiết phải được xem là phần việc phát sinh sau khi có đơn hàng. Khi được đưa vào quá trình sản xuất, kiểm soát chất lượng và phát triển sản phẩm từ sớm, doanh nghiệp có thể chủ động hơn trước những yêu cầu khác nhau của thị trường.
Chọn đúng việc để doanh nghiệp nhỏ không quá sức
Với doanh nghiệp nhỏ, điều quan trọng không phải đầu tư thật nhiều ngay từ đầu mà là phân loại yêu cầu. Những tiêu chí bắt buộc về an toàn, chất lượng và pháp lý cần được ưu tiên; các yêu cầu giúp mở rộng kênh phân phối có thể triển khai tiếp theo; còn những tiêu chuẩn phục vụ thị trường chuyên biệt có thể được chuẩn bị theo từng giai đoạn.
Cách làm này cũng phù hợp với định hướng hỗ trợ mới của chính sách khuyến công. Nghị định 235/2025/NĐ-CP mở thêm dư địa hỗ trợ cho doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh và các cơ sở công nghiệp nông thôn trong những nội dung như sản xuất sạch hơn, sản xuất và tiêu dùng bền vững, chuyển đổi số.
Thực tế kết nối thị trường năm 2026 cũng cho thấy yêu cầu xanh hóa sản xuất đang được đặt trong mối quan hệ với quy mô và khả năng đầu tư của từng cơ sở. Bộ Công Thương định hướng việc xanh hóa cần gắn với đổi mới công nghệ, tiết kiệm năng lượng, kinh tế tuần hoàn, nâng cao chất lượng, xây dựng thương hiệu và từng bước ứng dụng số trong quản trị, phân phối, tiếp cận thị trường.
Với doanh nghiệp nhỏ, đó cũng có thể là cách giải bài toán “một khách hàng, nhiều yêu cầu”: không chạy theo mọi tiêu chuẩn cùng lúc, mà xây dựng một nền tảng sản xuất ổn định, sau đó bổ sung từng năng lực theo nhu cầu thực tế. Khi chất lượng, quy trình, thông tin sản phẩm và khả năng đáp ứng được chuẩn hóa, doanh nghiệp sẽ có nền tảng tốt hơn để xử lý những yêu cầu mới của khách hàng.