Cơ hội rộng mở, ứng dụng chưa đi sâu
Nhiều công cụ AI hiện có chi phí thấp, dễ sử dụng, giúp doanh nghiệp nhỏ và HTX tiếp cận công nghệ thuận lợi hơn. Tuy nhiên, có công cụ trong tay không đồng nghĩa với việc biết cách khai thác hiệu quả. Không ít đơn vị mới sử dụng AI để viết nội dung quảng bá, soạn văn bản, dịch thuật hoặc trả lời khách hàng, trong khi các khâu như quản lý sản xuất, đơn hàng và hàng tồn kho chưa được chú trọng.
Khoảng cách này cho thấy thách thức không chỉ nằm ở khả năng tiếp cận công nghệ, mà còn ở cách doanh nghiệp lựa chọn và tổ chức ứng dụng. Nếu AI chỉ được sử dụng cho từng công việc riêng lẻ, hiệu quả mang lại khó tạo ra thay đổi rõ rệt về năng suất, chi phí và năng lực cạnh tranh.
Điểm nghẽn nằm ở con người, dữ liệu và cách tổ chức công việc
Thiếu nhân lực có kỹ năng sử dụng AI là một trong những trở ngại khiến doanh nghiệp khó khai thác hết tiềm năng của công nghệ. Chẳng hạn, nhân viên có thể dùng AI viết bài giới thiệu sản phẩm nhưng vẫn phải kiểm tra thông tin, chỉnh sửa nội dung và theo dõi hiệu quả quảng bá. Nếu chưa biết cách sử dụng và đánh giá kết quả, doanh nghiệp có thể tiết kiệm thời gian soạn thảo nhưng chưa chắc cải thiện được doanh số.
Bên cạnh đó, dữ liệu thiếu đầy đủ và thống nhất khiến việc ứng dụng AI vào sản xuất, kinh doanh gặp nhiều hạn chế. Một HTX có thể ghi nhận đơn hàng qua tin nhắn, theo dõi sản lượng bằng sổ tay và quản lý hàng tồn kho trên các bảng tính riêng biệt. Khi thông tin không được cập nhật đồng bộ, việc xác định mặt hàng bán chạy, dự báo nhu cầu hay lập kế hoạch sản xuất sẽ thiếu chính xác. AI khó đưa ra kết quả đáng tin cậy nếu dữ liệu đầu vào còn thiếu hoặc sai lệch.
Một điểm nghẽn khác là doanh nghiệp chưa xác định rõ mục tiêu sử dụng. Ví dụ, nếu dùng AI viết bài quảng cáo nhưng không xác định nhóm khách hàng mục tiêu, không theo dõi lượt hỏi mua và số đơn hàng phát sinh, doanh nghiệp sẽ khó đánh giá hiệu quả thực tế. Tương tự, công cụ AI hỗ trợ trả lời khách hàng chỉ phát huy tác dụng khi thông tin về sản phẩm, giá bán và giao hàng được cập nhật chính xác.
Như vậy, hiệu quả ứng dụng AI phụ thuộc không chỉ vào công cụ được lựa chọn, mà còn vào kỹ năng của người sử dụng, chất lượng dữ liệu và quy trình vận hành của doanh nghiệp.
Gỡ điểm nghẽn để ứng dụng AI hiệu quả
Với doanh nghiệp nhỏ và HTX, việc ứng dụng AI nên bắt đầu từ những công việc cụ thể đang tốn nhiều thời gian, như viết nội dung bán hàng, tổng hợp đơn hàng hoặc trả lời các câu hỏi thường gặp. Cùng với đó, doanh nghiệp cần sắp xếp dữ liệu rõ ràng, phân công người kiểm tra kết quả và so sánh thời gian, chi phí trước và sau khi áp dụng. Đây là cơ sở để xác định công cụ có thực sự hữu ích hay không.
Thực tế, anh Vũ Khánh Tùng, CEO Bát Tràng Museum, sử dụng trợ lý AI Gemini Live để hệ thống hóa kiến thức về họa tiết, biểu tượng và ý nghĩa văn hóa, hỗ trợ quá trình tìm hiểu, sáng tạo sản phẩm gốm (VnExpress). Trường hợp này cho thấy AI có thể hỗ trợ công việc chuyên môn khi được sử dụng đúng mục đích.
Trong khi đó, HTX Nông nghiệp Mỹ Thạnh (Tây Ninh) ứng dụng công nghệ số vào sản xuất, quản lý, truy xuất nguồn gốc và tiêu thụ nông sản, với doanh thu hơn 25,1 tỷ đồng. Dù không phải cùng một hình thức ứng dụng AI, hai trường hợp cho thấy việc lựa chọn công nghệ gắn với nhu cầu cụ thể có ý nghĩa quan trọng trong hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Để ứng dụng hiệu quả, doanh nghiệp cần chú trọng đào tạo nhân sự, chuẩn hóa dữ liệu và lựa chọn những khâu có thể đo lường kết quả. Thay vì triển khai đồng loạt, doanh nghiệp có thể bắt đầu từ một công việc, đánh giá hiệu quả, rút kinh nghiệm rồi mới mở rộng. Cách làm này giúp kiểm soát chi phí và hạn chế rủi ro khi nguồn lực còn hạn chế.
AI đang mở ra thêm cơ hội cho doanh nghiệp nhỏ và HTX, nhưng công nghệ không thể tự giải quyết mọi khó khăn. Khi xác định đúng nhu cầu, chuẩn bị dữ liệu và nhân lực phù hợp, đồng thời gắn việc ứng dụng với hiệu quả thực tế, doanh nghiệp mới có thể tận dụng AI để tiết kiệm thời gian, cải thiện hoạt động và nâng cao sức cạnh tranh.