TP.HCM muốn thay đổi cách làm quy hoạch để đáp ứng tốc độ phát triển đô thị
TP.HCM đang hoàn thiện dự thảo Nghị quyết quy định về loại quy hoạch; hoạt động quy hoạch đô thị và nông thôn; hoạt động kiến trúc trên địa bàn thành phố nhằm cụ thể hóa các quy định mới của pháp luật về phát triển đô thị.
Theo hồ sơ đề xuất, việc xây dựng cơ chế mới xuất phát từ yêu cầu quản lý một đô thị đặc biệt với quy mô không gian lớn, tốc độ đô thị hóa cao, nhu cầu đầu tư hạ tầng và phát triển đô thị ngày càng lớn.
Trong quá trình triển khai thực tế, thành phố vẫn gặp một số khó khăn như thời gian lập, điều chỉnh quy hoạch còn kéo dài; việc cập nhật, đồng bộ giữa các cấp độ quy hoạch chưa đáp ứng yêu cầu phát triển; một số quy định chưa phù hợp với đặc thù của đô thị đặc biệt.
Vì vậy, TP.HCM đang hướng tới cách tiếp cận mới, chuyển từ quản lý quy hoạch đơn thuần sang quản trị phát triển không gian đô thị, trong đó quy hoạch trở thành công cụ điều phối hạ tầng, giao thông, đất đai, đầu tư và phát triển kinh tế.
3 thay đổi lớn có thể tác động trực tiếp đến tiến độ dự án
Một trong những điểm đáng chú ý nhất của dự thảo là định hướng cắt giảm thủ tục hành chính trong lĩnh vực quy hoạch, tạo điều kiện để dự án được triển khai nhanh hơn.
Theo đánh giá của UBND TP.HCM, dự thảo nghị quyết không làm phát sinh thêm thủ tục hành chính, đồng thời đề xuất rút ngắn, loại bỏ một số bước thực hiện hiện nay.
Cụ thể:
- Bỏ thủ tục lập, thẩm định và phê duyệt nhiệm vụ đối với quy hoạch phân khu và quy hoạch chi tiết.
- Giảm bớt điều kiện về quy hoạch khi xem xét thực hiện dự án đầu tư.
- Cho phép thực hiện song song một số thủ tục hành chính về quy hoạch, thay vì phải thực hiện tuần tự như trước.
Theo UBND TP.HCM, việc này nhằm xây dựng cơ chế quy hoạch mang tính mở, đề cao tính hiệu quả, tạo thuận lợi hơn cho tổ chức, cá nhân trong quá trình triển khai các hoạt động đầu tư, phát triển đô thị.
Những dự án nào có thể hưởng lợi từ thay đổi mới?
Dự thảo nghị quyết đưa ra cơ chế linh hoạt đối với một số nhóm dự án có vai trò quan trọng đối với phát triển đô thị.
Theo đó, TP.HCM có thể chấp thuận chủ trương phê duyệt, điều chỉnh quy hoạch chi tiết khác với quy hoạch phân khu hoặc quy hoạch chung trong một số trường hợp mà không phải thực hiện ngay thủ tục điều chỉnh quy hoạch cấp trên.
Nhóm dự án được xem xét áp dụng gồm:
- Dự án đầu tư lớn, quan trọng;
- Dự án nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê;
- Dự án xây dựng khu tái định cư;
- Công trình giáo dục, y tế, trụ sở cơ quan hành chính công;
- Dự án cải tạo, chỉnh trang, tái thiết đô thị.
Đây là những lĩnh vực đang được TP.HCM ưu tiên nhằm giải quyết nhu cầu phát triển đô thị, bổ sung nguồn cung nhà ở và cải thiện chất lượng sống của người dân.
Đối với thị trường bất động sản, điểm đáng chú ý không chỉ nằm ở việc có thêm dự án mới, mà ở khả năng rút ngắn thời gian chuẩn bị đầu tư, giúp các dự án đang gặp vướng mắc về quy hoạch có thêm cơ hội được tháo gỡ.
Từ metro đến TOD: Những khu vực phát triển mới được chú ý
Không chỉ tập trung tháo gỡ thủ tục, dự thảo nghị quyết còn đặt trọng tâm vào định hướng phát triển đô thị hiện đại.
Theo hồ sơ đánh giá chính sách, xu hướng phát triển đô thị hiện nay trên thế giới đang chuyển sang mô hình đa trung tâm, phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng, khai thác không gian ngầm, không gian trên cao, tái thiết đô thị hiện hữu và đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý quy hoạch.
Đối với TP.HCM, các khu vực phát triển theo định hướng TOD (đô thị gắn với giao thông công cộng) được xác định là một trong những nhóm có thể được xem xét điều chỉnh quy hoạch cục bộ.
Ảnh: Fanpage Thư viện Quy hoạch
Điều này được kỳ vọng tạo thêm dư địa phát triển cho những khu vực gắn với các tuyến metro, đầu mối giao thông lớn hoặc các khu vực đang được định hướng hình thành các trung tâm đô thị mới.
Không chỉ giảm thủ tục, TP.HCM hướng tới quản lý quy hoạch bằng dữ liệu
Một điểm khác biệt trong cách tiếp cận mới là việc tăng cường phân quyền, phân cấp gắn với trách nhiệm giải trình, đồng thời bảo đảm sự đồng bộ giữa quy hoạch, đất đai, đầu tư, xây dựng và kiến trúc.
Theo hồ sơ đánh giá thủ tục hành chính, việc triển khai cơ chế linh hoạt trong quy hoạch sẽ cần dựa trên nền tảng chuyển đổi số để bảo đảm quản lý đồng bộ. TP.HCM đã xây dựng hệ thống GIS số hóa quy hoạch nhằm hỗ trợ rà soát, đối chiếu quy hoạch đô thị và hạn chế những bất cập trong quá trình thực hiện.
Bên cạnh đó, dự thảo cũng hướng tới việc phát triển kiến trúc đô thị theo hướng bền vững, khuyến khích công trình xanh, thích ứng biến đổi khí hậu, bảo vệ không gian kiến trúc cảnh quan sông rạch và mặt nước.
Thay đổi quy hoạch có thể tạo cú hích mới cho thị trường bất động sản?
Nếu được thông qua và triển khai, cơ chế mới có thể trở thành một trong những bước điều chỉnh quan trọng trong cách TP.HCM quản lý và phát triển đô thị.
Thay vì mất nhiều thời gian xử lý các thủ tục điều chỉnh quy hoạch, thành phố hướng tới mô hình linh hoạt hơn, trong đó vẫn bảo đảm kiểm soát chất lượng nhưng tạo điều kiện để các dự án phù hợp định hướng phát triển được triển khai nhanh hơn.
Với vai trò là đầu tàu kinh tế của cả nước, việc tháo gỡ điểm nghẽn quy hoạch không chỉ tác động đến tiến độ dự án mà còn ảnh hưởng đến khả năng khai thác quỹ đất, phát triển hạ tầng và hình thành các cực tăng trưởng đô thị mới trong những năm tới.
Đăng Thy