Văn bản hợp nhất được ban hành trên cơ sở Quyết định số 23/2026/QĐ-UBND ngày 6/5/2026 và các nội dung sửa đổi, bổ sung tại Quyết định số 58/2026/QĐ-UBND ngày 12/8/2026, có hiệu lực từ tháng 8/2026.
Một trong những điểm mới được quan tâm là việc cho phép xem xét bồi thường bằng đất có mục đích sử dụng khác với loại đất bị thu hồi hoặc bằng nhà ở trong một số trường hợp thay vì chỉ thực hiện theo hình thức chi trả bằng tiền.
Quy định này được kỳ vọng giúp người dân ổn định cuộc sống sau thu hồi đất, đặc biệt trong bối cảnh nhiều dự án hạ tầng, khu đô thị, khu công nghiệp đang được triển khai tại các địa phương.
Từ đất nông nghiệp sang nhà ở: Tỷ lệ quy đổi cao nhất 30%
Theo quy định mới của Lâm Đồng, hộ gia đình, cá nhân có đất bị thu hồi nếu đủ điều kiện bồi thường và có nhu cầu có thể được xem xét bồi thường bằng đất ở hoặc nhà ở khi địa phương có quỹ đất, quỹ nhà phù hợp.
Điểm đáng chú ý là tỷ lệ quy đổi được xác định cụ thể:
- Đối với đất nông nghiệp bị thu hồi đủ điều kiện bồi thường, tỷ lệ quy đổi là 10% tổng diện tích đất bị thu hồi.
- Đối với đất phi nông nghiệp không phải đất ở bị thu hồi đủ điều kiện bồi thường, tỷ lệ quy đổi là 30% tổng diện tích đất bị thu hồi.
Tuy nhiên, tổng diện tích bồi thường cho mỗi hộ gia đình, cá nhân không vượt quá diện tích đất quy đổi và không quá 2 đơn vị, gồm tối đa 2 lô đất ở, 2 nhà ở hoặc 1 lô đất và 1 nhà ở.
Không phải ai cũng được nhận đất ở: Điều kiện nào được áp dụng?
Theo quy định, việc bồi thường bằng đất ở hoặc nhà ở chỉ được thực hiện khi người dân có đề nghị, địa phương có quỹ đất hoặc quỹ nhà phù hợp sau khi đã bố trí các nhu cầu tái định cư theo quy định.
Ngoài ra, diện tích đất bị thu hồi sau khi quy đổi phải đạt tối thiểu tương đương một lô đất, một căn nhà riêng lẻ hoặc một căn hộ chung cư tại vị trí bố trí bồi thường.
Chính sách cũng đưa ra thứ tự ưu tiên khi xét duyệt, trong đó ưu tiên người có công với cách mạng, hộ gia đình thuộc diện chính sách, hộ nghèo, cận nghèo, đồng bào dân tộc thiểu số, sau đó mới xét theo diện tích đất bị thu hồi.
Hàng loạt khoản hỗ trợ được quy định rõ: Di chuyển nhà có thể nhận tới 20 triệu đồng
Ngoài chính sách bồi thường về đất, Lâm Đồng cũng quy định cụ thể nhiều khoản hỗ trợ khác khi Nhà nước thu hồi đất.
Đối với chi phí di chuyển tài sản khi phải chuyển chỗ ở, mức hỗ trợ được chia theo khoảng cách:
- Di chuyển trong phạm vi 10 km: tối đa 10 triệu đồng/hộ.
- Từ trên 10 km đến 30 km: tối đa 15 triệu đồng/hộ.
- Trên 30 km: tối đa 20 triệu đồng/hộ.
Đối với người bị thu hồi đất ở để thực hiện dự án khu đô thị nhưng chưa được bố trí tái định cư ngay, tỉnh cũng quy định hỗ trợ tiền thuê nhà trong thời gian chờ bàn giao nơi ở mới. Mức hỗ trợ tại khu vực phường, đặc khu có thể lên tới 3 triệu đồng/tháng/nhân khẩu, nhưng tối đa 9 triệu đồng/tháng đối với hộ từ 3 nhân khẩu trở lên.
Thu hồi đất nông nghiệp: Người dân được hỗ trợ ổn định đời sống, chuyển đổi nghề
Bên cạnh bồi thường trực tiếp, chính sách mới cũng quy định các khoản hỗ trợ dành cho người dân bị ảnh hưởng sinh kế.
Đối với hộ gia đình, cá nhân bị thu hồi đất nông nghiệp, mức hỗ trợ ổn định sản xuất có thể được tính theo diện tích đất nông nghiệp được bồi thường, với mức 2.000 đồng/m2.
Ngoài ra, người bị thu hồi đất còn có thể được hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề và tìm kiếm việc làm theo quy định của pháp luật đất đai.
Bước tiến mới trong giải phóng mặt bằng nhưng vẫn cần nguồn quỹ đất tái định cư
Việc bổ sung cơ chế bồi thường bằng đất hoặc nhà ở được đánh giá là hướng tiếp cận nhằm giảm áp lực khi triển khai các dự án lớn, bởi nhiều trường hợp người dân nhận tiền bồi thường nhưng gặp khó khăn trong việc tìm nơi ở mới phù hợp.
Tuy nhiên, hiệu quả thực tế sẽ phụ thuộc lớn vào khả năng chuẩn bị quỹ đất, quỹ nhà tái định cư của địa phương. Theo quy định, chỉ khi địa phương có quỹ đất ở hoặc quỹ nhà phù hợp sau khi hoàn thành các phương án bố trí bắt buộc thì mới có thể thực hiện hình thức bồi thường này.
Trong bối cảnh Lâm Đồng đang thúc đẩy nhiều dự án hạ tầng, đô thị và phát triển kinh tế, chính sách mới được kỳ vọng tạo thêm cơ sở pháp lý để đẩy nhanh công tác giải phóng mặt bằng, đồng thời bảo đảm quyền lợi của người dân có đất bị thu hồi.