Từ những con đường quê đổi thay từng ngày
Những ngày này, đường quê ở thôn Phú Hòa, xã Đạ Tẻh 3 trở nên rực rỡ hơn bởi những hàng hoa, cây cảnh được người dân chăm chút hai bên đường.
Từ một mô hình ban đầu, những tuyến đường hoa dần trở thành công trình chung của cộng đồng, nơi mỗi người dân góp một phần công sức để làm đẹp không gian sống và xây dựng quê hương.
Phú Hòa là thôn đầu tiên triển khai mô hình Tuyến đường hoa tại khu vực Đạ Tẻh. Đến nay, 100% tuyến đường trong thôn, với tổng chiều dài 6,8 km, đã được lắp đặt hệ thống điện chiếu sáng; hơn 4 km đường chính được trồng hoa, cây cảnh.
Riêng năm 2026, người dân tiếp tục trồng dặm 300 cây hoa Huỳnh Anh, đồng thời xây dựng thêm tuyến đường hoa dài 350 m gắn với hệ thống điện chiếu sáng mới.
Từ Phú Hòa, cách làm này tiếp tục được lan tỏa. Toàn xã hiện duy trì 25 tuyến đường hoa với tổng chiều dài 19.050 m. Ba vườn ươm của các hội, đoàn thể đang chăm sóc hơn 30.000 cây giống, tạo nguồn cây phục vụ chỉnh trang cảnh quan.
Theo ông Vũ Ngọc Lâm, Chủ tịch UBND xã, những tuyến đường hoa không chỉ giúp cảnh quan nông thôn khang trang hơn mà còn tạo không gian để các tổ chức, đoàn thể và người dân cùng tham gia. Qua từng việc làm cụ thể, tinh thần cộng đồng và trách nhiệm với nơi mình sinh sống cũng được vun đắp.
Nếu Phú Hòa tạo dấu ấn từ những tuyến đường hoa thì tại thôn Tân Hợp, xã Phúc Thọ Lâm Hà, sự đồng thuận của người dân lại được thể hiện bằng việc tự nguyện hiến đất mở đường.
Năm 2025, thôn được đầu tư xây dựng 4 tuyến đường với tổng chiều dài gần 5 km. Để có mặt bằng triển khai, gần 100 hộ dân đã đồng thuận hiến gần 23.000 m² đất cùng cây trồng, tổng giá trị ước tính gần 5 tỷ đồng.
Những con số ấy cho thấy, khi người dân nhìn thấy lợi ích lâu dài và được tham gia trực tiếp vào quá trình xây dựng quê hương, sức dân có thể trở thành nguồn lực quan trọng để những mục tiêu nông thôn mới đi vào thực tế.
Không chỉ xây dựng hạ tầng, phải nâng chất lượng sống
Bước vào giai đoạn 2026 - 2030, Lâm Đồng dự kiến huy động khoảng 6.846 tỷ đồng thực hiện Chương trình xây dựng nông thôn mới. Trong đó, ngân sách Trung ương gần 2.889 tỷ đồng, ngân sách địa phương khoảng 3.958 tỷ đồng.
Nguồn lực này được định hướng vào những nhiệm vụ gắn trực tiếp với đời sống của người dân như hoàn thiện hạ tầng, giảm nghèo, hỗ trợ phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số, thúc đẩy chuyển đổi số và tổ chức sản xuất theo chuỗi giá trị.
Điểm đáng chú ý trong chặng đường mới là tư duy xây dựng nông thôn mới không chỉ dừng lại ở đường giao thông, điện chiếu sáng hay các công trình hạ tầng.
Những công trình được đầu tư phải song hành với việc tạo sinh kế, nâng cao thu nhập và cải thiện chất lượng sống của người dân.
Từ yêu cầu đó, Lâm Đồng xác định gắn xây dựng nông thôn mới với tái cơ cấu nông nghiệp, phát triển kinh tế xanh, chuyển đổi số và Chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” (OCOP). Đây được xem là hướng đi nhằm nâng giá trị nông sản, mở rộng thị trường và tạo sinh kế ổn định hơn cho cư dân nông thôn.
Hướng đến những tiêu chí thực chất và bền vững
Đến năm 2030, Lâm Đồng đặt mục tiêu có ít nhất 42 xã đạt chuẩn nông thôn mới, trong đó 2 xã đạt chuẩn nông thôn mới hiện đại.
Song song với hoàn thiện các tiêu chí, tỉnh đặt mục tiêu giảm tỷ lệ nghèo đa chiều bình quân từ 1 - 1,5% trong năm 2026 và tiếp tục giảm trong những năm sau.
Đối với khu vực đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, mục tiêu đến năm 2030 có 50% số xã và 50% số thôn thoát khỏi tình trạng đặc biệt khó khăn.
Như vậy, chất lượng nông thôn mới trong giai đoạn tới không chỉ được nhìn nhận qua hạ tầng mà còn thể hiện ở khả năng tạo việc làm, nâng thu nhập, giảm nghèo, cải thiện môi trường và thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các khu vực.
Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng Võ Ngọc Hiệp, xây dựng nông thôn mới là nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên và lâu dài. Các địa phương cần tập trung nâng cao chất lượng từng tiêu chí, đặc biệt chú trọng phát triển sản xuất, nâng thu nhập, giảm nghèo bền vững, bảo vệ môi trường và xây dựng cảnh quan “sáng - xanh - sạch - đẹp”, thay vì chạy theo thành tích.
Người dân là trung tâm của hành trình nông thôn mới
Thực tiễn tại Lâm Đồng cho thấy, những thay đổi bền vững thường bắt đầu từ những việc rất cụ thể: một hộ dân hiến đất mở đường, một cộng đồng cùng chăm sóc tuyến hoa, hay một vùng sản xuất được tổ chức lại để nâng giá trị nông sản.
Nguồn lực của Nhà nước giữ vai trò tạo nền tảng, nhưng sự đồng thuận và chủ động của người dân mới là yếu tố giúp các công trình, mô hình phát huy hiệu quả lâu dài.
Đó cũng là lý do xây dựng nông thôn mới trong giai đoạn mới cần được nhìn nhận như một quá trình phát triển liên tục, thay vì điểm đến kết thúc khi địa phương được công nhận đạt chuẩn.
Khi những con đường mới gắn với cơ hội phát triển sản xuất; cảnh quan xanh, sạch đi cùng ý thức cộng đồng; sản phẩm OCOP và chuyển đổi số mở thêm thị trường cho nông sản; giảm nghèo gắn với sinh kế lâu dài, các tiêu chí nông thôn mới mới thực sự chuyển hóa thành chất lượng sống của người dân.
Từ những tuyến đường hoa ở Phú Hòa đến những hộ dân Tân Hợp tự nguyện hiến hàng nghìn mét vuông đất, hành trình xây dựng nông thôn mới ở Lâm Đồng đang được bồi đắp từ chính những việc làm cụ thể tại cơ sở.
Và trên chặng đường phía trước, mục tiêu quan trọng không chỉ là có thêm bao nhiêu xã đạt chuẩn, mà là sau mỗi tiêu chí được hoàn thành, người dân được hưởng lợi gì, sinh kế thay đổi ra sao và mỗi vùng quê trở nên đáng sống hơn như thế nào.