Ngành chăn nuôi đang bước vào giai đoạn cạnh tranh khốc liệt hơn bao giờ hết
Trong nhiều năm, chăn nuôi được xem là một trong những lĩnh vực có tốc độ tăng trưởng lớn của nông nghiệp Việt Nam. Tuy nhiên, đây cũng là ngành có mức độ biến động rất cao khi chịu tác động trực tiếp từ giá nguyên liệu, dịch bệnh và biến động thị trường tiêu dùng.
Chỉ trong vài năm gần đây, thị trường liên tục trải qua nhiều đợt biến động mạnh của giá heo hơi. Có thời điểm doanh nghiệp chăn nuôi ghi nhận lợi nhuận tăng rất nhanh nhờ giá bán thuận lợi, nhưng cũng có giai đoạn áp lực thua lỗ xuất hiện khi thị trường giảm sâu.
Theo giới chuyên môn, đặc thù lớn nhất của ngành chăn nuôi là tính chu kỳ rất mạnh. Khi giá heo hơi tăng, doanh nghiệp có thể tăng trưởng đột biến. Nhưng khi chu kỳ đảo chiều, áp lực chi phí và tồn kho có thể khiến lợi nhuận suy giảm nhanh chóng.
Điều này lý giải vì sao những năm gần đây, nhiều doanh nghiệp chăn nuôi bắt đầu chuyển hướng sang mô hình chuỗi giá trị khép kín nhằm giảm phụ thuộc vào biến động thị trường.
Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, ngành chăn nuôi Việt Nam hiện đang đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và an toàn sinh học nhằm nâng hiệu quả sản xuất cũng như giảm rủi ro dịch bệnh.
Dabaco không còn muốn chỉ là doanh nghiệp nuôi heo
Nếu nhìn vào cấu trúc hoạt động hiện nay, có thể thấy Dabaco đã mở rộng đáng kể so với hình ảnh doanh nghiệp chăn nuôi truyền thống trước đây.
Theo thông tin doanh nghiệp công bố, Dabaco hiện hoạt động trong nhiều lĩnh vực gồm thức ăn chăn nuôi, con giống, chăn nuôi gia súc gia cầm, sản xuất vaccine, dầu thực vật, chế biến thực phẩm và bất động sản.
Điểm đáng chú ý là các lĩnh vực này có sự liên kết chặt chẽ với nhau trong chuỗi sản xuất. Đây được xem là hướng đi chiến lược của Dabaco trong bối cảnh ngành chăn nuôi ngày càng biến động mạnh.
Trong ngành chăn nuôi, chi phí thức ăn thường chiếm tỷ trọng rất lớn trong giá thành sản xuất. Việc sở hữu hệ thống sản xuất thức ăn chăn nuôi riêng giúp doanh nghiệp chủ động hơn trước biến động giá nguyên liệu toàn cầu – yếu tố từng tạo áp lực rất lớn cho toàn ngành trong giai đoạn giá ngô và đậu tương tăng mạnh.
Không dừng ở đó, Dabaco còn mở rộng sang lĩnh vực con giống và vaccine nhằm tăng khả năng kiểm soát đầu vào sản xuất. Theo các chuyên gia, đây là bước đi quan trọng bởi khi quy mô chăn nuôi ngày càng lớn, rủi ro lớn nhất không còn nằm ở sản lượng mà nằm ở khả năng kiểm soát dịch bệnh.
Vaccine đang trở thành “lá chắn chiến lược” của ngành chăn nuôi
Một trong những hướng đi đáng chú ý nhất của Dabaco trong vài năm gần đây là đầu tư vào nghiên cứu và sản xuất vaccine.
Động thái này diễn ra trong bối cảnh ngành chăn nuôi Việt Nam chịu ảnh hưởng nặng nề từ dịch tả lợn châu Phi – yếu tố từng khiến nhiều doanh nghiệp lao đao và làm thay đổi mạnh cấu trúc toàn ngành.
Theo giới chuyên môn, sau nhiều đợt dịch lớn, tư duy của doanh nghiệp chăn nuôi hiện nay đã thay đổi rất nhiều. Nếu trước kia cạnh tranh chủ yếu bằng quy mô đàn và giá thành, thì hiện nay năng lực an toàn sinh học mới là yếu tố quyết định khả năng tồn tại dài hạn.
Việc chủ động hơn về vaccine và quy trình chăn nuôi giúp doanh nghiệp giảm đáng kể nguy cơ đứt gãy sản xuất – điều đặc biệt quan trọng với mô hình chăn nuôi quy mô lớn.
Theo báo cáo tài chính doanh nghiệp, kết quả kinh doanh của Dabaco trong giai đoạn giá heo phục hồi đã cải thiện đáng kể, phản ánh mức độ ảnh hưởng rất lớn của chu kỳ thị trường tới hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp.
Điều này cũng cho thấy vì sao Dabaco muốn mở rộng sang các lĩnh vực có tính ổn định cao hơn thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào chăn nuôi nguyên liệu.
Vì sao Dabaco muốn đi sâu hơn vào thực phẩm chế biến?
Một trong những thay đổi đáng chú ý của nhiều doanh nghiệp chăn nuôi hiện nay là xu hướng mở rộng sang thực phẩm và bán lẻ tiêu dùng.
Dabaco cũng đang đi theo hướng này.
Theo các chuyên gia, lợi nhuận lớn hơn của ngành thực phẩm hiện đại thường không nằm ở chăn nuôi nguyên liệu, mà nằm ở các sản phẩm chế biến có thương hiệu và giá trị gia tăng cao hơn.
Trong mô hình cũ, doanh nghiệp chủ yếu phụ thuộc vào biến động giá heo hơi nên lợi nhuận thường thay đổi rất mạnh theo chu kỳ thị trường. Nhưng khi mở rộng sang thực phẩm chế biến, doanh nghiệp có cơ hội xây dựng thương hiệu tiêu dùng và tạo nguồn doanh thu ổn định hơn.
Ở góc độ này, chiến lược của Dabaco cho thấy doanh nghiệp không chỉ muốn tăng quy mô đàn chăn nuôi, mà đang hướng tới mô hình doanh nghiệp thực phẩm tích hợp – nơi giá trị không chỉ nằm ở sản xuất đầu vào mà còn ở chế biến và hệ thống phân phối.
Cuộc cạnh tranh của ngành chăn nuôi giờ không còn chỉ nằm ở giá thành
Thực tế cho thấy, ngành chăn nuôi Việt Nam đang bước vào giai đoạn cạnh tranh hoàn toàn khác so với trước đây.
Nếu trước kia doanh nghiệp chủ yếu cạnh tranh bằng quy mô và sản lượng, thì hiện nay lợi thế lớn nhất lại nằm ở:
- khả năng kiểm soát chi phí,
- an toàn sinh học,
- công nghệ,
- dữ liệu vận hành,
- và khả năng quản trị toàn bộ chuỗi cung ứng.
Việc Dabaco theo đuổi mô hình sản xuất khép kín vì thế không đơn thuần là chiến lược mở rộng hoạt động, mà phản ánh nỗ lực xây dựng sức chống chịu tốt hơn trước những biến động ngày càng khó lường của ngành chăn nuôi.
Trong bối cảnh thị trường ngày càng khắt khe hơn về chất lượng, an toàn thực phẩm và tính bền vững, doanh nghiệp nào kiểm soát tốt hơn toàn bộ chuỗi giá trị sẽ là những doanh nghiệp có nhiều lợi thế hơn trong cuộc cạnh tranh dài hạn của ngành thực phẩm hiện đại.
