Giá lương thực tăng, người tiêu dùng chịu sức ép
Tại Nairobi, Kenya, người tiêu dùng đang phải đối mặt với chi phí thực phẩm ngày càng cao trong bối cảnh khô hạn kéo dài làm giảm sản lượng nông nghiệp.
Giá các mặt hàng thiết yếu tăng khiến nhiều hộ gia đình phải điều chỉnh ngân sách, cắt giảm chi tiêu và thay đổi thói quen ăn uống để ứng phó với chi phí sinh hoạt.
Bà Jackline Away, một người dân Kenya, cho biết giá nhiều loại thực phẩm như bột mì, ngô và rau củ đều tăng cao. Để tiết kiệm chi phí, bà phải cắt giảm bữa ăn trong ngày.
Thực tế này cho thấy biến động giá lương thực không chỉ tác động đến thị trường hàng hóa mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tiếp cận thực phẩm của người tiêu dùng, đặc biệt tại những khu vực chịu ảnh hưởng bởi thời tiết bất lợi và sản lượng nông nghiệp suy giảm.
Logistics và khí hậu cùng tạo áp lực lên thị trường
Theo FAO, chỉ số Giá lương thực đạt trung bình 136 điểm trong tháng 9, mức cao nhất kể từ tháng 11/2022.
Những gián đoạn tại eo biển Hormuz và Biển Đen, cùng với các cú sốc khí hậu, đang tạo thêm áp lực đối với năng lượng, vận tải và một số mặt hàng lương thực chủ chốt.
Ông Stephane Dujarric, Người phát ngôn Tổng Thư ký Liên hợp quốc, cho biết giá các hàng hóa cơ bản tăng trong tháng 9, chủ yếu do giá đường, ngũ cốc và dầu thực vật đi lên.
Đáng chú ý, giá ngũ cốc tăng 5,1% so với tháng trước. Giá lúa mì lên mức cao nhất kể từ tháng 8/2023, trong đó những hạn chế về logistics tại khu vực Biển Đen là một trong những yếu tố được nhắc đến.
Giá ngô cũng lên mức cao nhất trong ba năm trong bối cảnh nguồn cung thắt chặt và những bất ổn liên quan đến hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz tiếp diễn.
Những diễn biến này cho thấy giá nông sản không chỉ phụ thuộc vào sản lượng tại các vùng sản xuất mà còn chịu ảnh hưởng đáng kể từ khả năng vận chuyển và chi phí logistics trên các tuyến thương mại quốc tế.
Chi phí nhiên liệu gia tăng gây thêm sức ép
Áp lực đối với thị trường lương thực còn đến từ giá nhiên liệu. Khi chi phí năng lượng tăng, các hoạt động từ sản xuất, vận chuyển đến bảo quản và phân phối thực phẩm đều có thể chịu tác động.
Tại Anh, giá dầu diesel được cho là vừa lập mức kỷ lục mới, lên tới 2 bảng Anh/lít, làm gia tăng chi phí trong sản xuất nông nghiệp và vận tải thực phẩm.
Bà Liz Webster, một nông dân Anh, cho biết các trang trại chỉ có thể dự trữ một lượng diesel nhất định. Trong điều kiện nhiên liệu khan hiếm hoặc giá tăng cao, hoạt động sản xuất và chăn nuôi đều chịu sức ép.
Chi phí nhiên liệu vì vậy trở thành một yếu tố cần được theo dõi trong bối cảnh giá lương thực toàn cầu đang chịu tác động đồng thời từ nguồn cung, thời tiết và logistics.
Thương mại ngũ cốc đối mặt với rủi ro vận tải
Theo FAO, sản lượng ngũ cốc toàn cầu năm 2026 được dự báo đạt 2,98 tỷ tấn, gần như không thay đổi so với dự báo trước đó.
Tuy nhiên, FAO đã hạ dự báo thương mại ngũ cốc toàn cầu trong niên vụ 2026-2027 so với dự báo đưa ra hồi tháng 9, trong bối cảnh hoạt động vận tải đối mặt với những gián đoạn.
Diễn biến này cho thấy nguồn cung sản xuất toàn cầu và khả năng lưu thông hàng hóa đang đứng trước những yếu tố tác động khác nhau. Sản lượng được dự báo duy trì ở mức cao, nhưng những trở ngại trong vận chuyển có thể tiếp tục ảnh hưởng đến thương mại và giá cả tại các thị trường.
Trong thời gian tới, diễn biến thời tiết, chi phí năng lượng và khả năng thông suốt của các tuyến vận tải quốc tế sẽ tiếp tục là những yếu tố quan trọng đối với thị trường lương thực toàn cầu.
Đối với ngành nông nghiệp, những biến động này đặt ra yêu cầu tăng khả năng chủ động về sản xuất, kiểm soát chi phí và tổ chức chuỗi cung ứng, nhất là trong bối cảnh thị trường lương thực quốc tế ngày càng chịu tác động đan xen từ khí hậu, năng lượng và logistics.