Ngày 10/10/2026, Khoa cơ khi và công nghệ, Trường Đại học Nông Lâm, Đại học Huế tổ chức hội thảo khoa học “Cơ giới hóa nông nghiệp thông minh, công nghệ chế biến và vật liệu – năng lượng bền vững hướng tới Net Zero”, với Tạp chí Công nghiệp Nông thôn là đơn vị đồng chủ trì. Sự kiện hướng tới kỷ niệm 60 năm thành lập trường, đồng thời tạo diễn đàn trao đổi về những vấn đề đang đặt ra đối với cơ khí nông nghiệp, công nghệ chế biến và sử dụng năng lượng theo hướng bền vững.
Các nội dung được đề cập tại hội thảo cho thấy cơ giới hóa nông nghiệp không thể chỉ được nhìn nhận qua mức độ hiện đại của máy móc, thiết bị. Hiệu quả còn phụ thuộc vào khả năng phối hợp giữa các khâu sản xuất, năng lực tiếp nhận công nghệ và việc đưa kết quả nghiên cứu vào thực tiễn.
Kết nối công nghệ trong toàn bộ chuỗi sản xuất
Chương trình hội thảo tập trung vào ba tham luận chính, gồm tái cấu trúc cơ khí nông nghiệp theo hướng thông minh; nghiên cứu liên ngành trong công nghệ thực phẩm và sau thu hoạch; tự động hóa thông minh và quản lý năng lượng hướng tới Net Zero. Các nội dung do GS.TS. Nguyễn Huy Bích, GS.TS. Lê Văn Tán và PGS.TS. Nguyễn Vũ Quỳnh trình bày.
Việc đặt các chủ đề này trong cùng một diễn đàn cho thấy mối liên hệ ngày càng chặt chẽ giữa cơ giới hóa, công nghệ chế biến và quản lý năng lượng. Một khâu sản xuất được cải tiến vẫn cần những khâu tiếp theo đủ khả năng tiếp nhận. Thu hoạch nhanh hơn phải đi cùng yêu cầu bảo quản, chế biến phù hợp; tự động hóa cần gắn với quản lý năng lượng hiệu quả.
Từ góc độ ứng dụng, hiệu quả của công nghệ vì thế không nên chỉ được đánh giá qua năng suất của từng thiết bị, mà cần xem xét trong mối liên hệ với toàn bộ quá trình sản xuất. Công nghệ chỉ thực sự phát huy giá trị khi phù hợp với điều kiện vận hành, nhu cầu sử dụng và khả năng tổ chức sản xuất tại cơ sở.
Đây cũng là vấn đề cần được quan tâm trong quá trình hướng tới Net Zero. Việc lựa chọn giải pháp kỹ thuật đòi hỏi phải làm rõ khả năng tiết kiệm tài nguyên, hiệu quả vận hành và mức độ phù hợp với điều kiện thực tế. Muốn giải quyết những yêu cầu này, cần có sự phối hợp giữa nhà khoa học, doanh nghiệp và người trực tiếp sản xuất.
Tại hội thảo, TSKH. Bạch Quốc Khang, đại diện lãnh đạo Hội Cơ khí nông nghiệp Việt Nam, đề cập 20 bài báo đã được đăng trên Tạp chí Công nghiệp Nông thôn số 62/2026. Ông đồng thời nhấn mạnh ý nghĩa của việc tập hợp các chuyên gia trong lĩnh vực cơ điện nông nghiệp và công nghiệp chế biến từ các viện, trường và địa phương.
Theo đó, giá trị của một diễn đàn khoa học không chỉ nằm ở việc chia sẻ kết quả nghiên cứu, mà còn ở khả năng tạo dựng những mối liên kết chuyên môn, mở ra cơ hội hợp tác và giải quyết các vấn đề thực tiễn của ngành.
Từ kết nối chuyên gia đến xây dựng năng lực chung
Một nội dung đáng chú ý trong bài phát biểu của TSKH. Bạch Quốc Khang là sự thay đổi trong phương thức tập hợp nguồn lực của các tổ chức nghề nghiệp. Khi mạng điện tử, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo phát triển, việc trao đổi thông tin, tìm kiếm đối tác và kết nối chuyên gia ngày càng có nhiều phương thức thực hiện.
Trong bối cảnh đó, vai trò của một hội nghề nghiệp không chỉ nằm ở việc tập hợp hội viên, mà còn ở khả năng tổ chức và phát huy nguồn lực trí tuệ để giải quyết những vấn đề cụ thể của ngành.
“Tư duy tập hợp lực lượng của Hội cũng thay đổi, chuyển từ tập hợp các nhà khoa học sang tạo lập năng lực chung cho ngành từ sự kết nối đó”, TSKH. Bạch Quốc Khang nhấn mạnh.
Định hướng này đặt ra yêu cầu chuyển từ kết nối đơn thuần sang hợp tác có mục tiêu và sản phẩm đầu ra rõ ràng. Nếu danh sách hội viên cho biết tổ chức có những chuyên gia nào, thì năng lực chung thể hiện ở khả năng huy động chuyên môn để giải quyết một vấn đề cụ thể.
Chẳng hạn, những bài toán liên quan đến cơ giới hóa, công nghệ chế biến hay quản lý năng lượng có thể đòi hỏi sự phối hợp của nhiều lĩnh vực chuyên môn. Việc xác định đúng nhu cầu, lựa chọn đúng chuyên gia và tổ chức phối hợp phù hợp sẽ giúp mạng lưới khoa học trở thành nguồn lực thiết thực cho sản xuất.
Theo các định hướng được nêu trong bài phát biểu, Hội cần chuyển từ quản lý hội viên sang quản lý nguồn lực trí tuệ; từ tổ chức hội thảo sang tạo ra các sản phẩm chuyên môn như tiêu chuẩn, báo cáo, kiến nghị chính sách và giải pháp kỹ thuật. Trong đó, việc xây dựng bản đồ chuyên gia theo từng lĩnh vực có thể hỗ trợ xác định nguồn lực và tăng hiệu quả kết nối.
Để những định hướng này phát huy giá trị, điều quan trọng là hoạt động kết nối phải gắn với nhu cầu thực tế, có đầu mối phối hợp và xác định rõ vấn đề cần giải quyết. Đây cũng là cơ sở để tăng cường liên kết giữa nghiên cứu khoa học và hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Đưa tri thức khoa học đến gần thực tiễn
Trong quá trình kết nối nguồn lực khoa học, Tạp chí Công nghiệp Nông thôn được TSKH. Bạch Quốc Khang đề xuất phát triển thành hạ tầng tri thức của ngành, đồng thời thúc đẩy kết nối chuyên gia Việt Nam với quốc tế.
Định hướng này đặt ra yêu cầu phát huy vai trò của hoạt động báo chí chuyên ngành trong việc truyền tải kết quả nghiên cứu theo cách dễ tiếp cận, có hệ thống và gắn với nhu cầu của người sử dụng.
Một công trình khoa học không chỉ cần công bố kết quả, mà còn cần làm rõ vấn đề được giải quyết, điều kiện áp dụng và ý nghĩa đối với thực tiễn. Với doanh nghiệp, thông tin cần hỗ trợ quá trình tìm hiểu, đánh giá công nghệ và cân nhắc đầu tư. Với người sản xuất, tri thức cần được chuyển tải thành những hướng dẫn phù hợp với điều kiện thực tế. Với cơ quan quản lý, các kết quả nghiên cứu có thể cung cấp thêm luận cứ phục vụ quá trình xây dựng và thực hiện chính sách.
Để thực hiện vai trò đó, hoạt động thông tin khoa học cần gắn với việc phát hiện những vấn đề thiết thực của ngành, tăng cường trao đổi giữa các nhóm chuyên gia và tạo điều kiện để tri thức được tiếp cận rộng rãi hơn. Đây cũng là hướng để nội dung khoa học không dừng lại ở phạm vi nghiên cứu, mà có thêm cơ hội được ứng dụng, đánh giá và hoàn thiện trong thực tế.
Từ những vấn đề được đặt ra tại hội thảo ở Huế, yêu cầu tiếp theo là cụ thể hóa các định hướng thành hoạt động có thể triển khai: xác định lĩnh vực ưu tiên, tổ chức nhóm chuyên gia, kết nối đơn vị có nhu cầu và tìm kiếm địa chỉ ứng dụng phù hợp.
Nông nghiệp thông minh không chỉ được tạo nên bởi những thiết bị hiện đại, mà còn bởi khả năng kết nối con người, tri thức và công nghệ. Khi viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp, tổ chức nghề nghiệp và người nông dân cùng tham gia giải quyết các bài toán sản xuất, tri thức khoa học mới có điều kiện chuyển hóa thành những giải pháp thiết thực, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất và thúc đẩy phát triển nông nghiệp bền vững.