Khai thác lợi thế khí hậu để tạo giá trị từ nông sản trái vụ
Khi nhiều vùng sản xuất cà chua trên cả nước đã kết thúc vụ thu hoạch, những khu nhà màng tại thôn Sả Xéng, xã Tả Phìn lại bước vào mùa thu hoạch rộn ràng.
Từ sáng sớm, hơn 1 ha nhà màng của gia đình chị Lê Thị Lệ đã tấp nập người hái quả. Trong tiết trời mát lạnh đặc trưng của vùng núi cao, từng chùm cà chua chín đỏ được thu hoạch, phân loại và đóng gói để kịp vận chuyển đến các thị trường tiêu thụ.
Ít ai nghĩ rằng, trên vùng đất vốn nổi tiếng với đào phai cánh kép, nhất chi mai và địa lan phục vụ thị trường Tết, nay lại hình thành thêm những vùng sản xuất cà chua trái vụ cho doanh thu hàng trăm triệu đồng mỗi năm.
Từ vùng chuyên canh hoa cảnh đến mô hình sản xuất quanh năm
Gia đình chị Lê Thị Lệ hiện canh tác gần 2 ha cây hoa, trong đó có khoảng 800 gốc đào phai cánh kép và 750 gốc nhất chi mai - những sản phẩm đã góp phần tạo nên thương hiệu của Tả Phìn mỗi dịp xuân về.
Tuy nhiên, nguồn thu từ cây hoa chủ yếu tập trung vào những tháng cuối năm. Sau khi hoàn tất việc chăm sóc, tạo thế cho cây, diện tích đất còn lại chưa được khai thác hiệu quả.
Trước khi lựa chọn cây cà chua, gia đình chị từng thử nghiệm nhiều loại cây trồng như dâu tây, bí xanh, hoa cúc... nhưng chưa mang lại hiệu quả ổn định.
Qua quá trình tìm hiểu, chị nhận thấy khí hậu mát mẻ quanh năm của Tả Phìn đặc biệt phù hợp để phát triển cà chua trái vụ.
"Tôi từng trồng nhiều loại rau, quả khác nhau nhưng nhận thấy khí hậu Tả Phìn rất phù hợp với cây cà chua. Trồng đúng thời điểm trái vụ giúp sản phẩm có lợi thế về giá và đầu ra", chị Lệ chia sẻ.
Cà chua trái vụ mang lại doanh thu khoảng 700 triệu đồng mỗi năm
Nhờ điều kiện tự nhiên thuận lợi, hơn 4 năm nay, cứ vào khoảng tháng 4, gia đình chị Lệ bắt đầu xuống giống.
Đến giữa tháng 7, khi nguồn cung cà chua tại nhiều địa phương giảm mạnh, những lứa quả đầu tiên ở Tả Phìn lại bước vào thời kỳ thu hoạch đẹp nhất.
Biên độ nhiệt giữa ngày và đêm giúp quả cà chua có màu sắc đẹp, thịt chắc và vị ngọt thanh đặc trưng.
Hiện sản phẩm được thương lái thu mua ngay tại vườn với giá khoảng 15.000 đồng/kg.
Với sản lượng hơn 50 tấn quả mỗi năm trên diện tích hơn 1 ha, mô hình mang lại doanh thu khoảng 700 triệu đồng, tạo nguồn thu ổn định cho gia đình.
Không chỉ vậy, sản phẩm còn được tiêu thụ tại nhiều chợ đầu mối, cửa hàng nông sản ở Lào Cai, Hà Nội và một số tỉnh lân cận.
Trong mùa thu hoạch, khu nhà màng tạo việc làm thường xuyên cho nhiều lao động địa phương ở các công đoạn thu hái, phân loại, đóng gói và vận chuyển.
Đối với gia đình chị Lệ, cà chua không thay thế nghề trồng hoa truyền thống mà bổ sung thêm một mùa sản xuất mới, giúp khai thác hiệu quả quỹ đất quanh năm.
Công nghệ cao tạo bước chuyển trong sản xuất nông nghiệp
Nếu khí hậu là lợi thế tự nhiên thì ứng dụng công nghệ cao chính là yếu tố giúp mô hình phát huy hiệu quả.
Trong khu nhà màng, toàn bộ quá trình chăm sóc được kiểm soát chặt chẽ thông qua hệ thống tưới tự động, giúp cây được cung cấp lượng nước phù hợp theo từng giai đoạn sinh trưởng, giảm đáng kể chi phí nhân công và hạn chế sâu bệnh.
Bên cạnh đó, nhà màng còn giúp cây phát triển ổn định trong điều kiện mưa nhiều, độ ẩm cao - yếu tố vốn dễ phát sinh dịch hại đối với cây cà chua.
Gia đình chị Lệ cũng ưu tiên hướng sản xuất an toàn khi sử dụng phân đỗ tương ủ với men vi sinh, kết hợp phân gà đã qua xử lý, hạn chế sử dụng phân bón hóa học nhằm nâng cao chất lượng nông sản.
Theo chị Lệ, từ khi đầu tư hệ thống nhà màng và tưới tự động, việc sản xuất chủ động hơn rất nhiều, giảm đáng kể rủi ro do thời tiết.
Hình thành vùng sản xuất cà chua công nghệ cao
Hiệu quả kinh tế từ mô hình của gia đình chị Lê Thị Lệ đã tạo sức lan tỏa mạnh mẽ trong cộng đồng.
Đến nay, hơn 10 hộ dân tại thôn Sả Xéng đã đầu tư nhà màng, hệ thống tưới tự động để phát triển cà chua trái vụ theo hướng công nghệ cao.
Những mái nhà màng phủ trắng trên sườn núi không chỉ tạo nên diện mạo mới cho vùng sản xuất mà còn thể hiện sự chuyển biến trong tư duy làm nông của người dân - từ sản xuất theo kinh nghiệm sang sản xuất theo quy trình, kỹ thuật và nhu cầu thị trường.
Phát triển nông nghiệp hàng hóa gắn với nâng cao thu nhập
Theo ông Vũ Xuân Quý, Chủ tịch UBND xã Tả Phìn, mô hình trồng cà chua trái vụ đã phát huy hiệu quả lợi thế khí hậu địa phương, đồng thời tạo thêm việc làm cho người dân trong các khâu chăm sóc, thu hoạch, đóng gói và vận chuyển.
Việc ứng dụng nhà màng, hệ thống tưới tự động cùng quy trình sản xuất an toàn giúp giảm thiểu rủi ro do thời tiết, nâng cao chất lượng sản phẩm và gia tăng giá trị trên cùng diện tích đất.
Từ những mô hình tiên phong như gia đình chị Lê Thị Lệ, địa phương đang tiếp tục khuyến khích người dân mạnh dạn ứng dụng khoa học kỹ thuật, mở rộng các mô hình sản xuất phù hợp với điều kiện tự nhiên, hướng tới phát triển nông nghiệp hàng hóa gắn với nâng cao thu nhập và xây dựng nông thôn mới.
Trên cùng một vùng đất, những vườn đào, nhất chi mai tiếp tục làm nên thương hiệu của Tả Phìn mỗi dịp Tết, trong khi những khu nhà màng cà chua trái vụ lại mở thêm một mùa sản xuất mới. Sự kết hợp hài hòa giữa lợi thế tự nhiên và ứng dụng công nghệ đang giúp vùng cao Tả Phìn từng bước xây dựng nền nông nghiệp hiện đại, hiệu quả và phát triển bền vững.