Từ phát triển riêng lẻ đến liên kết chuỗi giá trị
Trong nhiều năm, nông nghiệp, công nghiệp và du lịch được xác định là những động lực quan trọng của kinh tế Tây Ninh. Mỗi lĩnh vực sở hữu những lợi thế riêng, nhưng trong bối cảnh chuyển đổi xanh và yêu cầu nâng cao sức cạnh tranh, việc phát triển từng ngành theo cách riêng lẻ đang dần bộc lộ những giới hạn.
Những kết quả tăng trưởng trong 6 tháng đầu năm 2026 cho thấy nền kinh tế Tây Ninh đang có bước chuyển tích cực.
Theo số liệu của Thống kê Tây Ninh, tốc độ tăng trưởng GRDP quý II/2026 đạt 10,37%, cao hơn mức 9,88% của quý I. Tính chung 6 tháng đầu năm, GRDP của địa phương tăng 10,12%, vượt kịch bản tăng trưởng đề ra, xếp thứ 8/34 tỉnh, thành phố cả nước và đứng đầu khu vực phía Nam.
Đáng chú ý, cả ba khu vực kinh tế chủ lực đều duy trì đà tăng trưởng. Khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng 3,65%; công nghiệp và xây dựng tăng 13,6%; thương mại - dịch vụ tăng 7,92%. Thuế sản phẩm trừ trợ cấp sản phẩm tăng 6,69%.
Trong bức tranh này, công nghiệp tiếp tục đóng vai trò động lực chính, dịch vụ mở rộng không gian thị trường, còn nông nghiệp duy trì mức tăng trưởng ổn định và tạo nền tảng cho việc hình thành các chuỗi giá trị mới.
Sau khi mở rộng không gian phát triển với việc Long An và Tây Ninh hợp nhất thành tỉnh Tây Ninh mới, địa phương có thêm điều kiện để tổ chức lại không gian kinh tế theo hướng liên kết vùng và liên kết ngành.
Quỹ đất, hệ thống hạ tầng giao thông, mạng lưới khu công nghiệp, vùng sản xuất nông nghiệp và các không gian du lịch được mở rộng tạo tiền đề để Tây Ninh chuyển từ tư duy phát triển từng ngành sang kết nối các ngành trong cùng một chuỗi giá trị.
Đây chính là nền tảng để “tam giác xanh” từng bước định hình.
Nông nghiệp trở thành nền móng của chuỗi giá trị xanh
Trong cấu trúc mới, nông nghiệp không chỉ được nhìn nhận ở vai trò cung cấp nguyên liệu mà đang được định hướng trở thành điểm khởi đầu của chuỗi giá trị có giá trị gia tăng cao.
Thay vì chạy theo sản lượng, Tây Ninh đang hướng tới phát triển nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp tuần hoàn và sản xuất giảm phát thải. Chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo và các giải pháp công nghệ mới được kỳ vọng góp phần nâng cao năng suất, kiểm soát chất lượng và sử dụng hiệu quả tài nguyên.
Cùng với mở rộng vùng nguyên liệu tập trung, việc đẩy mạnh chế biến sâu và xây dựng thương hiệu thông qua Chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP) sẽ giúp nông sản địa phương thoát khỏi mô hình bán nguyên liệu thô, từng bước chuyển sang bán sản phẩm có thương hiệu và giá trị gia tăng cao hơn.
Điểm đáng chú ý là một vùng nguyên liệu chất lượng cao hoàn toàn có thể tạo ra giá trị ở nhiều khâu khác nhau.
Đó vừa là nguồn cung cho các nhà máy chế biến, vừa tạo ra các sản phẩm OCOP phục vụ thị trường trong nước và xuất khẩu; đồng thời có thể trở thành không gian để phát triển du lịch nông nghiệp, du lịch trải nghiệm.
Khi sản xuất, chế biến, thương mại và dịch vụ được kết nối, giá trị tạo ra trên cùng một đơn vị diện tích đất nông nghiệp cũng được nâng lên. Đây là bước chuyển quan trọng từ tăng trưởng dựa vào sản lượng sang tăng trưởng dựa vào giá trị.
Công nghiệp xanh tạo lực đẩy cho chuỗi giá trị
Nếu nông nghiệp là nền móng thì công nghiệp là khu vực giữ vai trò chế biến, gia tăng giá trị và tạo sức lan tỏa cho chuỗi giá trị.
Trong định hướng phát triển mới, Tây Ninh không chỉ quan tâm đến số lượng dự án đầu tư mà ngày càng chú trọng chất lượng dòng vốn. Các dự án công nghệ cao, thân thiện với môi trường, sử dụng tiết kiệm tài nguyên và tạo giá trị gia tăng lớn được xem là hướng ưu tiên.
Trong 6 tháng đầu năm 2026, Tây Ninh thu hút đầu tư nước ngoài khởi sắc, với tổng vốn cấp mới và điều chỉnh đạt hơn 1,32 tỷ USD, đưa địa phương tiếp tục nằm trong nhóm 10 địa phương dẫn đầu cả nước về thu hút FDI.
Đây là nguồn lực quan trọng để Tây Ninh mở rộng năng lực sản xuất. Tuy nhiên, bài toán đặt ra không chỉ là thu hút thêm vốn mà còn phải bảo đảm dòng vốn này tạo ra những giá trị mới cho nền kinh tế địa phương.
Việc phát triển khu công nghiệp sinh thái, kinh tế tuần hoàn và sử dụng năng lượng sạch vì vậy ngày càng có ý nghĩa. Khi chất thải của doanh nghiệp này có thể trở thành đầu vào của doanh nghiệp khác, năng lượng và tài nguyên được sử dụng hiệu quả hơn, chi phí sản xuất có thể giảm xuống trong khi tác động môi trường được kiểm soát.
Quan trọng hơn, công nghiệp xanh có thể trở thành cầu nối giữa vùng nguyên liệu với doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu và hệ thống logistics.
Một chuỗi liên kết như vậy sẽ giúp nông sản được chế biến sâu hơn, sản phẩm đáp ứng tốt hơn yêu cầu của thị trường và doanh nghiệp nâng cao khả năng tham gia vào các chuỗi cung ứng lớn.
Du lịch mở rộng giá trị từ nông nghiệp và văn hóa
Mảnh ghép thứ ba của “tam giác xanh” là du lịch.
Tây Ninh sở hữu nhiều lợi thế để phát triển các loại hình du lịch sinh thái, văn hóa và trải nghiệm, trong đó nổi bật là Núi Bà Đen, hồ Dầu Tiếng, Vườn quốc gia Lò Gò - Xa Mát, cùng hệ thống di sản văn hóa và các làng nghề truyền thống.
Nếu trước đây du lịch chủ yếu được nhìn nhận như một ngành dịch vụ độc lập, thì trong mô hình phát triển mới, du lịch có thể trở thành một mắt xích giúp gia tăng giá trị cho nông nghiệp và các sản phẩm địa phương.
Một sản phẩm OCOP khi xuất hiện tại điểm du lịch không chỉ là một món hàng. Câu chuyện về vùng đất, người sản xuất, quy trình canh tác và văn hóa địa phương có thể trở thành một phần của trải nghiệm du khách.
Từ đó, giá trị sản phẩm được mở rộng từ hoạt động mua bán sang dịch vụ, trải nghiệm và thương hiệu.
Những vùng sản xuất nông nghiệp cũng có thể phát triển thành điểm tham quan, trải nghiệm mùa vụ, kết hợp với ẩm thực và các sản phẩm đặc trưng. Các làng nghề có thể trở thành điểm đến văn hóa. Những sản phẩm OCOP có thể được đưa vào chuỗi dịch vụ du lịch và trở thành quà tặng đặc trưng của địa phương.
Đây là cách tạo ra nhiều lớp giá trị trên cùng một tài nguyên, đồng thời giúp người dân địa phương tham gia sâu hơn vào chuỗi lợi ích từ du lịch.
“Tam giác xanh” và cơ hội tái định vị mô hình tăng trưởng
Điểm đáng chú ý trong mô hình “tam giác xanh” không nằm ở việc phát triển ba lĩnh vực cùng lúc mà ở khả năng kết nối ba lĩnh vực thành một hệ sinh thái kinh tế.
Nông nghiệp tạo vùng nguyên liệu và sản phẩm đặc trưng. Công nghiệp chế biến biến nguyên liệu thành sản phẩm có giá trị cao hơn. Du lịch mở rộng thị trường, gia tăng trải nghiệm và xây dựng thương hiệu. Ngược lại, sự phát triển của công nghiệp và du lịch cũng tạo thêm thị trường cho nông sản, dịch vụ và sản phẩm địa phương.
Khi các mắt xích được kết nối, giá trị không chỉ được tạo ra tại nhà máy, cánh đồng hay điểm du lịch mà được cộng hưởng trên toàn chuỗi.
Đây cũng là hướng đi phù hợp với yêu cầu chuyển đổi mô hình tăng trưởng hiện nay, trong đó tăng trưởng xanh, kinh tế tuần hoàn, chuyển đổi số và phát triển bền vững ngày càng trở thành những tiêu chí quan trọng trong thu hút đầu tư và nâng cao năng lực cạnh tranh.
Với nền tảng tăng trưởng tích cực trong 6 tháng đầu năm, cùng không gian phát triển được mở rộng và lợi thế về nông nghiệp, công nghiệp, du lịch, Tây Ninh đang có cơ hội tái định vị mô hình tăng trưởng.
Nếu khai thác tốt sự cộng hưởng giữa ba lĩnh vực, “tam giác xanh” không chỉ mở thêm dư địa cho tăng trưởng kinh tế mà còn có thể tạo ra những chuỗi giá trị mới, nâng cao thu nhập cho người dân, gia tăng sức cạnh tranh của doanh nghiệp và đưa các sản phẩm mang thương hiệu Tây Ninh đi xa hơn.
Từ một nền kinh tế phát triển theo từng ngành, Tây Ninh đang đứng trước cơ hội chuyển sang mô hình phát triển dựa trên sự kết nối. Khi nông nghiệp xanh, công nghiệp xanh và du lịch xanh cùng vận hành trong một hệ sinh thái, đó có thể trở thành nền tảng quan trọng để địa phương tăng trưởng nhanh hơn nhưng vẫn giữ được mục tiêu phát triển bền vững.