Theo Bộ Công Thương, năm 2025, quy mô thương mại điện tử Việt Nam đạt khoảng 31 tỷ USD, tăng 25,5% so với năm trước và tương đương khoảng 10% tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng.
Thị trường ngoài giờ không còn phụ thuộc vào giờ đóng cửa
Điểm đáng chú ý của bán hàng trực tuyến là doanh nghiệp không cần duy trì cửa hàng vật lý đến khuya nhưng vẫn có thể tiếp nhận nhu cầu của khách hàng. Một sản phẩm đặc sản, thực phẩm chế biến, hàng thủ công hay sản phẩm OCOP ở vùng nông thôn vẫn có thể được khách hàng tại Hà Nội, TP.HCM hoặc các địa phương khác tìm kiếm, xem thông tin và đặt mua vào buổi tối. Khi hành vi mua sắm chuyển lên môi trường số, lợi thế địa lý của doanh nghiệp nông thôn được cải thiện đáng kể: không cần mở thêm điểm bán ở từng tỉnh nhưng vẫn có thể mở rộng điểm chạm với người tiêu dùng.
Điều này đặc biệt phù hợp với nhóm sản phẩm có câu chuyện vùng miền. Ban ngày, người tiêu dùng có thể bận công việc; buổi tối lại là lúc họ có nhiều thời gian xem livestream, tìm kiếm sản phẩm, đọc đánh giá hoặc đặt hàng. Vì vậy, “sau 20 giờ” có thể được nhìn như thời gian tiếp cận khách hàng, thay vì đơn thuần là kéo dài giờ mở cửa.
Doanh nghiệp nông thôn đã có thể kéo dài “điểm chạm”
Một ví dụ khá sát là Công ty Cổ phần Lita Foods, đơn vị sở hữu thương hiệu Trường Foods tại Phú Thọ. Theo thông tin doanh nghiệp công bố trên các kênh chính thức, thời gian tiếp nhận đơn hàng được duy trì từ 7h30 đến 22h, đồng thời doanh nghiệp phát triển nhiều kênh bán hàng trực tuyến như website, Shopee Mall, TikTok, Fanpage và Zalo OA.
Điểm đáng chú ý ở đây là cách một thương hiệu đặc sản địa phương kéo dài khả năng tiếp cận khách hàng bằng nhiều kênh. Khi khách hàng có thể tìm hiểu sản phẩm, đặt mua hoặc liên hệ sau giờ hành chính, khoảng cách giữa một cơ sở sản xuất ở Phú Thọ với người tiêu dùng ở các đô thị lớn được thu hẹp đáng kể.
Công ty Cổ phần Lita Foods cũng cho biết sản phẩm được phân phối qua nhiều kênh, trong đó có hệ thống đại lý, nhà phân phối và các nền tảng trực tuyến. Đây là hướng đi đáng chú ý với doanh nghiệp nông thôn: không nhất thiết bán lâu hơn, mà phải hiện diện đúng nơi khách hàng đang mua sắm.
Từ bán hàng ngoài giờ đến một mô hình bán hàng linh hoạt hơn
Thị trường ngoài giờ vì vậy không chỉ là câu chuyện livestream lúc 21h hay nhận điện thoại đến 22h. Quan trọng hơn là doanh nghiệp xây dựng được một quy trình có thể vận hành liên tục: nội dung được chuẩn bị trước, gian hàng luôn có thông tin đầy đủ, khách hàng có thể đặt đơn, hệ thống ghi nhận đơn tự động và khâu đóng gói, giao hàng được tổ chức vào ngày tiếp theo.
Các chương trình thúc đẩy OCOP trên nền tảng số cũng cho thấy dư địa này không nhỏ. “Chợ phiên OCOP” đã sử dụng livestream và nội dung số để đưa sản phẩm địa phương đến người tiêu dùng thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào điểm bán truyền thống. Đây là minh chứng rằng sản phẩm nông thôn hoàn toàn có thể tìm kiếm khách hàng ngoài phạm vi địa lý của nơi sản xuất.
Với doanh nghiệp nhỏ, cách tiếp cận này còn có ưu điểm là không đòi hỏi đầu tư ngay một hệ thống cửa hàng mới. Một website, gian hàng trên sàn, tài khoản mạng xã hội được vận hành chuyên nghiệp và quy trình xử lý đơn hàng tốt có thể trở thành “cửa hàng mở rộng” của doanh nghiệp.
Câu hỏi “sau 20 giờ bán cho ai?” vì thế có thể được trả lời theo cách khác: khách hàng vẫn ở đó, chỉ là họ không còn đứng trước cửa hàng. Họ đang ở trên điện thoại, mạng xã hội và các nền tảng thương mại điện tử.
Với doanh nghiệp nông thôn, khai thác thị trường ngoài giờ không nhất thiết đồng nghĩa với làm việc nhiều hơn. Đó là cách sử dụng công nghệ để kéo dài điểm chạm, mở rộng thị trường và biến những giờ mà cửa hàng truyền thống đã đóng cửa thành thời gian khách hàng vẫn có thể tìm thấy sản phẩm quê hương.