Không chỉ là một loại gia vị quen thuộc trong mỗi gia đình Việt, nước mắm Phú Quốc còn được xem là đại diện tiêu biểu cho văn hóa ẩm thực và nghề chế biến truyền thống của cư dân miền biển. Với lịch sử hình thành lâu đời cùng kỹ thuật ủ chượp đặc trưng, nước mắm Phú Quốc đã trở thành sản phẩm đầu tiên của Việt Nam được Liên minh châu Âu bảo hộ chỉ dẫn địa lý.
Ngày nay, dưới sự hỗ trợ của Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP), nhiều thương hiệu nước mắm Phú Quốc tiếp tục được nâng tầm, khẳng định chất lượng bằng danh hiệu OCOP 5 sao cấp quốc gia.
Hiện Kiên Giang có 9 sản phẩm OCOP 5 sao, tất cả đều thuộc nhóm nước mắm truyền thống Phú Quốc, phản ánh rõ lợi thế đặc trưng của vùng biển đảo này.
Phú Quốc, hòn đảo lớn nhất Việt Nam, không chỉ nổi tiếng với du lịch biển mà còn là quê hương của nghề làm nước mắm truyền thống hàng trăm năm tuổi.
Nước mắm Phú Quốc – Di sản của biển cả và thời gian
Đối với người dân Phú Quốc, nghề làm nước mắm không đơn thuần là kế sinh nhai mà còn là di sản được truyền lại qua nhiều thế hệ.
Từ hàng trăm năm trước, cư dân trên đảo đã biết tận dụng nguồn cá cơm dồi dào kết hợp với muối biển để tạo nên loại nước chấm có hương vị đặc biệt. Trải qua thời gian, những bí quyết nghề truyền thống được lưu giữ và hoàn thiện, tạo nên danh tiếng cho nước mắm Phú Quốc trên thị trường trong nước và quốc tế.
Điểm đặc biệt của nước mắm Phú Quốc nằm ở phương pháp ủ chượp hoàn toàn tự nhiên trong những thùng gỗ lớn được làm từ gỗ bời lời hoặc gỗ chai. Quá trình lên men kéo dài từ 12 đến 15 tháng giúp tạo nên những giọt nước mắm có màu cánh gián đẹp mắt, vị mặn hài hòa, hậu ngọt tự nhiên và giàu đạm.
Chính sự kết hợp giữa nguyên liệu chất lượng, điều kiện tự nhiên thuận lợi và kinh nghiệm tích lũy qua nhiều thế hệ đã làm nên thương hiệu nước mắm Phú Quốc nổi tiếng.
Khải Hoàn – Gìn giữ tinh hoa nghề truyền thống
Trong danh sách sản phẩm OCOP 5 sao của Kiên Giang, Công ty Cổ phần Thương mại Khải Hoàn sở hữu ba sản phẩm được công nhận theo Quyết định số 2476/QĐ-BNN-VPĐP ngày 20/6/2023 gồm:
- Nước mắm Phú Quốc Khải Hoàn 38 độ đạm.
- Nước mắm Phú Quốc Khải Hoàn 40 độ đạm.
- Nước mắm Phú Quốc Khải Hoàn 43 độ đạm.
Đây đều là những dòng sản phẩm cao cấp được sản xuất theo phương pháp truyền thống kết hợp với hệ thống quản lý chất lượng hiện đại.
Khải Hoàn hiện là một trong những nhà thùng lâu đời và quy mô lớn tại Phú Quốc. Hàng trăm thùng gỗ ủ chượp được duy trì liên tục, bảo đảm nguồn nguyên liệu ổn định để tạo ra những giọt nước mắm nguyên chất đạt chất lượng cao.
Việc ba sản phẩm cùng đạt OCOP 5 sao cho thấy sự đầu tư bài bản của doanh nghiệp trong việc xây dựng thương hiệu và đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của thị trường.
Thanh Quốc – Hương vị truyền thống của đảo ngọc
Cùng được công nhận OCOP 5 sao theo Quyết định số 2476/QĐ-BNN-VPĐP ngày 20/6/2023, Công ty TNHH Sản xuất và Kinh doanh nước mắm Thanh Quốc có ba sản phẩm đạt chuẩn quốc gia gồm:
- Nước mắm Thanh Quốc 35 độ đạm.
- Nước mắm Thanh Quốc 40 độ đạm.
- Nước mắm Thanh Quốc 43 độ đạm.
Điểm nổi bật của thương hiệu Thanh Quốc là sự kiên trì theo đuổi phương pháp sản xuất truyền thống với nguồn nguyên liệu được tuyển chọn kỹ lưỡng.
Cá cơm tươi đánh bắt từ vùng biển Phú Quốc được phối trộn với muối theo tỷ lệ phù hợp và ủ trong các thùng gỗ lớn suốt nhiều tháng. Nhờ vậy, sản phẩm giữ được hương thơm đặc trưng, màu sắc tự nhiên và hàm lượng dinh dưỡng cao.
Trong bối cảnh thị trường ngày càng xuất hiện nhiều loại nước chấm công nghiệp, việc duy trì quy trình sản xuất truyền thống chính là yếu tố tạo nên bản sắc riêng của thương hiệu.
Huỳnh Khoa – Khẳng định vị thế bằng chất lượng
Năm 2025, Công ty TNHH Kinh doanh nước mắm Huỳnh Khoa tiếp tục góp mặt trong danh sách OCOP 5 sao quốc gia với ba sản phẩm:
- Nước mắm Phú Quốc Huỳnh Khoa 40 độ đạm.
- Nước mắm Phú Quốc Huỳnh Khoa 43 độ đạm.
- Nước mắm Phú Quốc Huỳnh Khoa 45 độ đạm.
Các sản phẩm được công nhận theo Quyết định số 2361/QĐ-BNNMT ngày 26/6/2025.
Sự xuất hiện của dòng nước mắm 45 độ đạm cho thấy xu hướng phát triển các sản phẩm cao cấp nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của người tiêu dùng.
Không chỉ chú trọng đến chất lượng bên trong, doanh nghiệp còn đầu tư mạnh vào bao bì, thiết kế nhãn mác và truy xuất nguồn gốc, góp phần nâng cao giá trị thương hiệu nước mắm Phú Quốc trên thị trường.
OCOP 5 sao – Cơ hội để nước mắm Phú Quốc vươn xa
Để đạt được chứng nhận OCOP 5 sao quốc gia, sản phẩm phải trải qua nhiều vòng đánh giá nghiêm ngặt về chất lượng, an toàn thực phẩm, khả năng thương mại hóa, thiết kế bao bì và tiềm năng xuất khẩu.
Việc Kiên Giang có tới 9 sản phẩm đạt OCOP 5 sao không chỉ là niềm tự hào của các doanh nghiệp mà còn góp phần nâng cao giá trị chỉ dẫn địa lý nước mắm Phú Quốc.
Danh hiệu này giúp các thương hiệu mở rộng thị trường, tăng sức cạnh tranh và tạo niềm tin đối với người tiêu dùng.
Đồng thời, đây cũng là động lực để các cơ sở sản xuất tiếp tục đầu tư, đổi mới và gìn giữ nghề truyền thống lâu đời của địa phương.
Gìn giữ nghề cổ giữa nhịp sống hiện đại
Trong bối cảnh công nghiệp hóa và sự cạnh tranh ngày càng khốc liệt của thị trường, nghề làm nước mắm truyền thống Phú Quốc vẫn giữ được sức sống mạnh mẽ.
Điều đáng quý nhất không nằm ở những con số hay danh hiệu mà ở chỗ những giá trị truyền thống vẫn được bảo tồn và tiếp nối.
Từ những con cá cơm nhỏ bé của vùng biển Tây Nam đến những giọt nước mắm đậm đà xuất hiện trên bàn ăn của hàng triệu gia đình, đó là cả một hành trình kết tinh của thiên nhiên, thời gian và bàn tay lao động cần mẫn của người dân đảo ngọc.
Việc các sản phẩm nước mắm Phú Quốc liên tiếp được công nhận OCOP 5 sao quốc gia đã một lần nữa khẳng định rằng, những giá trị truyền thống nếu được đầu tư đúng hướng hoàn toàn có thể trở thành lợi thế cạnh tranh bền vững trong thời đại hội nhập./.
