Sau hơn 7 năm triển khai, Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP) đã tạo động lực mạnh mẽ cho phát triển kinh tế nông thôn, góp phần nâng tầm hàng nghìn đặc sản địa phương trên cả nước. Nhiều sản phẩm OCOP không chỉ chinh phục người tiêu dùng trong nước mà còn từng bước tiếp cận thị trường quốc tế.
Tuy nhiên, theo các chuyên gia, đạt OCOP 5 sao mới chỉ là bước khởi đầu. Thách thức lớn nhất đối với các doanh nghiệp chính là giữ vững chất lượng sản phẩm, duy trì niềm tin của người tiêu dùng và không ngừng đổi mới để thích ứng với xu hướng tiêu dùng mới.
Giữ chất lượng đồng đều - bài toán không dễ
Để được công nhận OCOP 5 sao cấp quốc gia, các sản phẩm phải trải qua quá trình đánh giá nghiêm ngặt với nhiều tiêu chí khắt khe về chất lượng, tiêu chuẩn sản xuất, truy xuất nguồn gốc, năng lực thương mại và sức cạnh tranh trên thị trường.
Tuy nhiên, việc duy trì chất lượng ổn định trong suốt quá trình sản xuất không hề đơn giản, nhất là đối với các sản phẩm phụ thuộc nhiều vào vùng nguyên liệu và điều kiện tự nhiên.
Điển hình như Công ty TNHH MTV TraphacoSaPa (Lào Cai). Từ nguồn nguyên liệu atiso đặc hữu vùng núi cao Sa Pa, doanh nghiệp đã xây dựng vùng nguyên liệu theo tiêu chuẩn, đầu tư công nghệ chiết xuất hiện đại nhằm tạo ra các sản phẩm giá trị gia tăng cao như Trà phun sương Actiso Sapa và Cao mềm Actiso Sapa. Cả hai sản phẩm đều được công nhận OCOP 5 sao cấp quốc gia. Để giữ vững chất lượng, doanh nghiệp phải kiểm soát chặt chẽ toàn bộ chuỗi sản xuất, từ vùng trồng đến chế biến và bảo quản sản phẩm.
Tương tự, Hợp tác xã Chế biến chè Phìn Hồ (Hà Giang cũ) phát triển các sản phẩm từ chè Shan tuyết cổ thụ theo hướng sản xuất hàng hóa gắn với tiêu chuẩn chất lượng cao. Năm 2024, hai sản phẩm Trà xanh hộp 100g và Hồng trà hộp 100g của hợp tác xã đã được công nhận OCOP 5 sao cấp quốc gia. Đây là kết quả của quá trình xây dựng vùng nguyên liệu chè hữu cơ, liên kết với người dân địa phương trong thu hái và chế biến, đồng thời từng bước chuẩn hóa quy trình sản xuất để nâng cao giá trị sản phẩm và mở rộng thị trường tiêu thụ.
Đổi mới để không bị tụt lại phía sau
Trong bối cảnh thị trường ngày càng cạnh tranh, người tiêu dùng không chỉ quan tâm đến chất lượng mà còn chú trọng đến yếu tố an toàn, nguồn gốc xuất xứ, thiết kế bao bì và trải nghiệm sản phẩm.
Điều đó đòi hỏi các chủ thể OCOP phải liên tục đổi mới, từ cải tiến mẫu mã, nâng cấp bao bì đến đầu tư nghiên cứu phát triển sản phẩm mới và ứng dụng chuyển đổi số trong sản xuất, kinh doanh.
Nhiều doanh nghiệp đã chủ động ứng dụng công nghệ truy xuất nguồn gốc, xây dựng hệ thống quản trị số, mở rộng kênh phân phối trên nền tảng thương mại điện tử nhằm tiếp cận trực tiếp người tiêu dùng.
Theo các chuyên gia, trong bối cảnh hội nhập sâu rộng, nếu không liên tục đổi mới, ngay cả những sản phẩm đã đạt OCOP 5 sao cũng có thể mất dần lợi thế cạnh tranh.
OCOP 5 sao: Danh hiệu chỉ là điểm khởi đầu
Thực tế cho thấy, nhiều doanh nghiệp hiện nay đã thay đổi nhận thức, xem OCOP 5 sao không phải là đích đến cuối cùng mà là nền tảng để tiếp tục nâng tầm thương hiệu và mở rộng thị trường.
Giá trị cốt lõi của OCOP không nằm ở số lượng sao, mà ở khả năng tạo dựng niềm tin bền vững với người tiêu dùng thông qua chất lượng sản phẩm và uy tín thương hiệu.
Từ những vùng nguyên liệu trên núi cao Sa Pa hay những vùng chè Shan Tuyết tại Hà Giang, nhiều doanh nghiệp đã chứng minh rằng, khi biết đầu tư vào khoa học công nghệ, chuẩn hóa quy trình sản xuất và kiên trì theo đuổi chất lượng, đặc sản địa phương hoàn toàn có thể vươn lên trở thành những thương hiệu mạnh.
Trong hành trình ấy, OCOP 5 sao không phải là điểm kết thúc, mà là lời cam kết lâu dài của doanh nghiệp với người tiêu dùng về chất lượng, sự đổi mới và trách nhiệm đối với cộng đồng.
