Từ lựa chọn ngược dòng đến hành trình tạo dựng giá trị mới
Khi nhiều người trẻ rời quê hương để tìm kiếm cơ hội tại các đô thị lớn, anh Phạm Đình Ngãi và chị Thạch Thị Chal Thi lại lựa chọn một hướng đi khác.
Năm 2018, giữa lúc giá dừa tại Trà Vinh liên tục giảm sâu, đời sống của nhiều hộ dân trồng dừa gặp không ít khó khăn. Trong bối cảnh đó, hai vợ chồng trẻ quyết định rời công việc ổn định tại TP.HCM để trở về quê nhà, bắt đầu hành trình khởi nghiệp từ một loại nguyên liệu vốn quen thuộc nhưng chưa được khai thác hiệu quả: mật hoa dừa.
Quyết định ấy từng khiến nhiều người bất ngờ. Bởi thời điểm đó, khởi nghiệp ở nông thôn vẫn được xem là con đường nhiều rủi ro hơn là cơ hội. Thế nhưng, chính từ những khó khăn của quê hương, họ lại nhìn thấy một hướng đi mới.
Thay vì chỉ khai thác giá trị từ trái dừa như thông lệ, anh Phạm Đình Ngãi và chị Thạch Thị Chal Thi lựa chọn nghiên cứu, phát triển các sản phẩm từ mật hoa dừa – nghề truyền thống lâu đời của đồng bào Khmer tại địa phương. Sau nhiều tháng thử nghiệm và hoàn thiện quy trình sản xuất, thương hiệu Sokfarm ra đời, đánh dấu bước khởi đầu cho hành trình đưa một sản phẩm bản địa vươn ra thị trường rộng lớn hơn.
Khởi nghiệp từ tài nguyên bản địa
Câu chuyện của Sokfarm cho thấy một thực tế đang ngày càng rõ nét tại nhiều vùng nông thôn Việt Nam: cơ hội phát triển không nhất thiết phải bắt đầu từ những nguồn lực lớn mà có thể đến từ chính những giá trị sẵn có của địa phương.
Việt Nam sở hữu nguồn tài nguyên bản địa phong phú, từ cây trồng, vật nuôi đặc sản đến các nghề truyền thống và tri thức dân gian được tích lũy qua nhiều thế hệ. Nếu biết khai thác đúng cách, đây có thể trở thành nền tảng cho những mô hình kinh doanh mang lại giá trị kinh tế cao.
Từ những giọt mật hoa dừa được thu hoạch thủ công mỗi ngày, Sokfarm đã phát triển thành nhiều dòng sản phẩm khác nhau như mật hoa dừa cô đặc, đường hoa dừa hay giấm mật hoa dừa. Không chỉ tạo thêm giá trị cho cây dừa, mô hình này còn góp phần đa dạng hóa sản phẩm nông nghiệp và mở ra hướng đi mới cho người nông dân địa phương.
Điều đáng chú ý là doanh nghiệp không đơn thuần hướng đến mục tiêu thương mại mà còn gắn hoạt động sản xuất với việc bảo tồn nghề truyền thống của đồng bào Khmer. Nhờ đó, những giá trị văn hóa bản địa được duy trì và tiếp tục lan tỏa trong đời sống hiện đại.
Công nghệ giúp người trẻ viết lại câu chuyện nông thôn
Nếu như trước đây, khoảng cách địa lý là một trong những rào cản lớn đối với hoạt động kinh doanh thì hiện nay, sự phát triển của công nghệ số đang tạo ra những cơ hội hoàn toàn khác.
Chỉ với một chiếc điện thoại thông minh, người trẻ ở nông thôn có thể tiếp cận khách hàng trên khắp cả nước thông qua các nền tảng thương mại điện tử, mạng xã hội và các công cụ bán hàng trực tuyến. Điều này giúp nhiều sản phẩm địa phương vượt qua giới hạn của thị trường truyền thống để tiếp cận những phân khúc khách hàng rộng lớn hơn.
Không ít mô hình khởi nghiệp nông thôn đã tận dụng hiệu quả lợi thế này để xây dựng thương hiệu, kể câu chuyện sản phẩm và quảng bá hình ảnh địa phương. Những sản phẩm từng chỉ được tiêu thụ trong phạm vi hẹp nay đã có cơ hội xuất hiện tại các hệ thống bán lẻ hiện đại, thậm chí tiếp cận thị trường quốc tế.
Đó cũng là lý do ngày càng nhiều người trẻ nhận ra rằng quê hương không còn là nơi thiếu cơ hội như trước đây, mà đang trở thành không gian phát triển mới với nhiều tiềm năng chưa được khai phá.
Người trẻ đang tạo sức sống mới cho kinh tế nông thôn
Sự trở về của người trẻ không chỉ mang ý nghĩa cá nhân mà còn tạo ra những tác động tích cực đối với cộng đồng địa phương.
Với kiến thức được đào tạo bài bản cùng tư duy đổi mới, nhiều bạn trẻ đang góp phần thay đổi cách thức sản xuất, kinh doanh và tiếp cận thị trường ở nông thôn. Từ các sản phẩm OCOP, nông nghiệp hữu cơ, chế biến sâu nông sản đến du lịch cộng đồng, hàng loạt mô hình mới đang từng bước hình thành và phát triển.
Không chỉ tạo việc làm cho bản thân, các dự án khởi nghiệp còn mở ra cơ hội việc làm cho lao động tại chỗ, nâng cao thu nhập cho người dân và góp phần giữ chân lao động trẻ ở địa phương.
Quan trọng hơn, những mô hình thành công đang truyền đi một thông điệp tích cực rằng nông thôn hoàn toàn có thể trở thành nơi sản sinh những ý tưởng sáng tạo, những sản phẩm chất lượng và những doanh nghiệp có khả năng cạnh tranh trên thị trường.
Khơi dậy khát vọng lập nghiệp trên chính quê hương
Dù còn nhiều khó khăn về vốn, kinh nghiệm quản trị hay khả năng tiếp cận thị trường, xu hướng người trẻ trở về quê lập nghiệp đang cho thấy những tín hiệu tích cực.
Để những mô hình này phát triển bền vững, cần tiếp tục hoàn thiện các chính sách hỗ trợ khởi nghiệp nông thôn, tăng cường đào tạo kỹ năng quản trị, chuyển giao công nghệ, hỗ trợ xúc tiến thương mại và phát triển hạ tầng số.
Từ câu chuyện của Sokfarm có thể thấy rằng, khi khát vọng cống hiến được kết hợp với sự sáng tạo và những lợi thế bản địa, nông thôn không chỉ là nơi để trở về mà còn là nơi để bắt đầu.
Từ những giọt mật hoa dừa trên vùng đất Trà Vinh, một câu chuyện lớn hơn đang được viết nên. Đó không chỉ là hành trình khởi nghiệp của hai người trẻ, mà còn là minh chứng cho thấy nông thôn Việt Nam đang sở hữu những nguồn lực quý giá để tạo nên các doanh nghiệp mới, những sản phẩm mang bản sắc riêng và những động lực tăng trưởng bền vững cho tương lai.
