Nốt lặng bình yên giữa lòng xưởng hương truyền thống
Vào một ngày mùa hè nắng nóng oi ả, chúng tôi ghé thăm cơ sở sản xuất hương truyền thống của chị Nguyễn Thu Phương tại xã Ứng Thiên, Hà Nội. Bước qua cánh cửa xưởng, cái ngột ngạt của thời tiết như bị đẩy lùi, nhường chỗ cho một không gian nhẹ nhàng, thư thái và đầm ấm. Mùi hương thảo mộc nhè nhẹ lan tỏa trong không khí, mang lại cảm giác bình yên đến lạ kỳ.
Tiếp chúng tôi là người nữ chủ nhân có gương mặt phúc hậu – Nghệ nhân làng nghề Việt Nam Nguyễn Thu Phương. Sinh năm 1988, ở độ tuổi chín của nghề, chị đã có thâm niên 15 năm gắn bó với hương nhang truyền thống. Ngắm nhìn sự gọn gàng, tiện nghi của cơ sở sản xuất được đầu tư bài bản và chuyên nghiệp hôm nay, ít ai biết rằng, để giữ được mùi hương nguyên bản ấy, người phụ nữ này đã bước qua không ít thăng trầm.
Bước ngoặt từ những biến cố
Khi được hỏi về lý do chọn lối đi có phần vất vả này, chị Phương mỉm cười chia sẻ: “Có lẽ tất cả đều gói gọn trong một chữ duyên. Mình theo nghề truyền thống của bố mẹ đẻ, lập nghiệp từ năm 2010 – cũng là năm mình lấy chồng. Thấm thoắt thế mà đã hơn 15 năm gắn bó với làn khói thơm, vui buồn cùng nghề…”
Giản dị trong đời thường, chị Nguyễn Thu Phương tỉ mỉ trong từng công đoạn tạo nên những nén hương truyền thống
Cái duyên ấy ban đầu thử thách chị bằng muôn vàn gian khó. Suốt 5 năm đầu làm hương xuất khẩu sang Ấn Độ cùng mẹ, thị trường bấp bênh, giá nguyên liệu trồi sụt, tiền nong chi tiêu không đủ, nợ nần bủa vây khiến hai vợ chồng nhiều đêm mất ngủ. Đã có lúc, chồng chị định bỏ nghề đi làm thuê để có tiền trang trải. Nhưng vì thương con nhỏ, vì dòng máu làng nghề vẫn chảy trong huyết quản, chị Phương quyết định rẽ hướng: Chuyển sang làm hương nội địa.
Những ngày tháng ôm từng bó hương đi khắp các chợ, các đại lý chào hàng đã rèn giũa cho chị sự kiên trì. Trời không phụ lòng người có tâm, lượng khách dần ổn định. Cơ duyên gặp gỡ một người khách hàng thân thiết tại hội chợ và bước ngoặt tham gia chương trình OCOP của huyện đã mở ra một trang mới cho cơ sở. Ngày 02/12/2019, hộ kinh doanh chính thức chuẩn hóa sản xuất trên quy mô lớn, tạo công ăn việc làm và nâng cao thu nhập cho người lao động địa phương.
Triết lý "Từ Bi Hương" – Nén nhang mang sứ mệnh hướng thiện
Cái tên "Từ Bi Hương" không đơn thuần là một nhãn hiệu thương mại, mà là kết tinh từ quá trình tu dưỡng theo lời Phật dạy của nữ nghệ nhân. Chị Phương tâm niệm, Phật pháp đã mang lại cho chị sự bình an, nhẫn nại để vượt qua dông bão. Chị đặt tên thương hiệu là "Từ Bi Hương" cùng hai câu đối "Thế giới hòa bình, người người an vui" như một lời tri ân gửi đến cuộc đời.
Đặc biệt, trong cuộc trò chuyện với chúng tôi, cụm từ được chị nhấn mạnh nhiều nhất là ước mong giữ trọn cái: “Hương đạo, hương tâm, hương của lòng hướng thiện...”. Với chị, nén nhang là linh vật thiêng liêng kết nối con người với tiên tổ, là nơi gửi gắm niềm vui, nỗi buồn và lời nguyện cầu bình an. Vì vậy, cái "tâm" của người làm hương phải sạch.
Nghệ nhân Nguyễn Thu Phương bên không gian trưng bày các sản phẩm mang thương hiệu Từ Bi Hương
“...Nhang thảo mộc Từ Bi Hương được làm từ bột thảo mộc nguyên chất, cực kỳ an toàn, ngay cả khi tàn nhang lỡ vương vào đồ ăn thức uống. Mình làm bằng cái tâm sáng, thì người tiêu dùng mới nhận được năng lượng bình an”, chị Phương bộc bạch.
Chính sự khắt khe trong chất lượng mùi hương và độ an toàn đã giúp các sản phẩm như: Hương trầm Từ Bi Hương, Hương Vòng, Nụ trám Từ Bi Hương, Nụ quế, nụ trầm Từ Bi Hương... liên tiếp đạt chứng nhận OCOP 3 sao, 4 sao và trở thành đặc sản tiêu biểu của xã Ứng Thiên, TP. Hà Nội.
Chứng nhận OCOP cùng danh hiệu Nghệ nhân làng nghề Việt Nam ghi dấu hành trình bền bỉ của nghệ nhân Nguyễn Thu Phương với nghề hương truyền thống
Từ phương pháp làm hương hoàn toàn thủ công, cơ sở của chị Nguyễn Thu Phương hiện đã đầu tư thêm máy móc hỗ trợ nhằm nâng cao năng suất và tiết kiệm thời gian sản xuất
Viết tiếp giấc mơ văn hóa Việt
Không dừng lại ở việc kinh doanh, nghệ nhân Nguyễn Thu Phương còn miệt mài trên hành trình tìm lại nét văn hóa hương nhang truyền thống bản sắc Việt. Chị dành nhiều thời gian đào sâu các tư liệu lịch sử, lắng nghe câu chuyện của các nghệ nhân cao tuổi từ Nam chí Bắc, gặp gỡ các vị cao tăng để làm sáng tỏ nguồn gốc, giá trị thiêng liêng của nén nhang trong đời sống tín ngưỡng dân tộc.
Đông đảo khách tham quan trải nghiệm các công đoạn làm hương tại cơ sở sản xuất Từ Bi Hương
Khi được hỏi về những nguyện vọng gửi gắm đến các sở, ban, ngành và chính quyền địa phương, người nữ nghệ nhân không đưa ra mong cầu cho riêng mình. Chị trân trọng bày tỏ lòng biết ơn trước sự quan tâm sát sao, thấu hiểu và những điểm tựa kịp thời mà các cấp cán bộ đã dành cho cơ sở. Nhận được sự đồng hành vững chắc ấy, nhưng ở chị tuyệt nhiên không có tư duy trông chờ, ỷ lại. Chị Phương luôn tâm niệm: Sự hỗ trợ từ chính sách là động lực tiếp sức, còn nội lực từ bàn tay và khối óc mới là gốc rễ để thương hiệu đứng vững.
Nghệ nhân Nguyễn Thu Phương phát triển đa dạng các dòng hương, đáp ứng thị hiếu phong phú của thị trường
Trò chuyện với chị, lắng nghe cách chị nhìn nhận về nghề và đời, tôi chợt nhận ra ẩn sau vẻ dịu dàng, phúc hậu đặc trưng của người phụ nữ làng nghề là một tâm thế can trường, đầy bản lĩnh. Chị sở hữu một nội lực mạnh mẽ nhưng không hề gai góc, một tinh thần tự lực đáng khâm phục đan xen cùng cái tâm thiện lành, cứ lặng lẽ tỏa hương, sống trọn vẹn với nghề và với đời.
Sắc đỏ rực rỡ tại làng hương Quảng Phú Cầu (xã Ứng Thiên, Hà Nội) thu hút đông đảo du khách trong và ngoài nước đến tham quan, trải nghiệm
Rời cơ sở sản xuất khi nắng trưa đã bắt đầu nhuộm vàng khoảng sân, làn khói hương trầm Từ Bi Hương vẫn phảng phất phía sau bục cửa, mang lại cảm giác ấm áp và thanh tịnh đến lạ kỳ. Lời ước mong của người nữ nghệ nhân trẻ tuổi cứ vang vọng mãi: Ước sao thế hệ mai sau vẫn tiếp nối giữ nghề bền vững, để đưa sản phẩm đi khắp nơi trên thế giới, mang "hương thơm thiện lành" của đất nước Việt Nam vươn xa như lời nhắn nhủ rằng:
Hương các loại hoa thơm
Không bay ngược chiều gió
Nhưng hương người đức hạnh
Ngược gió khắp tung bay
Chỉ có hương người thiện
Toả khắp mọi phương trời.
