Ngày 14/9/2026, UBND tỉnh Ninh Bình ban hành Quyết định số 3374/QĐ-UBND công nhận Điểm du lịch Vườn Quốc gia Xuân Thủy, xã Giao Minh.
Theo quyết định, Vườn Quốc gia Xuân Thủy có trách nhiệm tổ chức quản lý, khai thác và phát triển Điểm du lịch theo quy định. Các sở, ngành liên quan gồm Du lịch, Tài chính, Xây dựng, Nông nghiệp và Môi trường, Công an tỉnh cùng UBND xã Giao Minh có trách nhiệm phối hợp, hướng dẫn đơn vị trong quá trình quản lý, khai thác, qua đó bảo đảm hoạt động du lịch được triển khai theo hướng hiệu quả và bền vững.
Trước đó, hồ sơ đề nghị công nhận Điểm du lịch đã được Sở Du lịch tổ chức khảo sát thực tế, thẩm định các điều kiện, tiêu chí theo quy định của Luật Du lịch và Nghị định số 168/2017/NĐ-CP của Chính phủ. Kết quả thẩm định cho thấy Vườn Quốc gia Xuân Thủy đáp ứng các tiêu chí để được công nhận là Điểm du lịch.
Phát huy giá trị hệ sinh thái đất ngập nước
Vườn Quốc gia Xuân Thủy được thành lập nhằm bảo tồn hệ sinh thái đất ngập nước vùng cửa sông ven biển, nơi có giá trị về đa dạng sinh học, môi trường và kinh tế - xã hội.
Vườn là vùng lõi của Khu dự trữ sinh quyển châu thổ sông Hồng, đồng thời là khu Ramsar đầu tiên của Việt Nam. Hệ sinh thái tại đây là nơi cư trú của nhiều loài chim nước, trong đó có các loài quý hiếm, nguy cấp và có giá trị bảo tồn toàn cầu.
Nằm trên tuyến đường di cư quốc tế của chim nước thuộc hành lang bay Đông Á - Úc Châu, Xuân Thủy có vai trò quan trọng trong bảo tồn đa dạng sinh học. Tháng 3/2026, Vườn Quốc gia Xuân Thủy tiếp tục được công nhận danh hiệu Vườn di sản ASEAN, góp phần ghi nhận thêm giá trị nổi bật của khu vực.
Những giá trị về hệ sinh thái, cảnh quan và đa dạng sinh học tạo nền tảng để Xuân Thủy phát triển các loại hình du lịch phù hợp với đặc trưng tự nhiên. Trong đó, yêu cầu quan trọng là việc khai thác du lịch phải được đặt trong mối quan hệ hài hòa với nhiệm vụ bảo tồn, thay vì chỉ tập trung vào hoạt động tham quan.
Từ tài nguyên tự nhiên đến sản phẩm du lịch sinh thái
Việc được công nhận là Điểm du lịch tạo cơ sở để Vườn Quốc gia Xuân Thủy từng bước tổ chức hoạt động đón tiếp, phục vụ du khách và xây dựng các sản phẩm phù hợp với đặc trưng của hệ sinh thái đất ngập nước.
Các hướng khai thác có thể tập trung vào trải nghiệm thiên nhiên, quan sát chim, tìm hiểu hệ sinh thái đất ngập nước, khám phá cảnh quan vùng cửa sông ven biển và giáo dục môi trường. Đây là những hoạt động có mối liên hệ trực tiếp với giá trị tự nhiên của Xuân Thủy, đồng thời có thể góp phần nâng cao nhận thức của du khách về bảo tồn đa dạng sinh học.
Tuy nhiên, phát triển du lịch tại khu vực có giá trị sinh thái cao cũng đặt ra yêu cầu kiểm soát chặt chẽ tác động của hoạt động tham quan. Các hoạt động quan sát chim, trải nghiệm thiên nhiên cần được tổ chức phù hợp với đặc điểm sinh thái từng khu vực, đặc biệt trong những thời điểm nhạy cảm đối với các loài chim di cư và các hệ sinh thái đặc thù.
Ở góc độ kinh tế địa phương, du lịch sinh thái không chỉ tạo ra giá trị từ hoạt động tham quan mà còn mở ra khả năng phát triển các dịch vụ liên quan như hướng dẫn, vận chuyển, lưu trú, trải nghiệm và các sản phẩm đặc trưng của cộng đồng. Nếu được tổ chức phù hợp, những hoạt động này có thể tạo thêm cơ hội để người dân tham gia sâu hơn vào chuỗi dịch vụ du lịch và đa dạng hóa sinh kế.
Khi cộng đồng địa phương có cơ hội hưởng lợi từ hoạt động du lịch gắn với bảo tồn, việc gìn giữ cảnh quan, môi trường sống và các giá trị đa dạng sinh học cũng có thêm nền tảng để được duy trì lâu dài. Đây là yếu tố quan trọng đối với những điểm đến mà tài nguyên tự nhiên chính là nền tảng tạo nên sức hấp dẫn du lịch.
Gắn bảo tồn với phát triển kinh tế nông thôn
Việc công nhận Vườn Quốc gia Xuân Thủy là Điểm du lịch không chỉ bổ sung một địa chỉ tham quan cho tỉnh Ninh Bình mà còn tạo cơ sở để khai thác giá trị của tài nguyên đất ngập nước theo hướng có tổ chức và phù hợp với yêu cầu bảo tồn.
Với những giá trị đã được ghi nhận ở cấp quốc tế và khu vực, Xuân Thủy có điều kiện để tăng cường quảng bá hình ảnh tới du khách trong nước và quốc tế. Cùng với đó, việc đầu tư phù hợp cho hạ tầng thiết yếu, dịch vụ, nhân lực, truyền thông và cơ chế phối hợp quản lý sẽ có ý nghĩa trong quá trình hình thành và hoàn thiện sản phẩm du lịch sinh thái tại đây.
Điều quan trọng là phát triển du lịch tại Xuân Thủy cần được đặt trong mối liên kết giữa bảo tồn thiên nhiên, phát triển du lịch và sinh kế cộng đồng. Ba yếu tố này có quan hệ chặt chẽ với nhau: tài nguyên được bảo tồn sẽ duy trì giá trị điểm đến; du lịch được tổ chức phù hợp có thể tạo thêm nguồn lực cho địa phương; còn cộng đồng được tham gia và hưởng lợi sẽ có thêm động lực đồng hành cùng công tác bảo tồn.
Theo hướng tiếp cận này, hệ sinh thái đất ngập nước Xuân Thủy không chỉ được nhìn nhận như một tài nguyên cần bảo vệ mà còn có thể trở thành nguồn lực cho phát triển du lịch sinh thái, giáo dục môi trường và kinh tế nông thôn theo hướng bền vững.