Ngành sữa đang chịu áp lực lớn từ xu hướng phát triển bền vững
Trong nhiều năm, ngành sữa Việt Nam tăng trưởng mạnh nhờ nhu cầu tiêu dùng ngày càng cao cùng với sự mở rộng của hệ thống bán lẻ hiện đại. Tuy nhiên, thị trường hiện nay đang thay đổi nhanh chóng khi người tiêu dùng không còn chỉ quan tâm tới giá thành hay sản lượng.
Các tiêu chí như chất lượng sản phẩm, truy xuất nguồn gốc, tiêu chuẩn môi trường và trách nhiệm phát triển bền vững đang ngày càng ảnh hưởng lớn tới quyết định lựa chọn của thị trường.
Không chỉ tại Việt Nam, xu hướng này đang diễn ra trên toàn cầu. Theo Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO), ngành chăn nuôi hiện chiếm khoảng 14,5% tổng lượng phát thải khí nhà kính do con người tạo ra trên toàn thế giới. Trong đó, ngành sữa là một trong những lĩnh vực chịu áp lực lớn về giảm phát thải carbon và tối ưu môi trường sản xuất.
Điều này khiến các doanh nghiệp thực phẩm buộc phải thay đổi mô hình vận hành nếu muốn duy trì lợi thế cạnh tranh trong dài hạn.
Theo các chuyên gia kinh tế, cuộc cạnh tranh của ngành sữa hiện nay đang dần chuyển từ “quy mô sản xuất” sang “năng lực phát triển bền vững”.
Vì sao Vinamilk phải tăng tốc chuyển đổi xanh?
Đối với Vinamilk, áp lực chuyển đổi xanh đến từ cả thị trường trong nước lẫn hoạt động xuất khẩu.
Theo thông tin công bố từ doanh nghiệp, Vinamilk hiện xuất khẩu sản phẩm tới 65 quốc gia và vùng lãnh thổ. Điều này đồng nghĩa với việc doanh nghiệp phải đáp ứng ngày càng nhiều tiêu chuẩn quốc tế liên quan tới môi trường, phát thải và ESG.
Trong bối cảnh Liên minh châu Âu (EU) và nhiều thị trường lớn bắt đầu siết chặt các quy định liên quan tới phát thải carbon, doanh nghiệp thực phẩm nếu không chuyển đổi sớm có thể gặp bất lợi lớn trong cạnh tranh quốc tế.
Đây là lý do nhiều tập đoàn thực phẩm toàn cầu hiện nay đều đẩy mạnh đầu tư vào năng lượng tái tạo, kinh tế tuần hoàn và công nghệ môi trường.
Theo giới chuyên môn, với các doanh nghiệp lớn như Vinamilk, chuyển đổi xanh không còn đơn thuần là hoạt động xây dựng hình ảnh thương hiệu mà đã trở thành chiến lược dài hạn nhằm duy trì năng lực cạnh tranh.
Công nghệ đang thay đổi mô hình sản xuất của Vinamilk
Những năm gần đây, Vinamilk liên tục đầu tư mở rộng hệ thống trang trại theo hướng công nghệ cao và phát triển bền vững.
Theo thông tin doanh nghiệp công bố, Vinamilk hiện sở hữu 15 trang trại bò sữa trong và ngoài nước, trong đó nhiều trang trại đạt chuẩn Global G.A.P châu Âu.
Điểm đáng chú ý là doanh nghiệp không chỉ tập trung mở rộng quy mô mà còn đẩy mạnh ứng dụng công nghệ nhằm tối ưu vận hành và giảm tác động môi trường.
Tại nhiều trang trại, hệ thống biogas được sử dụng để xử lý chất thải chăn nuôi và tái tạo năng lượng phục vụ sản xuất. Ngoài ra, điện mặt trời cũng được triển khai tại một số nhà máy và trang trại nhằm giảm áp lực tiêu thụ điện năng truyền thống.
Theo Báo cáo Phát triển bền vững của Vinamilk, doanh nghiệp đặt mục tiêu hướng tới Net Zero vào năm 2050 theo định hướng cam kết phát thải ròng bằng “0” của Việt Nam tại COP26.
Theo các chuyên gia nông nghiệp, việc ứng dụng công nghệ môi trường không chỉ giúp doanh nghiệp giảm phát thải mà còn giúp tiết kiệm chi phí năng lượng và nâng cao hiệu quả vận hành trong dài hạn.
“Xanh hóa” đang trở thành tiêu chuẩn cạnh tranh mới
Một trong những thay đổi lớn nhất của ngành thực phẩm hiện nay là các tiêu chuẩn môi trường đang dần trở thành “giấy thông hành” để doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
Nhiều hệ thống bán lẻ quốc tế hiện yêu cầu nhà cung cấp minh bạch hơn về nguồn nguyên liệu, phát thải carbon và trách nhiệm môi trường.
Điều này tạo ra áp lực rất lớn lên các doanh nghiệp sản xuất thực phẩm, đặc biệt là các ngành có mức phát thải cao như chăn nuôi và sữa.
Theo giới chuyên môn, doanh nghiệp nào chuyển đổi xanh sớm hơn sẽ có nhiều lợi thế hơn về thương hiệu, xuất khẩu và khả năng tiếp cận thị trường quốc tế.
Ở góc độ này, chiến lược đầu tư vào công nghệ môi trường và phát triển bền vững của Vinamilk được xem là bước chuẩn bị cho giai đoạn cạnh tranh dài hạn thay vì chỉ tập trung vào tăng trưởng ngắn hạn.
Tác động lan tỏa tới toàn ngành
Sự chuyển dịch của các doanh nghiệp lớn như Vinamilk cũng đang tạo ra tác động mạnh tới ngành sữa và công nghiệp hỗ trợ trong nước.
Khi các tiêu chuẩn sản xuất ngày càng cao, nhu cầu về công nghệ xử lý môi trường, năng lượng tái tạo, thiết bị tiết kiệm năng lượng và hệ thống quản trị dữ liệu cũng tăng nhanh.
Theo các chuyên gia, đây là cơ hội lớn cho ngành cơ khí, công nghệ và công nghiệp hỗ trợ tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị nông nghiệp hiện đại.
Đồng thời, việc các doanh nghiệp lớn đầu tư mạnh vào chuyển đổi xanh cũng đang góp phần nâng tiêu chuẩn sản xuất của ngành thực phẩm Việt Nam trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt.
Cuộc cạnh tranh tương lai sẽ nằm ở công nghệ và phát triển bền vững
Thực tế cho thấy, ngành thực phẩm đang bước vào giai đoạn cạnh tranh hoàn toàn khác so với trước đây.
Nếu trước kia doanh nghiệp cạnh tranh bằng sản lượng và giá thành, thì hiện nay yếu tố quyết định lại nằm ở công nghệ, chất lượng chuỗi sản xuất và khả năng phát triển bền vững.
Việc Vinamilk tăng tốc chuyển đổi xanh vì thế không chỉ phản ánh chiến lược riêng của doanh nghiệp, mà còn cho thấy xu hướng tất yếu của ngành sữa hiện đại.
Trong tương lai, doanh nghiệp nào sở hữu hệ thống vận hành tối ưu hơn, giảm phát thải tốt hơn và đáp ứng tốt hơn các tiêu chuẩn toàn cầu sẽ là những doanh nghiệp có nhiều lợi thế nhất trong cuộc cạnh tranh mới.
