Nông nghiệp Hà Nội: Bứt phá từ những cánh đồng số

Công nghệ len lỏi vào từng mắt xích sản xuất

Xác định khoa học công nghệ và chuyển đổi số là nhiệm vụ trọng tâm, Hà Nội đã đưa nhiều tiến bộ kỹ thuật về giống cây trồng, vật nuôi, công nghệ sinh học, cơ giới hóa, tự động hóa và truy xuất nguồn gốc vào thực tiễn sản xuất, giúp giảm chi phí đầu vào, tiết kiệm tài nguyên và tăng khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu.

Hợp tác xã Rau quả sạch Chúc Sơn (phường Chương Mỹ) là một điển hình. Trên diện tích hơn 31ha sản xuất rau quả đạt chuẩn VietGAP, đơn vị đã đầu tư hệ thống nhà màng, nhà kính điều khiển tự động cùng phần mềm nhật ký sản xuất và kế toán, cho phép quản lý dữ liệu từ xa qua kết nối internet. Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Tổng Giám đốc Hợp tác xã Hoàng Văn Thám cho biết nhờ đó, đơn vị kiểm soát chặt chẽ quy trình sản xuất, mỗi tháng cung ứng hơn 100 tấn rau, củ, quả cho hệ thống siêu thị tại 12 tỉnh, thành phố cùng nhiều trường học, bệnh viện và bếp ăn công nghiệp.

Trong lĩnh vực hoa, cây cảnh, Mê Linh F Farm (xã Mê Linh) cũng là mô hình nông nghiệp đô thị tiêu biểu. Theo Giám đốc Nguyễn Thị Thúy, toàn bộ quy trình sản xuất lan hồ điệp được thực hiện khép kín trong hệ thống nhà màng. Mỗi năm, trang trại ươm tạo hơn 50.000 gốc lan và cung ứng hàng trăm nghìn cây hoa ra thị trường trong nước.

Thực hiện Kế hoạch số 73/KH-UBND ngày 12-3-2025 về phát triển nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao đến năm 2030, Hà Nội đang cụ thể hóa Nghị quyết số 57-NQ/TW bằng nhiều giải pháp đồng bộ, lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực, từng bước chuyển từ sản xuất truyền thống sang nông nghiệp xanh, nông nghiệp thông minh và kinh tế tuần hoàn. Đến nay, Thành phố đã xây dựng 406 mô hình nông nghiệp công nghệ cao trong các lĩnh vực trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản và chế biến. Phó Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Hà Nội Nguyễn Văn Thuần cho biết nhiều công nghệ tiên tiến đã được áp dụng rộng rãi như IoT, canh tác không sử dụng đất, blockchain trong truy xuất nguồn gốc hay công nghệ biofloc trong nuôi trồng thủy sản.

Tháo gỡ điểm nghẽn, mở đường bứt phá

Bên cạnh kết quả tích cực, việc ứng dụng công nghệ cao trong nông nghiệp ở Hà Nội vẫn còn hạn chế khi công nghệ mới chủ yếu được áp dụng ở từng công đoạn riêng lẻ, chưa đồng bộ trong toàn chuỗi sản xuất. Các quy trình canh tác tiên tiến, quản lý chất lượng theo VietGAP, kiểm soát dịch bệnh, ứng dụng công nghệ thông tin, tự động hóa và công nghệ sinh học chưa được triển khai toàn diện.

Phó Chủ tịch Hội Chăn nuôi Việt Nam Nguyễn Ngọc Sơn cho rằng thị trường tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp công nghệ cao hiện còn nhỏ hẹp, chưa tương xứng với quy mô đầu tư; trên thực tế đã có dự án được đầu tư lớn nhưng hoạt động kém hiệu quả, thậm chí phải dừng triển khai vì khó khăn về đầu ra.

Để Nghị quyết số 57-NQ/TW tiếp tục phát huy hiệu quả trong lĩnh vực nông nghiệp, Hà Nội đang tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn về cơ chế, chính sách và nguồn lực đầu tư. Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Tạ Văn Tường cho biết Thành phố sẽ đẩy mạnh nghiên cứu, ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số và các tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất; hoàn thiện cơ chế, chính sách thúc đẩy nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp thông minh; đồng thời thu hút doanh nghiệp đầu tư gắn với xây dựng chuỗi liên kết tiêu thụ sản phẩm.

Ở góc độ thị trường, GS.TS Trần Khắc Thi, Ủy viên Ban Chấp hành Liên hiệp Các hội khoa học và kỹ thuật Hà Nội đề xuất Thành phố hỗ trợ các hợp tác xã, tổ hợp tác xây dựng website quảng bá sản phẩm, kết nối với các nền tảng số và hệ thống thông tin điện tử của địa phương để mở rộng thị trường, nâng cao năng lực cạnh tranh.

Từ những mô hình đã chứng minh hiệu quả trên thực tế, có thể thấy khoa học công nghệ không chỉ góp phần nâng cao năng suất, chất lượng nông sản mà còn mở ra không gian phát triển mới, tạo nền tảng để nông nghiệp Thủ đô phát triển theo hướng hiện đại và bền vững.