Chuyển đổi cơ cấu cây trồng, mở ra hướng phát triển nông nghiệp giá trị cao
Trong bối cảnh nông nghiệp đang chuyển từ tư duy sản xuất sang tư duy kinh tế, xã Nghĩa Đồng đã chủ động tái cơ cấu ngành nông nghiệp bằng những giải pháp đồng bộ, lấy chuyển đổi cơ cấu cây trồng làm động lực nâng cao giá trị sản xuất.
Trước đây, sản xuất nông nghiệp của địa phương chủ yếu dựa vào cây lúa, ngô, mía, sắn và các loại hoa màu truyền thống. Tuy bảo đảm sinh kế cho người dân nhưng hiệu quả kinh tế trên một đơn vị diện tích chưa cao, trong khi chi phí đầu vào ngày càng tăng, biến đổi khí hậu diễn biến phức tạp và yêu cầu thị trường ngày càng khắt khe.
Xuất phát từ thực tiễn đó, Nghĩa Đồng từng bước quy hoạch các vùng sản xuất tập trung, khuyến khích nông dân liên kết với hợp tác xã và doanh nghiệp để hình thành chuỗi giá trị khép kín từ sản xuất đến tiêu thụ.
Điểm nhấn nổi bật là sự ra đời của Hợp tác xã Sản xuất và Chế biến Nông dược Công nghệ cao Nghĩa Đồng. Sau thời gian ngắn hoạt động, hợp tác xã đã xây dựng vùng nguyên liệu tía tô rộng 9 ha, trong đó 7 ha tập trung tại xóm Yên Hòa với sự tham gia của 22 hộ dân.
Không chỉ tổ chức sản xuất, hợp tác xã còn đóng vai trò liên kết tiêu thụ, giúp người dân yên tâm chuyển đổi cây trồng và từng bước thay đổi tư duy sản xuất.
Khác với cách làm truyền thống chỉ bán nguyên liệu thô, hợp tác xã định hướng phát triển theo chuỗi giá trị, kết hợp sản xuất, sơ chế và chế biến nhằm nâng cao giá trị gia tăng. Đây là hướng đi phù hợp khi thị trường ngày càng ưu tiên các sản phẩm có nguồn gốc tự nhiên, an toàn và truy xuất được nguồn gốc.
Bên cạnh cây tía tô, hợp tác xã đang triển khai kế hoạch phát triển vùng nguyên liệu sả Java cùng nhiều loại dược liệu khác. Đối với cây sả Java, người dân tham gia sẽ được hỗ trợ miễn phí giống, phân bón cho diện tích từ 5–10 ha và được cam kết bao tiêu sản phẩm.
Chính sách này giúp giảm đáng kể chi phí đầu tư ban đầu, đồng thời tháo gỡ hai khó khăn lớn nhất của nông dân là vốn và đầu ra sản phẩm.
Theo định hướng của UBND xã Nghĩa Đồng, vùng nguyên liệu dược liệu sẽ tiếp tục được mở rộng trên cơ sở phát huy lợi thế đất đai, tăng cường liên kết giữa nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp, hướng tới đầu tư chế biến sâu và xây dựng thương hiệu sản phẩm.
Đây không chỉ là sự thay đổi về cơ cấu cây trồng mà còn là bước chuyển mạnh mẽ từ sản xuất nông sản sang phát triển kinh tế nông nghiệp theo chuỗi giá trị.
Theo bà Đặng Thị Vân, Trưởng phòng Kinh tế xã Nghĩa Đồng, địa phương xác định phát triển nông nghiệp hàng hóa và vùng nguyên liệu tập trung là hướng đi lâu dài nhằm nâng cao giá trị gia tăng, tạo việc làm và cải thiện thu nhập cho người dân.
Bên cạnh đó, xã sẽ tiếp tục đồng hành với các hợp tác xã, hỗ trợ người dân tiếp cận khoa học kỹ thuật, nguồn vốn và các chương trình khuyến nông để nhân rộng các mô hình sản xuất hiệu quả.
Thực tế cho thấy, vùng nguyên liệu dược liệu không chỉ mở ra ngành hàng mới mà còn tạo hiệu ứng lan tỏa trong thay đổi tư duy sản xuất. Khi đầu ra được liên kết ngay từ đầu, người dân yên tâm đầu tư, còn hợp tác xã chủ động nguồn nguyên liệu phục vụ chế biến, hạn chế tình trạng "được mùa mất giá".
Phát triển mô hình VAC, tạo nền tảng cho nông nghiệp bền vững
Song song với phát triển vùng dược liệu, Nghĩa Đồng đang đẩy mạnh các mô hình kinh tế VAC và sản xuất tổng hợp nhằm khai thác hiệu quả tài nguyên đất đai và nâng cao thu nhập cho người dân.
Nhiều diện tích đất trũng, đất lúa kém hiệu quả đã được chuyển đổi sang nuôi trồng thủy sản, phát triển chăn nuôi và trồng các loại cây có giá trị kinh tế cao.
Tiêu biểu là mô hình nuôi ốc bươu đen của anh Cao Văn Phương và anh Ngô Sỹ Hùng tại xóm Yên Lạc.
Nhờ đầu tư bài bản, kết hợp sản xuất ốc thương phẩm và ốc giống, mỗi năm hai hộ thu lãi từ 250–300 triệu đồng. Không chỉ phát triển kinh tế gia đình, các hộ còn tích cực chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ nhiều hội viên nông dân mở rộng quy mô sản xuất và hình thành các tổ hội nghề nghiệp tại địa phương.
Cùng với đó, xã tiếp tục phát triển các mô hình chăn nuôi dê sinh sản, mở rộng vùng trồng dứa, phát triển kinh tế vườn theo hướng đa giá trị.
Việc kết hợp hài hòa giữa trồng trọt, chăn nuôi và nuôi trồng thủy sản giúp tận dụng tối đa nguồn tài nguyên, tạo vòng tuần hoàn sinh học, giảm chi phí đầu vào và nâng cao hiệu quả sản xuất.
Xây dựng chuỗi giá trị, nâng cao chất lượng nông thôn mới
Sự chuyển dịch cơ cấu sản xuất đang tạo động lực quan trọng cho phát triển kinh tế địa phương.
Trong 6 tháng đầu năm 2026, tổng giá trị sản xuất của xã đạt hơn 635 tỷ đồng, hoàn thành trên 52% kế hoạch năm.
Cùng với phát triển sản xuất, Nghĩa Đồng tiếp tục đầu tư hạ tầng giao thông, thủy lợi, trường học, trung tâm phục vụ hành chính công; đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số và nâng cao chất lượng các tiêu chí nông thôn mới.
Theo ông Nguyễn Công Trung, Chủ tịch UBND xã Nghĩa Đồng, xây dựng nông thôn mới trong giai đoạn hiện nay không chỉ dừng ở việc hoàn thiện hạ tầng mà quan trọng hơn là nâng cao thu nhập và chất lượng sống của người dân thông qua phát triển kinh tế nông nghiệp.
Vì vậy, địa phương sẽ tiếp tục ưu tiên những mô hình tạo giá trị gia tăng cao, phát triển kinh tế hợp tác, mở rộng các tổ hợp tác, hợp tác xã và hình thành chuỗi liên kết bền vững từ sản xuất đến tiêu thụ.
Từ những cánh đồng tía tô xanh mướt đến các mô hình nuôi ốc bươu đen, kinh tế VAC hay vùng nguyên liệu dược liệu đang ngày càng phát huy hiệu quả, Nghĩa Đồng từng bước khẳng định hướng đi đúng trong phát triển nông nghiệp hiện đại.
Sự đồng hành của chính quyền, vai trò kết nối của hợp tác xã cùng tinh thần đổi mới của người nông dân đang tạo nên nền tảng vững chắc để địa phương xây dựng nền nông nghiệp xanh, nâng cao giá trị nông sản và hướng tới mục tiêu phát triển bền vững trong giai đoạn mới...