Hoàn thiện thể chế để đưa cam kết CPTPP vào thực tiễn
Công tác hoàn thiện thể chế tiếp tục được Chính phủ và các bộ, ngành xác định là nhiệm vụ trọng tâm nhằm bảo đảm các cam kết trong Hiệp định CPTPP được triển khai đồng bộ và hiệu quả.
Theo Bộ Công Thương, riêng trong năm 2025, Việt Nam đã ban hành thêm 2 văn bản phục vụ thực thi CPTPP, gồm 1 nghị định và 1 thông tư. Đến nay, hệ thống văn bản pháp luật phục vụ triển khai các hiệp định thương mại tự do (FTA) thế hệ mới ngày càng hoàn thiện, trong đó riêng CPTPP đã có 27 văn bản quy phạm pháp luật được ban hành.
Việc hoàn thiện hành lang pháp lý không chỉ giúp Việt Nam thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ quốc tế mà còn tạo môi trường minh bạch để doanh nghiệp yên tâm khai thác các ưu đãi về thuế quan, quy tắc xuất xứ và mở rộng tiếp cận thị trường.
Song song với việc ban hành văn bản mới, Bộ Công Thương cùng các bộ, ngành thường xuyên rà soát, sửa đổi các quy định hiện hành nhằm bảo đảm sự thống nhất với các cam kết quốc tế. Ở địa phương, quá trình xây dựng, thẩm định và hoàn thiện cơ chế, chính sách cũng được triển khai đồng bộ, góp phần thống nhất hệ thống pháp luật từ Trung ương đến cơ sở.
Chủ động tham gia nâng cấp CPTPP và mở rộng hợp tác quốc tế
Không chỉ tập trung hoàn thiện pháp luật trong nước, Việt Nam còn tích cực tham gia xây dựng các thiết chế điều hành của CPTPP.
Trong năm 2025, Bộ Công Thương đã chủ trì cùng các bộ, ngành tham dự Hội đồng Bộ trưởng CPTPP lần thứ 9 tại Melbourne (Australia). Tại hội nghị, các thành viên thống nhất thúc đẩy đàm phán nâng cấp hiệp định, tăng cường đối thoại với Liên minh châu Âu (EU), ASEAN và khởi động quá trình đàm phán gia nhập của Uruguay.
Tiếp đó, ngày 26/6/2026, trong khuôn khổ Năm Chủ tịch CPTPP 2026, Việt Nam tổ chức Phiên họp Bộ trưởng CPTPP và Hội đồng CPTPP lần thứ 10.
Các thành viên đã thống nhất nhiều nội dung quan trọng như:
- Khởi động đàm phán gia nhập của Indonesia, Philippines và UAE.
- Thành lập Nhóm công tác thúc đẩy môi trường thương mại công bằng, minh bạch và có thể dự đoán.
- Tiếp tục rà soát hồ sơ gia nhập của Costa Rica và Uruguay.
- Đẩy mạnh đàm phán nâng cấp Hiệp định.
- Triển khai cơ chế đối thoại thương mại và đầu tư giữa CPTPP với các đối tác.
Bên cạnh đó, Bộ Công Thương tiếp tục tiếp nhận nhiều chương trình hỗ trợ kỹ thuật từ các đối tác quốc tế.
Trong thời gian qua, dự án do Canada tài trợ đã hỗ trợ Việt Nam nâng cao năng lực hoạch định chính sách thương mại, phát triển nông nghiệp, sở hữu trí tuệ và hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa. Sắp tới, các chương trình hợp tác với Australia và Vương quốc Anh sẽ tiếp tục được mở rộng nhằm nâng cao năng lực thực thi các FTA thế hệ mới.
Theo ông Ngô Chung Khanh, Phó Vụ trưởng Vụ Chính sách thương mại đa biên (Bộ Công Thương):
"Điều quan trọng không chỉ là có FTA mà là quản trị FTA hiệu quả để khai thác tối đa những lợi ích mà hiệp định mang lại."
Từ định hướng này, Bộ Công Thương đang xây dựng mô hình quản trị FTA dựa trên ba trụ cột:
- Cổng thông tin điện tử quốc gia về FTA.
- Bộ chỉ số đánh giá hiệu quả thực hiện các FTA tại địa phương.
- Cơ chế kết nối giữa các cơ quan quản lý, hiệp hội và doanh nghiệp nhằm nâng cao hiệu quả khai thác các hiệp định thương mại.
Tiếp tục tháo gỡ "điểm nghẽn" để thúc đẩy xuất khẩu bền vững
Mặc dù đạt nhiều kết quả tích cực, quá trình hoàn thiện thể chế thực thi CPTPP vẫn còn một số khó khăn.
Theo Bộ Công Thương, một số văn bản pháp luật vẫn chưa được ban hành đúng tiến độ, ảnh hưởng đến việc thực hiện đầy đủ các cam kết quốc tế và khả năng tận dụng ưu đãi từ CPTPP của doanh nghiệp.
Để khắc phục, Bộ kiến nghị tiếp tục:
- Đẩy nhanh tiến độ xây dựng các văn bản liên quan đến thuế, quy tắc xuất xứ và xuất nhập khẩu.
- Tăng cường rà soát, xử lý những bất cập phát sinh trong quá trình thực thi.
- Đổi mới công tác tuyên truyền về FTA theo hướng chuyên sâu, sát với nhu cầu của từng ngành hàng và doanh nghiệp.
- Kết hợp linh hoạt giữa hình thức trực tiếp và trực tuyến nhằm mở rộng khả năng tiếp cận thông tin.
Một trong những giải pháp được kỳ vọng sẽ tạo bước đột phá là Hệ sinh thái tận dụng FTA, dự kiến sẽ được đưa vào vận hành sau khi được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Nền tảng này sẽ kết nối cơ quan quản lý, hiệp hội ngành hàng và cộng đồng doanh nghiệp, giúp chia sẻ dữ liệu, tư vấn và đồng hành trong suốt quá trình tận dụng các hiệp định thương mại.
Bên cạnh đó, Bộ Công Thương cũng kiến nghị:
- Bổ sung đội ngũ cán bộ chuyên trách thực thi FTA tại địa phương.
- Mở rộng chương trình đào tạo chuyên sâu về FTA cho cơ quan quản lý và doanh nghiệp.
- Đưa kiến thức về FTA vào chương trình đào tạo tại các trường đại học, cao đẳng.
- Xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu thống nhất về đầu tư và xuất nhập khẩu trên phạm vi toàn quốc.
CPTPP tiếp tục mở rộng cơ hội cho hàng Việt
Trong bối cảnh thương mại toàn cầu tiếp tục thay đổi nhanh chóng, CPTPP vẫn được đánh giá là một trong những hiệp định thương mại tự do có tác động lớn nhất đối với hoạt động xuất khẩu của Việt Nam.
Việc tiếp tục hoàn thiện thể chế, nâng cao hiệu quả thực thi các cam kết, đồng thời tăng cường phối hợp giữa Trung ương, địa phương và cộng đồng doanh nghiệp sẽ tạo thêm dư địa để hàng hóa Việt Nam mở rộng thị phần tại các thị trường thành viên CPTPP.
Khi hành lang pháp lý ngày càng hoàn thiện, các cơ chế hỗ trợ vận hành đồng bộ và năng lực quản trị FTA được nâng cao, CPTPP sẽ tiếp tục trở thành động lực quan trọng giúp doanh nghiệp Việt nâng cao năng lực cạnh tranh, mở rộng xuất khẩu và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững trong những năm tới.