Hai dự án này ảnh hưởng trực tiếp đến hơn 1.600 hộ dân, khiến người dân gặp nhiều khó khăn do chậm tiến độ.
Hơn 1.682 hộ dân đang “mắc kẹt” vì quy hoạch
Theo nội dung chất vấn, Khu công nghiệp Đông Bình (350 ha) tại phường Đông Thành ảnh hưởng 748 hộ dân, còn Khu công nghiệp Gilimex Vĩnh Long (giai đoạn 1: 255 ha) tại xã Tân Quới ảnh hưởng 934 hộ dân. Tổng cộng hơn 1.682 hộ đang chịu hạn chế nghiêm trọng quyền sử dụng đất: không chuyển nhượng, tách thửa, chuyển mục đích sử dụng, thậm chí không dám xây sửa nhà cửa hay an táng người thân. Nhiều hộ dân lo lắng về thiệt hại kinh tế khi không thể mạnh dạn đầu tư sản xuất, chăn nuôi.
Chủ tịch Trần Trí Quang khẳng định tỉnh luôn xác định hai dự án này là dự án trọng điểm, sẽ góp phần mở rộng quỹ đất công nghiệp, thu hút đầu tư, giải quyết việc làm và thúc đẩy kinh tế - xã hội địa phương.
Tiến độ pháp lý: Đã hoàn thành cơ bản các thủ tục quan trọng
Khu công nghiệp Đông Bình (chủ đầu tư: Công ty Cổ phần Đầu tư TNI Vĩnh Long) đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt chủ trương đầu tư tại Quyết định số 410/QĐ-TTg ngày 22/3/2021. Đến nay dự án cơ bản hoàn tất các thủ tục pháp lý then chốt:
- Phê duyệt quy hoạch phân khu 1/2.000, thành lập khu công nghiệp.
- Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư.
- Thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi, đánh giá tác động môi trường.
- Ký quỹ hơn 21,6 tỷ đồng và ứng trước hơn 5,5 tỷ đồng cho bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.
Khu công nghiệp Gilimex Vĩnh Long (chủ đầu tư: Công ty Cổ phần Khu công nghiệp Gilimex Vĩnh Long) được Thủ tướng chấp thuận tại Quyết định số 1050/QĐ-TTg ngày 7/9/2022. Dự án cũng đã hoàn thiện quy hoạch phân khu, quy hoạch chi tiết 1/500 giai đoạn 1, báo cáo đánh giá tác động môi trường và nộp thư bảo lãnh thực hiện dự án trị giá hơn 19,3 tỷ đồng.
Cả hai nhà đầu tư đều có văn bản khẳng định vẫn tiếp tục triển khai dự án.
Khu tái định cư: Đang đẩy nhanh, hoàn thành năm 2026
Đây là nút thắt lớn nhất hiện nay. Theo Luật Đất đai 2024, phải bố trí tái định cư trước khi thu hồi đất. Tỉnh đang khẩn trương xây dựng hai khu tái định cư:
- Khu tái định cư Đông Bình: Đang san lấp mặt bằng, đã chi trả 47/56 hộ (đạt 84%). Còn 9 hộ chưa nhận do khiếu nại về giá và yêu cầu tái định cư tập trung.
- Khu tái định cư Gilimex Vĩnh Long: Đã xây dựng đạt trên 80%, còn vướng 3 hộ với tổng số tiền khoảng 6 tỷ đồng. Các hộ này có yêu cầu riêng về nền tái định cư, loại đất và một số hạng mục phụ.
Khó khăn lớn: Chi phí bồi thường tăng gấp 2,5-2,8 lần
Chủ tịch tỉnh thẳng thắn chỉ ra những vướng mắc:
- Chi phí bồi thường tăng cao: Tại Đông Bình, tổng chi phí tăng 2,5-2,8 lần so với phương án ban đầu. Gilimex cũng ghi nhận giá đất tăng đột biến.
- Nguồn vật liệu san lấp khan hiếm: Chỉ riêng giai đoạn 1 Gilimex cần 6,2 triệu m³ cát.
- Hạ tầng giao thông: Quốc lộ 54 chưa đáp ứng quy mô công nghiệp lớn.
Những yếu tố này làm chậm tiến độ giải phóng mặt bằng – điều kiện tiên quyết để nhà đầu tư khởi công xây dựng hạ tầng.
Giải pháp mạnh tay từ tỉnh Vĩnh Long
Chủ tịch Trần Trí Quang nêu rõ định hướng thời gian tới:
- Tập trung đẩy nhanh tiến độ thi công hai khu tái định cư, phấn đấu hoàn thành sớm nhất.
- Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh phối hợp chặt chẽ với các sở, ngành và nhà đầu tư để tháo gỡ vướng mắc.
- Tăng cường tuyên truyền, vận động người dân tại phường Đông Thành và xã Tân Quới, đảm bảo công khai, minh bạch.
- Yêu cầu nhà đầu tư chuẩn bị đầy đủ nguồn lực tài chính, cập nhật phương án khi có mặt bằng sạch.
- Tiếp tục đầu tư nâng cấp Quốc lộ 54 và giải quyết nguồn vật liệu san lấp.
Cam kết mạnh mẽ: Sẽ sớm hoàn thành để đáp ứng kỳ vọng nhân dân
Kết thúc phần trả lời, Chủ tịch UBND tỉnh khẳng định hai khu công nghiệp là nhiệm vụ trọng tâm phát triển công nghiệp của tỉnh. Tỉnh sẽ chỉ đạo quyết liệt, phối hợp đồng bộ để sớm hoàn thành giải phóng mặt bằng, triển khai xây dựng hạ tầng kỹ thuật, góp phần tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội lâu dài.
Bài trả lời chất vấn cho thấy tỉnh Vĩnh Long đang rất quyết tâm nhưng cũng thừa nhận những khó khăn thực tế, đặc biệt là bài toán tái định cư và chi phí tăng cao. Người dân hai khu vực Đông Thành - Tân Quới đang mong chờ những bước tiến cụ thể trong thời gian tới để giảm bớt gánh nặng từ dự án chậm tiến độ.
Đăng Thy