Công ty Cổ phần Lương thực A An và Viện Lúa Đồng bằng sông Cửu Long ký kết thỏa thuận hợp tác chiến lược trong cung ứng giống, tổ chức sản xuất, chế biến và tiêu thụ gạo từ giống OM19. Hợp tác mở ra định hướng phát triển vùng nguyên liệu quy mô lớn, gắn kết chặt chẽ giữa nghiên cứu khoa học, sản xuất và thị trường, qua đó từng bước nâng cao giá trị chuỗi lúa gạo tại ĐBSCL.
Theo kế hoạch, hai bên định hướng phát triển vùng sản xuất OM19 với quy mô hơn 60.000 ha vào năm 2032, từng bước hình thành chuỗi liên kết từ giống, sản xuất đến chế biến và tiêu thụ. Hợp tác cũng gắn với định hướng xây dựng nhãn hiệu “Gạo Cần Thơ”, thuộc dự án tuyển chọn giống lúa thơm và chất lượng cao mang nhãn hiệu này.
Việc liên kết theo chuỗi được kỳ vọng góp phần giải quyết một trong những yêu cầu quan trọng của ngành lúa gạo hiện nay: tổ chức vùng nguyên liệu đủ lớn, đồng nhất về giống và quy trình canh tác, đồng thời có đầu ra ổn định. Khi các khâu trong chuỗi được kết nối, doanh nghiệp có điều kiện chủ động hơn về nguyên liệu, trong khi người nông dân có thêm cơ sở để tổ chức sản xuất theo yêu cầu của thị trường.
Theo kế hoạch, hai bên định hướng triển khai vùng sản xuất OM19 với quy mô hơn 60.000 ha vào năm 2032, hình thành chuỗi liên kết từ cung ứng giống, tổ chức sản xuất, chế biến đến tiêu thụ. Đây là định hướng hợp tác dài hạn, gắn với việc xây dựng nhãn hiệu “Gạo Cần Thơ” thuộc Dự án tuyển chọn giống lúa thơm và chất lượng cao mang nhãn hiệu “Gạo Cần Thơ”.
OM19 - nền tảng cho vùng nguyên liệu lúa gạo chất lượng cao
OM19 là giống lúa thuộc nhóm chất lượng cao, có chiều dài hạt gần 8 mm, hàm lượng amylose thấp, mặt gạo đẹp và mùi thơm nhẹ. Giống có khả năng thích nghi với nhiều vùng sinh thái tại Đồng bằng sông Cửu Long, tạo điều kiện để tổ chức sản xuất ở quy mô lớn.
Với những đặc tính về chất lượng gạo, năng suất và khả năng thích nghi, OM19 được đánh giá có tiềm năng trở thành nguồn nguyên liệu phục vụ phân khúc gạo chất lượng cao, hướng tới các thị trường xuất khẩu có yêu cầu khắt khe. Việc lựa chọn giống phù hợp là một trong những yếu tố quan trọng để xây dựng vùng nguyên liệu. Tuy nhiên, để một giống lúa phát huy hiệu quả ở quy mô lớn, yêu cầu không chỉ nằm ở đặc tính giống mà còn ở quy trình sản xuất, chất lượng nguyên liệu sau thu hoạch và khả năng kết nối với thị trường.
Theo định hướng hợp tác, A An hướng tới chủ động nguồn nguyên liệu ngay từ vùng sản xuất, xây dựng quy trình canh tác thống nhất và tăng khả năng kiểm soát chất lượng, truy xuất nguồn gốc. Trong khi đó, Viện Lúa Đồng bằng sông Cửu Long phát huy thế mạnh về nghiên cứu, chuyển giao tiến bộ kỹ thuật và hướng dẫn quy trình canh tác phù hợp với đặc tính của giống OM19.
Sự kết nối này tạo thành một chuỗi từ giống - kỹ thuật - vùng nguyên liệu - chế biến - thị trường, trong đó giá trị của hạt gạo được tính toán ngay từ khâu đầu tiên thay vì chỉ tập trung ở công đoạn chế biến và tiêu thụ.
Phát triển bền vững phải bắt đầu từ gốc
Trong chuỗi liên kết OM19, A An xác định doanh nghiệp giữ vai trò kết nối và đầu tư xuyên suốt, từ đầu vào sản xuất đến chế biến và tiêu thụ. Trọng tâm của mô hình là tạo điều kiện để người nông dân yên tâm sản xuất, đồng thời hình thành nguồn nguyên liệu ổn định cho doanh nghiệp trong dài hạn. Đáng chú ý, A An hỗ trợ chi phí tác quyền giống lúa và tác quyền thương phẩm, đồng thời chi trả kinh phí thuê Viện Lúa Đồng bằng sông Cửu Long hỗ trợ kỹ thuật canh tác nông dân. Việc đầu tư trực tiếp vào các khâu đầu vào giúp giảm áp lực chi phí cho người trồng lúa, đồng thời đưa kiến thức và tiến bộ khoa học kỹ thuật đến trực tiếp với vùng sản xuất.
Thông qua sự hỗ trợ của Viện Lúa, nông dân được hướng dẫn quy trình canh tác phù hợp với đặc tính giống OM19, sử dụng giống, phân bón, nước và vật tư nông nghiệp hợp lý. Việc ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất góp phần tối ưu chi phí, nâng cao năng suất và chất lượng lúa, từ đó cải thiện hiệu quả kinh tế trên mỗi đơn vị diện tích.
Trong quá trình này, A An cũng định hướng áp dụng các phương thức canh tác tiết kiệm tài nguyên, giảm lượng vật tư đầu vào và hạn chế phát sinh khí thải nhà kính, từng bước giảm “dấu chân” trên đồng ruộng. Đây là một phần trong định hướng xây dựng vùng nguyên liệu phù hợp với xu thế phát triển nông nghiệp hiện đại và yêu cầu ngày càng cao của thị trường.
Quan trọng hơn, mô hình hợp tác tạo ra sự liên kết giữa nhà khoa học - doanh nghiệp - nông dân - thị trường. Viện Lúa cung cấp nền tảng khoa học; A An đầu tư giống, tổ chức liên kết sản xuất, chế biến và tiêu thụ; người nông dân trực tiếp tạo ra nguồn nguyên liệu.
Với mục tiêu phát triển hơn 60.000 ha OM19 đến năm 2032, A An và Viện Lúa ĐBSCL đang từng bước hình thành vùng nguyên liệu lúa chất lượng cao, có quy trình sản xuất và đầu ra ổn định. Từ đầu tư cho giống, kỹ thuật đến chế biến và thị trường, mô hình hợp tác được kỳ vọng tạo thêm giá trị cho người trồng lúa, nâng chất lượng nguồn nguyên liệu và góp phần đưa hạt gạo Việt tiến sâu hơn vào các phân khúc có giá trị cao.