Đưa công nghệ vào từng khâu sản xuất
Sáng 8-9, tại Terrasol Farm Life, xã Hồng Sơn, chương trình livestream với chủ đề “Terrasol Farm Life - Nông nghiệp công nghệ cao, trải nghiệm xanh” được tổ chức, giới thiệu quy trình sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao và định hướng xây dựng không gian trải nghiệm dành cho học sinh.
Tại đây, người xem có thể trực tiếp tìm hiểu quy trình trồng dưa chuột baby trong nhà màng, từ điều kiện sản xuất đến cách chăm sóc cây trồng.
Theo Phó Chủ tịch UBND xã Hồng Sơn Trương Anh Tuấn, đưa khoa học, công nghệ vào sản xuất là một trong những hướng cần được quan tâm trong quá trình phát triển nông nghiệp hiện nay.
Trong điều kiện sản xuất ngày càng gắn chặt với yêu cầu về chất lượng và thị trường, công nghệ không chỉ được đặt ở khâu trồng và chăm sóc mà cần được nhìn nhận trong toàn bộ chuỗi, từ quy trình canh tác, kiểm soát chất lượng đến sơ chế, đóng gói và tiêu thụ sản phẩm.
Từ thực tế tại Terrasol Farm Life, lãnh đạo xã Hồng Sơn cho rằng những mô hình ứng dụng công nghệ có thể góp phần đa dạng hóa phương thức sản xuất, nâng cao giá trị nông sản, đồng thời tạo thêm cơ hội để người tiêu dùng tiếp cận trực tiếp với quy trình sản xuất.
“Nông nghiệp hiện nay không chỉ dừng ở việc trồng cây gì, nuôi con gì, mà còn phải quan tâm đến công nghệ, chất lượng sản phẩm, thị trường và nhu cầu của người tiêu dùng”, ông Trương Anh Tuấn nhấn mạnh.
Quan điểm này cho thấy sự thay đổi trong tư duy phát triển nông nghiệp: sản xuất không còn chỉ hướng tới tạo ra sản phẩm mà phải đồng thời quan tâm sản phẩm được làm ra như thế nào, phục vụ ai và làm thế nào để nâng cao giá trị.
Từ nông trại đến lớp học
Một điểm đáng chú ý tại Terrasol Farm Life là bên cạnh hoạt động sản xuất, đơn vị đang nghiên cứu xây dựng không gian trải nghiệm nông nghiệp dành cho học sinh.
Theo Giám đốc điều hành Terrasol Farm Life Nguyễn Quang Hùng, mô hình hướng tới việc tạo điều kiện để học sinh trực tiếp quan sát cây trồng, tìm hiểu về nhà màng, khoa học, môi trường, đa dạng sinh học và vật nuôi.
Thay vì chỉ tiếp cận kiến thức qua sách vở, học sinh có thể quan sát trực tiếp một cây trồng được chăm sóc như thế nào, môi trường sản xuất được kiểm soát ra sao và công nghệ được ứng dụng vào nông nghiệp như thế nào.
Đây là hướng tiếp cận có ý nghĩa đối với hoạt động giáo dục trải nghiệm, khi kiến thức về khoa học, môi trường và cây trồng được đưa ra khỏi không gian lớp học và gắn với những tình huống thực tế.
Một nhà màng vì thế không chỉ là nơi tạo ra nông sản. Nếu được tổ chức phù hợp, đây còn có thể trở thành không gian để học sinh tìm hiểu về sinh học, công nghệ, môi trường và cách con người tổ chức sản xuất trong điều kiện hiện đại.
Không chỉ sản xuất, mà còn tạo thêm giá trị
Việc kết hợp sản xuất với giáo dục và trải nghiệm cũng mở ra cách tiếp cận mới đối với phát triển nông nghiệp tại địa phương.
Trong mô hình truyền thống, giá trị của một cơ sở sản xuất chủ yếu được tính từ sản lượng và giá bán sản phẩm. Với mô hình nông nghiệp công nghệ cao kết hợp trải nghiệm, giá trị có thể được mở rộng thông qua nhiều hoạt động khác như tham quan, giáo dục thực tế, giới thiệu quy trình sản xuất và kết nối trực tiếp với người tiêu dùng.
Điều này đặc biệt có ý nghĩa trong bối cảnh người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến nguồn gốc và phương thức sản xuất nông sản. Khi được trực tiếp nhìn thấy quy trình, người tiêu dùng có thêm cơ sở để hiểu và tin tưởng sản phẩm.
Với học sinh, những trải nghiệm tại nông trại cũng có thể giúp các em hình dung rõ hơn về mối quan hệ giữa cây trồng, đất, nước, môi trường, công nghệ và đời sống.
Như vậy, công nghệ trong nông nghiệp không chỉ giúp kiểm soát sản xuất mà còn có thể trở thành cầu nối đưa nông nghiệp đến gần hơn với cộng đồng.
Cần đặt công nghệ trong một chuỗi giá trị
Tuy nhiên, ứng dụng công nghệ cao không phải là mục tiêu cuối cùng. Hiệu quả của mô hình vẫn phải được đánh giá bằng khả năng tạo ra sản phẩm có chất lượng, bảo đảm an toàn, có thị trường và mang lại hiệu quả kinh tế.
Đối với Hồng Sơn, phát triển các mô hình nông nghiệp ứng dụng công nghệ cần được đặt trong điều kiện thực tế của địa phương, đồng thời gắn với nhu cầu thị trường và hiệu quả sản xuất.
Cùng với tạo điều kiện để doanh nghiệp và các cơ sở sản xuất tiếp cận, ứng dụng tiến bộ kỹ thuật, địa phương cần quan tâm đến chất lượng, an toàn thực phẩm, đầu ra sản phẩm và khả năng liên kết trong sản xuất, tiêu thụ.
Đây là những yếu tố quyết định việc một mô hình công nghệ cao có thể phát triển ổn định hay chỉ dừng lại ở một mô hình trình diễn.
Nếu công nghệ giúp kiểm soát tốt quy trình, liên kết giúp ổn định đầu ra, còn hoạt động trải nghiệm tạo thêm giá trị và kết nối cộng đồng, mô hình nông nghiệp sẽ có cơ hội phát triển theo hướng đa chức năng và bền vững hơn.
Mở thêm không gian cho nông nghiệp hiện đại
Thực tế tại Hồng Sơn cho thấy quá trình chuyển đổi nông nghiệp đang diễn ra theo hướng đa dạng hơn. Cùng một diện tích sản xuất, người nông dân và doanh nghiệp không chỉ quan tâm đến việc tạo ra sản phẩm mà còn tìm cách nâng giá trị thông qua công nghệ, thương mại, giáo dục và trải nghiệm.
Đây cũng là hướng phù hợp với yêu cầu chuyển đổi phương thức sản xuất trong nông nghiệp hiện nay, khi yếu tố năng suất cần được đặt song song với chất lượng, an toàn, thị trường và giá trị gia tăng.
Từ một nhà màng trồng dưa chuột baby đến ý tưởng đưa học sinh vào không gian sản xuất để học về cây trồng, khoa học và môi trường, những mô hình tại Hồng Sơn đang cho thấy một cách nhìn rộng hơn về nông nghiệp. Khi sản xuất được kết nối với công nghệ, thị trường và giáo dục trải nghiệm, nông nghiệp không chỉ tạo ra thực phẩm mà còn tạo ra tri thức, trải nghiệm và những giá trị mới cho cộng đồng.