Mỹ có thể sử dụng tên gọi mới cho AI
Tại phiên họp Đại hội đồng Liên Hợp Quốc ở New York, Tổng thống Donald Trump cho rằng thuật ngữ “artificial intelligence” khiến công nghệ này có cảm giác như một thứ “giả tạo”. Theo ông, AI thực tế là một công nghệ có năng lực đáng kể và cách gọi “super intelligence” sẽ phù hợp hơn.
Ông Trump tuyên bố từ thời điểm này, các tài liệu của Mỹ sẽ sử dụng thuật ngữ “super intelligence” (SI) thay cho “artificial intelligence”.
Tuy nhiên, đây là cách gọi được Tổng thống Trump đề xuất áp dụng trong các tài liệu của chính phủ Mỹ, không phải một quyết định thay đổi thuật ngữ AI trên phạm vi quốc tế. Trong lĩnh vực công nghệ, “artificial intelligence” vẫn là thuật ngữ phổ biến để chỉ trí tuệ nhân tạo.
Đáng chú ý, “superintelligence” cũng đã được sử dụng trong nghiên cứu AI với một ý nghĩa khác, thường đề cập đến hệ thống có năng lực trí tuệ vượt trội so với con người. Vì vậy, việc sử dụng “super intelligence” như một tên gọi thay thế cho AI có thể tạo ra sự khác biệt về cách hiểu giữa ngôn ngữ chính sách và thuật ngữ kỹ thuật.
Không muốn kìm hãm sự phát triển của AI
Tuyên bố đổi cách gọi được đưa ra trong bối cảnh chính quyền Mỹ đang thể hiện quan điểm ưu tiên thúc đẩy sự phát triển của AI.
Trước đó, ngày 19/9, ông Trump thông báo thành lập một “AI Force” nhằm theo dõi và xử lý các vấn đề liên quan đến AI, đồng thời cho biết sẽ bổ nhiệm một “AI czar” phụ trách lĩnh vực này. Theo Reuters, ông Trump nhấn mạnh chính quyền không muốn cản trở sự tăng trưởng của ngành AI mà sẽ hỗ trợ và theo dõi quá trình phát triển, đồng thời sử dụng các hệ thống pháp luật hiện hành để xử lý những hành vi sai phạm.
Tại Liên Hợp Quốc, quan điểm này tiếp tục được ông Trump nhắc lại. Tổng thống Mỹ cho rằng những công nghệ lớn đều đi kèm thách thức, nhưng không vì vậy mà cần kìm hãm tốc độ phát triển của AI.
Ông cũng phản đối những cảnh báo về nguy cơ AI gây ra những hậu quả nghiêm trọng trong tương lai. Trong bài phát biểu, ông liên hệ các cảnh báo về AI với những tranh luận trước đây về biến đổi khí hậu và cho rằng không nên để những lo ngại đó trở thành lý do cản trở sự phát triển của công nghệ.
AI trở thành một phần trong cạnh tranh công nghệ Mỹ - Trung
Bên cạnh câu chuyện về tên gọi, phát biểu của ông Trump cho thấy AI tiếp tục được đặt trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ giữa Mỹ và Trung Quốc.
Theo ông Trump, quốc gia nào dẫn đầu về AI sẽ có lợi thế lớn trong tương lai. Tổng thống Mỹ cho rằng AI có tiềm năng tạo ra những thay đổi rất lớn, thậm chí có thể vượt qua tác động của những bước tiến công nghệ quan trọng trước đây.
Quan điểm này phù hợp với định hướng mà chính quyền Mỹ đang thể hiện trong những ngày gần đây, khi thúc đẩy phát triển AI nhưng đồng thời tìm cách theo dõi các rủi ro phát sinh từ công nghệ.
Reuters dẫn lại phát biểu của ông Trump rằng Mỹ sẽ theo dõi lĩnh vực này thông qua Bộ Tư pháp nếu cần thiết, cho thấy cách tiếp cận của chính quyền không hoàn toàn là bỏ mặc AI mà tập trung vào việc thúc đẩy phát triển trong khi xử lý những hành vi bị xem là sai phạm bằng các công cụ pháp luật hiện có.
Tranh luận về an toàn AI tiếp tục gia tăng
Tuyên bố của Tổng thống Trump được đưa ra trong thời điểm vấn đề an toàn và quản lý AI đang nhận được sự quan tâm lớn trên phạm vi quốc tế.
Trong phát biểu tại Liên Hợp Quốc, ông Trump phản đối những nỗ lực xây dựng các cơ chế kiểm soát AI ở cấp độ quốc tế và cho rằng Mỹ không nên để các quy định làm chậm quá trình phát triển công nghệ.
Trong khi đó, cuộc tranh luận về cách quản lý AI vẫn diễn ra giữa nhiều hướng tiếp cận khác nhau. Một bên nhấn mạnh việc duy trì tốc độ đổi mới và lợi thế công nghệ; bên khác quan tâm nhiều hơn đến các rủi ro liên quan đến an toàn, việc làm, quyền riêng tư và khả năng kiểm soát những hệ thống AI ngày càng mạnh.
Cùng thời điểm, Mỹ và Trung Quốc cũng đang thảo luận về khả năng thiết lập một cơ chế liên lạc nhằm xử lý các vấn đề liên quan đến AI. Theo Axios, đề xuất này hướng tới việc tăng cường trao đổi trong trường hợp xảy ra sự cố AI có thể ảnh hưởng tới an ninh quốc gia.
“Super intelligence” có thay thế được “AI”?
Việc Tổng thống Trump đề xuất sử dụng “super intelligence” tạo thêm một điểm đáng chú ý trong cuộc tranh luận về AI, nhưng chưa đồng nghĩa thuật ngữ “artificial intelligence” sẽ biến mất khỏi lĩnh vực công nghệ.
AI hiện vẫn là thuật ngữ được sử dụng rộng rãi trong nghiên cứu, phát triển sản phẩm và chính sách công nghệ trên toàn cầu. Trong khi đó, “superintelligence” đã tồn tại như một khái niệm riêng trong các cuộc thảo luận về tương lai của AI.
Do đó, tuyên bố của ông Trump trước hết có thể được nhìn nhận như một thay đổi về cách sử dụng thuật ngữ trong các tài liệu của chính phủ Mỹ, đồng thời phản ánh cách chính quyền Mỹ đang định vị AI như một công nghệ chiến lược có ý nghĩa lớn đối với kinh tế, công nghệ và cạnh tranh quốc tế.
Trong thời gian tới, cách gọi này và những chính sách đi kèm sẽ tiếp tục được theo dõi, đặc biệt trong bối cảnh Mỹ vừa muốn duy trì tốc độ phát triển AI, vừa phải giải quyết các vấn đề về an toàn, quản lý và cạnh tranh công nghệ.