Điểm đáng chú ý của định hướng quy hoạch là Ninh Bình muốn đưa sông Đáy trở thành trục cảnh quan, không gian công cộng trung tâm, kết nối hai khu vực có tính chất phát triển khác nhau.
UBND tỉnh Ninh Bình đã phê duyệt nhiệm vụ quy hoạch phân khu khu vực đô thị hai bên sông Đáy, đoạn từ cầu vượt Quốc lộ 37C đến cầu vượt cao tốc Bắc - Nam CT01. Khu vực nghiên cứu thuộc địa bàn các phường Hoa Lư, Tây Hoa Lư, Đông Hoa Lư và các xã Gia Trấn, Phong Doanh, Ý Yên, Yên Đồng.
Ranh giới khu vực quy hoạch được xác định khá rõ: phía Bắc giáp Quốc lộ 37C quy hoạch mới, phía Nam giáp Quốc lộ 10, phía Đông giáp cao tốc Bắc - Nam CT01 và phía Tây giáp Quốc lộ 1A.
Trong tổng diện tích khoảng 6.670 ha, bờ Tây sông Đáy rộng khoảng 2.446 ha, trong khi bờ Đông khoảng 4.222 ha, cùng phần diện tích mặt nước của sông Đáy. Quy mô dân số dự kiến khoảng 650.000 người và việc phát triển sẽ được nghiên cứu, phân kỳ theo từng giai đoạn.
Một góc sông Đáy
Hai không gian đô thị
Điểm khác biệt trong phương án quy hoạch nằm ở cách tổ chức hai bờ sông. Ninh Bình không định hướng phát triển hai khu vực theo một mô hình giống nhau mà tạo ra sự khác biệt về chức năng, mật độ và hình thái kiến trúc, sau đó kết nối thành một tổng thể thống nhất.
Bờ Đông, với diện tích khoảng 4.222 ha, được định hướng phát triển khu đô thị mới theo hướng hiện đại, đồng bộ về hạ tầng và hướng tới mô hình đô thị thông minh. Đây sẽ là khu vực dành cho các không gian phát triển mới, với hệ thống hạ tầng và các chức năng đô thị được nghiên cứu đồng bộ.
Ở phía đối diện, bờ Tây rộng khoảng 2.446 ha được định hướng giữ lại nhiều hơn các cấu trúc không gian truyền thống. Quy hoạch chú trọng hệ thống làng xóm, mặt nước cùng các giá trị văn hóa, lịch sử và di tích hiện hữu.
Cách tổ chức này nhằm tạo sự khác biệt giữa hai bờ nhưng vẫn bảo đảm khả năng hỗ trợ lẫn nhau về hạ tầng, cảnh quan và các hoạt động kinh tế - xã hội. Sông Đáy được đặt ở vị trí trung tâm của cấu trúc đó, thay vì chỉ đóng vai trò ranh giới giữa các khu vực phát triển.
Theo nhiệm vụ quy hoạch, khu vực hai bên sông sẽ được nghiên cứu bố trí các nhóm chức năng như hành chính, chính trị, nhà ở, thương mại - dịch vụ, tài chính, du lịch, giáo dục, y tế, văn hóa, thể thao, cây xanh, mặt nước và không gian mở. Hệ thống giao thông, hạ tầng kỹ thuật, bãi đỗ xe cũng được tính toán trong tổng thể quy hoạch.
Nhiệm vụ quy hoạch được yêu cầu thực hiện trong thời gian không quá 9 tháng kể từ ngày lựa chọn được đơn vị tư vấn. Khi hoàn thành, đồ án sẽ cụ thể hóa các định hướng của Quy hoạch tỉnh Ninh Bình thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 và Quy hoạch chung đô thị Ninh Bình đến năm 2040.
Giữ hành lang thoát lũ, hạn chế bê tông hóa
Trước đó, tại buổi làm việc vào tháng 12/2025 nghe báo cáo về Quy hoạch phân khu khu vực đô thị hai bên sông Đáy (đoạn từ cầu vượt QL37C đến cầu vượt cao tốc Bắc - Nam CT01), lãnh đạo tỉnh yêu cầu việc phát triển đô thị hai bên sông phải gắn với định hướng đô thị di sản, lấy Di sản Tràng An và không gian sông Đáy làm những thành tố cảnh quan văn hóa quan trọng.
Mục tiêu dài hạn là hình thành một khu vực đô thị giữ vai trò trung tâm hành chính, chính trị, kinh tế, văn hóa và dịch vụ của tỉnh, đồng thời tạo thêm không gian phát triển theo định hướng đô thị di sản.
Trong quá trình lập quy hoạch, Ninh Bình yêu cầu tôn trọng hiện trạng hai bên bờ sông, bảo vệ và phát huy các giá trị văn hóa, lịch sử, đồng thời ưu tiên các giải pháp hạ tầng xanh để hạn chế bê tông hóa.
Đặc biệt, quy hoạch phải bảo vệ hành lang thoát lũ, bảo đảm an toàn đê điều, không thu hẹp dòng chảy, đồng thời tính toán các yêu cầu phòng, chống thiên tai và bảo vệ hệ sinh thái khu vực sông Đáy.
Tâm An