Tạo nền tảng dài hạn cho phát triển làng nghề
Làng nghề từ lâu là một phần quan trọng trong không gian văn hóa, kinh tế và đời sống của Hà Nội. Trong quá trình đô thị hóa và hội nhập ngày càng sâu rộng, bài toán đặt ra không chỉ là giữ nghề, mà còn phải tạo điều kiện để nghề truyền thống thích ứng với thị trường, nâng cao giá trị sản phẩm và từng bước mở rộng không gian phát triển.
Thời gian qua, công tác bảo tồn, phát triển làng nghề và ngành nghề nông thôn trên địa bàn Thủ đô đã được triển khai gắn với định hướng Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm.
Để tạo hành lang pháp lý và định hướng chiến lược, thành phố đã hoàn thành rà soát thực trạng, đồng thời tham mưu UBND thành phố ban hành Văn bản số 962/UBND-NNMT ngày 9/3/2026, triển khai Đề án tổng thể phát triển làng nghề giai đoạn 2025-2030, tầm nhìn đến năm 2050.
Tiếp đó, Kế hoạch số 161/KH-UBND ngày 20/4/2026 về phát triển ngành nghề nông thôn năm 2026 được ban hành, tạo cơ sở để triển khai các nhiệm vụ cụ thể trong năm.
Việc xây dựng định hướng dài hạn có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh nhiều làng nghề đang đứng trước yêu cầu vừa bảo tồn bản sắc, kỹ thuật truyền thống, vừa đổi mới thiết kế, phương thức sản xuất và khả năng tiếp cận thị trường.
Đưa giá trị làng nghề đến gần hơn với thị trường quốc tế
Cùng với công tác quy hoạch và hoàn thiện cơ chế, Hà Nội chú trọng hoạt động quảng bá, xúc tiến thương mại và mở rộng kết nối cho sản phẩm thủ công.
Một dấu ấn đáng chú ý là việc tổ chức Lễ đón nhận làng nghề khảm trai, sơn mài Chuyên Mỹ và làng nghề điêu khắc sơn mỹ nghệ Sơn Đồng tham gia Mạng lưới các thành phố thủ công sáng tạo thế giới.
Sự kiện được tổ chức tại Khu di tích Hoàng thành Thăng Long, với sự tham dự của nhiều đại biểu quốc tế cùng lãnh đạo các tỉnh, thành phố.
Việc các làng nghề được ghi nhận trong một mạng lưới thủ công sáng tạo mang tầm quốc tế không chỉ mang ý nghĩa về danh hiệu. Đây còn là cơ hội để những giá trị thủ công đặc sắc của Hà Nội được giới thiệu rộng rãi hơn, mở rộng kết nối với các trung tâm sáng tạo, nhà thiết kế, doanh nghiệp và thị trường bên ngoài.
Đằng sau mỗi sản phẩm khảm trai, sơn mài hay điêu khắc mỹ nghệ là kỹ năng được tích lũy qua nhiều thế hệ. Khi những giá trị ấy được đặt trong dòng chảy sáng tạo đương đại, sản phẩm làng nghề có thêm cơ hội tiếp cận những phân khúc thị trường có giá trị cao hơn.
Từ hội chợ quốc tế đến những hợp đồng xuất khẩu
Một bước tiến khác trong hoạt động kết nối thị trường là sự tham gia của các doanh nghiệp Hà Nội tại Hội chợ quốc tế Lifestyle Week Tokyo ở Nhật Bản, diễn ra từ ngày 22 đến 28/6/2026.
Sự kiện thu hút gần 5.000 lượt khách giao dịch, tạo cơ hội để các doanh nghiệp giới thiệu sản phẩm, tìm kiếm đối tác và tiếp cận trực tiếp nhu cầu của thị trường quốc tế.
Đáng chú ý, đã có 3 doanh nghiệp ký kết thành công 5 hợp đồng xuất khẩu sang Nhật Bản, Hàn Quốc và các thị trường quốc tế.
Những hợp đồng được ký kết cho thấy hoạt động xúc tiến thương mại đang từng bước đi vào chiều sâu. Với sản phẩm làng nghề, việc tiếp cận được thị trường quốc tế còn tạo động lực để các cơ sở sản xuất quan tâm nhiều hơn đến thiết kế, chất lượng, tiêu chuẩn hàng hóa, bao bì và khả năng đáp ứng các đơn hàng chuyên nghiệp.
Chuẩn hóa để làng nghề phát triển bền vững
Cùng với quảng bá và mở rộng thị trường, Hà Nội tiếp tục chú trọng công tác công nhận làng nghề nhằm từng bước chuẩn hóa và tạo động lực phát triển lâu dài.
Thành phố đã thành lập Hội đồng thẩm định, đồng thời ban hành Quy chế xét công nhận danh hiệu làng nghề giai đoạn 2026-2028.
Đây là cơ sở để việc đánh giá, công nhận làng nghề được triển khai đồng bộ, đồng thời góp phần xác định rõ những giá trị cần bảo tồn và những điều kiện cần thiết để từng làng nghề tiếp tục phát triển.
Trong bối cảnh thị trường thay đổi nhanh, phát triển làng nghề không thể chỉ dựa vào lợi thế truyền thống. Giá trị văn hóa và kỹ năng của nghệ nhân vẫn là nền tảng, nhưng cần được kết nối với thiết kế sáng tạo, thương hiệu, tiêu chuẩn chất lượng, xúc tiến thương mại và thị trường.
Từ việc hoàn thiện chính sách đến những hợp đồng được ký tại thị trường quốc tế, hướng đi của Hà Nội đang cho thấy một cách tiếp cận rộng hơn đối với kinh tế làng nghề: bảo tồn để phát triển và phát triển để những giá trị truyền thống có thêm sức sống trong đời sống hiện đại.
Nếu duy trì được sự kết nối giữa nghệ nhân, cơ sở sản xuất, doanh nghiệp, nhà thiết kế và thị trường, làng nghề Hà Nội không chỉ có cơ hội giữ vững bản sắc mà còn có thể trở thành một nguồn lực quan trọng của công nghiệp văn hóa, du lịch và xuất khẩu của Thủ đô.