CBP tăng cường kiểm tra, doanh nghiệp đối mặt nhiều rủi ro
Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP) vừa đưa ra cảnh báo đối với các doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản về những rủi ro có thể phát sinh khi giao hàng theo điều kiện DDP (Delivered Duty Paid – giao hàng đã nộp thuế), trong bối cảnh CBP tăng cường kiểm tra hồ sơ nhập khẩu và việc thực hiện các quy định thuế quan.
Theo thông tin được The Loadstar đăng tải ngày 5/11/2026, tại hội thảo trực tuyến về thuế quan do Công ty logistics CargoTrans tổ chức, ông Nunzio De Filippis, đồng Giám đốc điều hành, và ông Rennie Alston, Giám đốc Tuân thủ thương mại của công ty, cảnh báo doanh nghiệp nhập khẩu Mỹ vẫn có thể đối mặt với nguy cơ bị xử phạt, tịch thu hàng hóa hoặc từ chối thông quan, ngay cả khi không trực tiếp đứng tên nhà nhập khẩu trên hồ sơ hải quan.
Theo điều kiện DDP, người bán chịu trách nhiệm thực hiện thủ tục nhập khẩu, đồng thời thanh toán các khoản thuế và chi phí liên quan theo thỏa thuận. Điều kiện giao hàng này từng được nhiều nhà nhập khẩu Mỹ lựa chọn nhằm chuyển phần lớn trách nhiệm thông quan cho nhà cung cấp nước ngoài, nhất là trong bối cảnh chính sách thuế quan có nhiều biến động.
Tuy nhiên, khi hoạt động kiểm soát nhập khẩu được tăng cường, việc giao toàn bộ trách nhiệm hải quan cho đối tác nước ngoài đang khiến nhiều doanh nghiệp Mỹ phải đánh giá lại cách thức tổ chức giao dịch.
Ông Rennie Alston nhấn mạnh, việc không đứng tên nhà nhập khẩu chính thức không đồng nghĩa doanh nghiệp Mỹ được miễn trách nhiệm. Trong một số trường hợp, nếu là bên nhận hàng, đặt hàng hoặc khởi xướng giao dịch, doanh nghiệp vẫn có thể phải chịu trách nhiệm liên quan đến việc tuân thủ các quy định nhập khẩu.
Đáng chú ý, CBP đang tăng cường kiểm tra những giao dịch DDP có dấu hiệu né tránh nghĩa vụ thuế quan, đặc biệt là các trường hợp nhà cung cấp nước ngoài hoặc đơn vị trung gian không cư trú tại Mỹ đứng tên nhà nhập khẩu.
Theo CargoTrans, một số doanh nghiệp Mỹ đã ghi nhận tình trạng hàng hóa bị từ chối nhập khẩu, tịch thu hoặc buộc tái xuất do thông tin nhà nhập khẩu không chính xác hoặc khai báo về bên nhận hàng cuối cùng không phù hợp.
Một vấn đề khác doanh nghiệp cần lưu ý là việc CBP đẩy mạnh yêu cầu cung cấp thông tin, tài liệu bổ sung thông qua biểu mẫu CF28. Khi nhận được yêu cầu này, doanh nghiệp cần rà soát và đối chiếu hồ sơ giữa các bộ phận mua hàng, tài chính, pháp lý, tuân thủ và logistics trước khi phản hồi. Thời hạn thông thường để cung cấp thông tin là 20 ngày.
Việc phản hồi vội vàng, thiếu kiểm tra chéo có thể làm gia tăng rủi ro, nhất là khi chứng từ do nhà cung cấp cung cấp không thống nhất với thông tin đã khai báo trên tờ khai hải quan ban đầu.
Bên cạnh đó, CBP có thể ban hành thông báo xử lý hoặc điều chỉnh mà không nhất thiết phải gửi yêu cầu bổ sung thông tin CF28 trước đó. Theo ông Rennie Alston, cơ quan này ngày càng sử dụng các công cụ phân tích dữ liệu từ Hệ thống môi trường thương mại tự động để đánh giá hồ sơ và phát hiện những dấu hiệu bất thường trong hoạt động nhập khẩu.
Trong trường hợp không đồng ý với quyết định ấn định thuế bổ sung, doanh nghiệp nhập khẩu có thể phải nộp khoản thuế theo yêu cầu trước khi thực hiện thủ tục khiếu nại theo quy định.
Rà soát điều kiện giao hàng, chủ động kiểm soát rủi ro
Trước những thay đổi trong hoạt động kiểm soát nhập khẩu của Mỹ, CargoTrans khuyến nghị doanh nghiệp nhập khẩu nước này xem xét lại việc sử dụng điều kiện DDP, đồng thời cân nhắc chuyển sang DAP (Delivered at Place – giao hàng tại địa điểm quy định).
Khác với DDP, theo điều kiện DAP, người bán chịu trách nhiệm đưa hàng đến địa điểm giao hàng đã thỏa thuận, trong khi người mua thông thường chịu trách nhiệm thực hiện thủ tục nhập khẩu và nộp thuế nhập khẩu. Việc phân định rõ trách nhiệm giữa các bên có thể giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong kiểm soát nghĩa vụ hải quan.
Đối với những giao dịch tiếp tục sử dụng DDP, CargoTrans khuyến nghị doanh nghiệp tăng cường yêu cầu nhà cung cấp minh bạch thông tin, bao gồm tờ khai hải quan, chứng từ giao dịch và các dữ liệu liên quan đến hoạt động nhập khẩu.
Đối với doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản Việt Nam, VASEP cho rằng đây là những vấn đề cần đặc biệt quan tâm trong quá trình đàm phán và thực hiện hợp đồng với đối tác Mỹ. Trước khi ký kết, doanh nghiệp cần xác định cụ thể bên đứng tên nhập khẩu, trách nhiệm thực hiện thủ tục hải quan, nghĩa vụ nộp thuế cũng như cơ chế xử lý trong trường hợp CBP yêu cầu kiểm tra, bổ sung hồ sơ hoặc điều chỉnh nghĩa vụ thuế.
Đặc biệt, doanh nghiệp cần bảo đảm tính chính xác và thống nhất của toàn bộ chứng từ thương mại, từ thông tin về trị giá hàng hóa, mã HS, xuất xứ đến các dữ liệu phục vụ khai báo nhập khẩu. Đây là những yếu tố quan trọng giúp hạn chế nguy cơ phát sinh sai lệch trong hồ sơ, tránh tình trạng hàng hóa bị giữ lại, chậm thông quan hoặc phát sinh chi phí ngoài dự kiến.
Bên cạnh việc kiểm soát chứng từ nội bộ, doanh nghiệp cần duy trì sự phối hợp chặt chẽ với nhà nhập khẩu, đơn vị logistics và đại lý hải quan tại Mỹ để kịp thời xử lý các yêu cầu từ cơ quan chức năng. Những thỏa thuận về trách nhiệm cung cấp hồ sơ, xử lý khiếu nại và phân bổ chi phí phát sinh cũng cần được quy định rõ trong hợp đồng.
Trong bối cảnh Mỹ tiếp tục tăng cường thực thi các biện pháp thuế quan và kiểm soát nhập khẩu, hoạt động xuất khẩu thủy sản không chỉ phụ thuộc vào chất lượng sản phẩm hay khả năng đáp ứng đơn hàng mà còn đòi hỏi doanh nghiệp phải nâng cao năng lực quản trị rủi ro thương mại.
Việc lựa chọn điều kiện giao hàng phù hợp, minh bạch trách nhiệm giữa các bên và kiểm soát chặt chẽ hồ sơ xuất nhập khẩu sẽ giúp doanh nghiệp thủy sản Việt Nam chủ động hơn trước những thay đổi trong chính sách thương mại của Mỹ, qua đó bảo đảm tính ổn định và bền vững của hoạt động xuất khẩu.