Nông sản mở đường, logistics và chế biến sâu tạo dư địa mới
Trung Quốc hiện là thị trường xuất khẩu hàng hóa lớn thứ 4 của Lâm Đồng. Các nhóm hàng xuất khẩu chủ yếu của tỉnh là nông sản, thủy sản; ở chiều ngược lại, máy móc, thiết bị và hóa chất phục vụ sản xuất được nhập khẩu từ thị trường này.
Trong lĩnh vực đầu tư, các doanh nghiệp Trung Quốc hiện có 13 dự án tại Lâm Đồng, chiếm khoảng 5,5% tổng số dự án FDI của tỉnh.
Theo ông Biện Tấn Tài, Phó Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Lâm Đồng, địa phương đang có nhiều lợi thế nền tảng để mở rộng hợp tác với doanh nghiệp và nhà đầu tư Trung Quốc. Trong đó, đáng chú ý là thế mạnh về nông nghiệp công nghệ cao, năng lượng và quỹ đất công nghiệp.
Lâm Đồng có vùng sản xuất lớn với nhiều sản phẩm chủ lực như cà phê, chè, thanh long, sầu riêng cùng các nhóm rau, củ, quả. Việc ngày càng nhiều vùng trồng và cơ sở đóng gói được chuẩn hóa, cấp mã số đang tạo điều kiện để nông sản của tỉnh tiếp cận các thị trường xuất khẩu có yêu cầu cao về chất lượng và truy xuất nguồn gốc.
Trung Quốc tiếp tục là thị trường quan trọng đối với nhiều mặt hàng của Lâm Đồng. Thanh long, sầu riêng và các sản phẩm nông nghiệp khác đang được doanh nghiệp đẩy mạnh thu mua, sơ chế và xuất khẩu theo hướng chính ngạch.
Tuy nhiên, khi thị trường ngày càng đặt ra yêu cầu cao về chất lượng và tốc độ cung ứng, bài toán đặt ra với Lâm Đồng không chỉ là tìm đầu ra cho nông sản mà còn phải hoàn thiện các mắt xích phía sau sản xuất.
Địa phương đang có nhu cầu lớn về kho lạnh, kho mát, trung tâm logistics, cảng cạn, kiểm định, sơ chế và đóng gói tự động. Đây có thể trở thành dư địa hợp tác mới với doanh nghiệp Trung Quốc, nhất là trong bối cảnh thương mại nông sản ngày càng đòi hỏi khả năng bảo quản tốt, giao hàng nhanh và truy xuất nguồn gốc rõ ràng.
Cùng với logistics, Lâm Đồng cũng ưu tiên thu hút các dự án chế biến sâu như cà phê hòa tan, rau củ quả đóng hộp, trái cây sấy và các sản phẩm nông sản chế biến công nghệ cao.
Định hướng này nhằm từng bước giảm sự phụ thuộc vào xuất khẩu nguyên liệu hoặc sản phẩm tươi, đồng thời nâng cao giá trị gia tăng của nông sản, giúp doanh nghiệp có thêm dư địa cạnh tranh trên thị trường quốc tế.
Ông Nông Đức Lai, Tham tán Thương vụ Việt Nam tại Trung Quốc, cho rằng Lâm Đồng có lợi thế lớn về nguồn cung nông sản đa dạng, quy mô và chất lượng. Tuy nhiên, để đi sâu hơn vào thị trường Trung Quốc, doanh nghiệp cần đặc biệt chú trọng tiêu chuẩn, truy xuất nguồn gốc và xây dựng thương hiệu.
Mở rộng không gian hợp tác sang công nghiệp, năng lượng
Không dừng ở nông nghiệp và thương mại nông sản, Lâm Đồng đang hướng tới mở rộng hợp tác với doanh nghiệp Trung Quốc trong các lĩnh vực công nghiệp xanh, công nghệ sạch và năng lượng.
Một trong những lợi thế đáng chú ý của tỉnh là quỹ đất công nghiệp. Lâm Đồng có các khu công nghiệp được quy hoạch và đầu tư hạ tầng, tạo dư địa tiếp nhận các dự án sản xuất, chế biến có quy mô vừa và lớn.
Địa phương định hướng ưu tiên các dự án sử dụng công nghệ hiện đại, tiết kiệm năng lượng, thân thiện với môi trường và có khả năng liên kết với vùng nguyên liệu trong tỉnh.
Trong khi đó, năng lượng được xác định là lĩnh vực có tiềm năng phát triển lớn khi Lâm Đồng định hướng trở thành trung tâm năng lượng quốc gia, nhất là trong lĩnh vực năng lượng tái tạo và năng lượng xanh.
Các hướng hợp tác tiềm năng gồm thủy điện tích năng, điện gió, điện mặt trời, điện sinh khối và công nghệ lưu trữ năng lượng.
Bên cạnh đó, tỉnh cũng định hướng phát triển chuỗi công nghiệp bôxít - alumin - luyện nhôm - chế biến sâu sau nhôm, qua đó nâng tỷ trọng công nghiệp chế biến và tạo thêm giá trị từ nguồn tài nguyên sẵn có.
Điểm đáng chú ý trong định hướng hợp tác lần này là Lâm Đồng không chỉ tìm kiếm nhà đầu tư cho từng dự án riêng lẻ mà hướng tới kết nối các mắt xích trong cùng một chuỗi giá trị.
Từ vùng nguyên liệu, nhà máy chế biến, kho lạnh, logistics đến thị trường tiêu thụ, việc hình thành các chuỗi liên kết đồng bộ có thể giúp doanh nghiệp kiểm soát tốt hơn chất lượng sản phẩm, chi phí vận chuyển cũng như khả năng đáp ứng đơn hàng.
Với Trung Quốc, đây cũng là hướng hợp tác có nhiều dư địa khi doanh nghiệp nước này có thế mạnh về sản xuất, công nghệ, logistics và mạng lưới phân phối.
Từ giao thương sang liên kết chuỗi giá trị
Từ một thị trường xuất khẩu nông sản lớn, Trung Quốc đang được Lâm Đồng kỳ vọng trở thành đối tác sâu hơn trong quá trình phát triển chuỗi giá trị.
Cơ hội không chỉ nằm ở việc mở rộng kim ngạch xuất khẩu mà còn ở khả năng thu hút nguồn lực đầu tư, công nghệ và kinh nghiệm quản trị vào những khâu còn thiếu trong chuỗi sản xuất - chế biến - logistics - phân phối.
Nếu tận dụng tốt lợi thế về vùng nguyên liệu, quỹ đất công nghiệp và tiềm năng năng lượng, đồng thời tiếp tục cải thiện hạ tầng logistics, năng lực chế biến và tiêu chuẩn chất lượng, Lâm Đồng có thể mở rộng đáng kể không gian hợp tác thương mại và đầu tư với thị trường Trung Quốc.
Quan trọng hơn, khi các hoạt động hợp tác được chuyển từ giao thương đơn thuần sang liên kết chuỗi, giá trị của nông sản và các ngành công nghiệp địa phương sẽ không chỉ được quyết định ở khâu sản xuất, mà còn được gia tăng qua chế biến, công nghệ, logistics và xây dựng thương hiệu. Đây có thể là nền tảng để Lâm Đồng nâng cao sức cạnh tranh và tham gia sâu hơn vào các chuỗi cung ứng khu vực.