Để hiện thực hóa kế hoạch này, nguồn vốn xã hội hóa dự kiến lên tới hơn 238.600 tỷ đồng.
Tỉnh Gia Lai hiện nay được hình thành trên cơ sở hợp nhất toàn bộ diện tích tự nhiên và dân số của hai tỉnh Bình Định và Gia Lai trước đây. Chính quyền địa phương mới chính thức hoạt động từ ngày 1/7/2025. Sau sắp xếp, tỉnh có diện tích hơn 21.576km2 và dân số khoảng 3,58 triệu người, tạo ra một không gian phát triển trải dài từ khu vực Tây Nguyên xuống duyên hải miền Trung.
Chính sự thay đổi lớn về địa giới, dân số và cấu trúc đô thị này khiến bài toán phát triển nhà ở giai đoạn mới không còn được tính riêng cho Pleiku hay Quy Nhơn, mà phải đặt trong một không gian chung giữa khu vực Gia Lai cũ và Bình Định cũ.
Hơn 49.300 căn nhà, nhà ở thương mại chiếm gần 34.000 căn
Theo Kế hoạch phát triển nhà ở tỉnh Gia Lai giai đoạn 2026-2030, tổng diện tích sàn nhà ở dự kiến hoàn thành trong 5 năm tới khoảng 9.366.480m2, tương ứng khoảng 49.322 căn nhà.
Đáng chú ý, nhà ở thương mại tiếp tục giữ vai trò chủ lực với khoảng 33.822 căn, tương ứng khoảng 8,46 triệu m2 sàn. Nhà ở xã hội dự kiến khoảng 12.107 căn, với 726.420m2 sàn. Ngoài ra, tỉnh đặt mục tiêu phát triển khoảng 3.120 căn nhà ở cho lực lượng vũ trang, 195 căn nhà ở công vụ và khoảng 78 căn nhà ở phục vụ tái định cư.
Đến năm 2030, diện tích nhà ở bình quân toàn tỉnh được đặt mục tiêu khoảng 34m2/người. Trong đó, khu vực đô thị khoảng 37m2/người, khu vực nông thôn khoảng 32m2/người. Tỷ lệ nhà ở kiên cố và bán kiên cố tại cả khu vực đô thị và nông thôn phấn đấu đạt 100%.
Một điểm đáng chú ý là đối với tái định cư, tỉnh trước mắt không đặt trọng tâm vào xây dựng các khu nhà ở bằng vốn đầu tư công. Nguyên nhân là nhu cầu hiện nay chủ yếu theo hình thức bố trí đất tái định cư để người dân tự xây dựng nhà.
Hơn 238.600 tỷ đồng vốn xã hội hóa cho phát triển nhà ở
Quy mô nguồn vốn cần huy động cũng là một trong những con số lớn nhất của kế hoạch.
Trong giai đoạn 2026-2030, Gia Lai dự kiến cần hơn 238.640 tỷ đồng vốn xã hội hóa để thực hiện các mục tiêu phát triển nhà ở. Bên cạnh đó là khoảng 1.080 tỷ đồng vốn ngân sách, chủ yếu dành cho những loại hình như nhà ở công vụ, nhà ở cho thuê bằng hình thức đầu tư công và các nhiệm vụ thuộc trách nhiệm của Nhà nước.
Như vậy, tổng nguồn lực dự kiến cho chương trình có thể lên tới gần 240.000 tỷ đồng, trong đó phần lớn phải huy động từ doanh nghiệp và các nguồn vốn ngoài ngân sách.
Điều này cũng cho thấy việc hoàn thành kế hoạch hơn 49.300 căn nhà sẽ phụ thuộc lớn vào tiến độ triển khai các dự án thương mại, khả năng giải phóng mặt bằng, thủ tục đầu tư và sức hấp thụ thực tế của thị trường.
12.107 căn nhà ở xã hội và bài toán “lệch” Đông - Tây
Nhà ở xã hội là một điểm đặc biệt trong bức tranh nhà ở Gia Lai sau hợp nhất.
Theo chỉ tiêu của Chính phủ, đến năm 2030 tỉnh Gia Lai phải hoàn thành 16.600 căn nhà ở xã hội, trong đó địa bàn Bình Định cũ chiếm tới 12.900 căn, còn Gia Lai cũ khoảng 3.700 căn. Riêng giai đoạn 2026-2030, tỉnh phải hoàn thành khoảng 12.107 căn.
Đến cuối tháng 7/2026, toàn tỉnh đã và đang triển khai khoảng 16.713 căn. Trong đó, 5.045 căn đã hoàn thành, 5.596 căn đang thi công và 6.072 căn đã lựa chọn chủ đầu tư, chuẩn bị triển khai. Nếu tính thêm dự án đang thực hiện thủ tục lựa chọn nhà đầu tư, quy mô nguồn cung đã và sẽ triển khai khoảng 18.393 căn, cao hơn chỉ tiêu Chính phủ giao.
Tuy nhiên, một vấn đề đáng chú ý đang xuất hiện: nguồn cung nhà ở xã hội hiện tập trung chủ yếu tại phía Đông tỉnh Gia Lai, tức khu vực Bình Định cũ, đặc biệt quanh Quy Nhơn. Bộ Xây dựng đã đề nghị địa phương quan tâm nhiều hơn tới phía Tây tỉnh, nơi nhu cầu nhà ở của cán bộ, người lao động và người thu nhập thấp cũng đang tăng lên sau sắp xếp bộ máy hành chính.
Hiện toàn tỉnh có 11 dự án hoặc phần dự án nhà ở xã hội đủ điều kiện bán với 6.640 căn; trong đó 5.551 căn đã được giao dịch.
Hơn 63.800 sản phẩm bất động sản đã giao dịch
Bức tranh phát triển nhà ở mới được xây dựng trong bối cảnh thị trường bất động sản Gia Lai đang có dấu hiệu phục hồi.
Theo số liệu được Sở Xây dựng Gia Lai công bố tại cuộc họp tháng 4/2026, thị trường ghi nhận hơn 63.800 sản phẩm bất động sản được giao dịch, với tổng giá trị gần 24.000 tỷ đồng. Giá nhà ở xã hội phổ biến khoảng 11,5-22,7 triệu đồng/m2, trong khi chung cư thương mại khoảng 23-60 triệu đồng/m2.
Dù vậy, những điểm nghẽn quen thuộc vẫn hiện hữu như giải phóng mặt bằng, xác định giá đất, khả năng tiếp cận tín dụng và tiến độ của một số dự án nhà ở thương mại, nhà ở xã hội. Giá bất động sản tại một số khu vực cũng được đánh giá vẫn cao so với thu nhập của người dân.
Với hơn 49.300 căn nhà dự kiến hoàn thành trong 5 năm, gần 240.000 tỷ đồng nguồn lực cần huy động và hơn 12.100 căn nhà ở xã hội, giai đoạn 2026-2030 sẽ là thời kỳ nguồn cung nhà ở tại Gia Lai được mở rộng mạnh. Nhưng điểm đáng chú ý hơn cả sẽ là cách tỉnh cân bằng nguồn cung giữa hai không gian phát triển rất khác nhau: đô thị - kinh tế biển của Bình Định cũ và đô thị - công nghiệp - nông nghiệp khu vực Tây Nguyên của Gia Lai cũ.
Đăng Thy