Làng nghề đóng góp hơn 1.000 sản phẩm OCOP
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, thời gian qua, thành phố đã triển khai nhiều giải pháp nhằm bảo tồn và phát triển các làng nghề theo hướng vừa gìn giữ giá trị truyền thống, vừa nâng cao giá trị kinh tế của sản phẩm.
Một trong những hướng đi được chú trọng là hỗ trợ các cơ sở sản xuất cải thiện chất lượng sản phẩm, xây dựng thương hiệu, phát triển sản phẩm OCOP và từng bước kết nối làng nghề với hoạt động du lịch.
Đến nay, Hà Nội đã đánh giá, phân hạng 3.531 sản phẩm OCOP. Trong số này, các làng nghề đóng góp 1.006 sản phẩm, chiếm 28,5% tổng số sản phẩm OCOP của thành phố.
Con số này cho thấy làng nghề không chỉ là nơi lưu giữ kỹ năng, tri thức và bản sắc văn hóa truyền thống mà đang trở thành một bộ phận quan trọng trong hệ sinh thái sản phẩm đặc trưng của Thủ đô.
84 làng nghề được hỗ trợ xây dựng thương hiệu
Cùng với phát triển sản phẩm, Hà Nội đẩy mạnh hỗ trợ các làng nghề xây dựng và bảo vệ thương hiệu - yếu tố ngày càng quan trọng trong quá trình đưa sản phẩm truyền thống tiếp cận thị trường hiện đại.
Đến nay, thành phố đã hỗ trợ 84 làng nghề xây dựng thương hiệu, đăng ký bảo hộ nhãn hiệu tập thể và nhãn hiệu chứng nhận. Hơn 200 sản phẩm đã được Cục Sở hữu trí tuệ cấp chứng nhận bảo hộ.
Việc xác lập quyền sở hữu trí tuệ không chỉ giúp sản phẩm làng nghề nâng cao khả năng nhận diện trên thị trường mà còn góp phần bảo vệ uy tín, nguồn gốc và những giá trị được tích lũy qua nhiều thế hệ.
Bên cạnh đó, Hà Nội đã công nhận 16 mô hình trung tâm thiết kế sáng tạo, giới thiệu, quảng bá và bán sản phẩm OCOP, làng nghề gắn với du lịch cấp xã.
Đây là một trong những bước đi nhằm đưa hoạt động làng nghề vượt ra khỏi mô hình sản xuất truyền thống, tăng khả năng kết nối giữa thiết kế, thương mại, trải nghiệm văn hóa và tiêu dùng.
Đưa làng nghề trở thành điểm đến du lịch
Phát triển du lịch được xác định là một hướng đi quan trọng để gia tăng giá trị cho làng nghề Hà Nội.
Trong 56 điểm du lịch, khu du lịch cấp thành phố đã được công nhận, có 27 điểm gắn với tài nguyên làng nghề và làng nghề truyền thống. Trong đó, 8 làng nghề đã được công nhận là điểm du lịch làng nghề.
Khi sản phẩm thủ công được đặt trong không gian văn hóa nơi nó ra đời, giá trị mang lại không chỉ nằm ở món hàng được bán. Du khách còn có cơ hội tìm hiểu lịch sử nghề, gặp gỡ nghệ nhân, quan sát quá trình sản xuất và trực tiếp trải nghiệm những công đoạn làm nghề.
Đây cũng là cơ sở để các làng nghề từng bước chuyển từ bán sản phẩm đơn thuần sang khai thác đồng thời giá trị văn hóa, sáng tạo và dịch vụ du lịch.
175 di sản làng nghề truyền thống cần ưu tiên bảo vệ
Song song với mục tiêu phát triển kinh tế, bài toán bảo tồn những giá trị cốt lõi của làng nghề tiếp tục được đặt ra.
Hà Nội hiện có 175 di sản làng nghề truyền thống cần ưu tiên bảo vệ, trong đó 11 nghề đã được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Thành phố cũng có 415 nghệ nhân, cùng hệ thống 47 hội làng nghề, 3 hiệp hội và 7 câu lạc bộ. Đây là lực lượng quan trọng trong việc duy trì kỹ thuật nghề, trao truyền tri thức và gìn giữ những giá trị văn hóa được hình thành qua nhiều thế hệ.
Trong quá trình hiện đại hóa sản xuất, vai trò của nghệ nhân càng trở nên quan trọng. Họ không chỉ trực tiếp nắm giữ kỹ năng nghề mà còn là cầu nối giữa những giá trị truyền thống với nhu cầu đổi mới sản phẩm, thiết kế và thị trường.
Bốn làng nghề được thế giới công nhận
Một dấu ấn đáng chú ý trong quá trình nâng tầm làng nghề Hà Nội là việc mở rộng hợp tác và tăng cường nhận diện trên thị trường quốc tế.
Hiện thành phố có 4 làng nghề gồm Bát Tràng, Vạn Phúc, Chuyên Mỹ và Sơn Đồng được Hội đồng Thủ công thế giới công nhận là Làng nghề thủ công sáng tạo thế giới.
Sự ghi nhận này góp phần khẳng định vị thế của thủ công mỹ nghệ Hà Nội, đồng thời mở thêm cơ hội quảng bá sản phẩm, thu hút khách du lịch và tăng cường kết nối với các mạng lưới thủ công sáng tạo quốc tế.
Từ những con số về sản phẩm OCOP, bảo hộ thương hiệu đến phát triển điểm du lịch và hợp tác quốc tế có thể thấy hướng phát triển của làng nghề Hà Nội đang ngày càng mở rộng. Bảo tồn nghề truyền thống không chỉ là giữ lại kỹ thuật hay một sản phẩm cũ, mà còn cần tạo ra khả năng thích ứng với thị trường và đem lại sinh kế bền vững cho cộng đồng làm nghề.
Xây dựng thương hiệu, bảo vệ sở hữu trí tuệ, đổi mới thiết kế và phát triển du lịch vì thế đang trở thành những mắt xích quan trọng để sản phẩm làng nghề vừa giữ được bản sắc, vừa nâng cao giá trị trong đời sống đương đại.