Đóng gói tự động bắt đầu từ công đoạn nhỏ
Trong sản xuất nông sản, đóng gói là công đoạn trực tiếp liên quan đến hình thức, quy cách và khả năng bảo quản sản phẩm. Với những cơ sở chưa cần đến một dây chuyền hoàn chỉnh, việc lựa chọn từng thiết bị phù hợp như máy đóng gói, máy hút chân không, máy in thông tin hoặc máy dán nhãn có thể là cách tiếp cận phù hợp để từng bước cơ giới hóa sản xuất.
Các thiết bị này có thể hỗ trợ những thao tác như định lượng, đưa sản phẩm vào bao bì, hàn miệng túi, hút chân không hoặc hoàn thiện sản phẩm. Khi công đoạn được cơ giới hóa, doanh nghiệp có thêm điều kiện giảm phụ thuộc vào thao tác thủ công và tổ chức sản xuất ổn định hơn.
Đóng gói cũng là một điểm có thể kết nối với quản lý thông tin sản phẩm. Ngày sản xuất, hạn sử dụng, mã lô, mã vạch hoặc mã QR có thể được đưa lên bao bì theo quy trình phù hợp, qua đó hỗ trợ doanh nghiệp quản lý sản phẩm và thực hiện truy xuất nguồn gốc khi có yêu cầu.
Máy đóng gói gắn với quy mô sản xuất thực tế
Tại Tuyên Quang, HTX Nông sản hữu cơ Bình Minh (Bình Minh) đã đầu tư máy đóng gói trà túi lọc 5 trong 1 với sự hỗ trợ 100 triệu đồng từ nguồn khuyến công. Theo thông tin được công bố, dây chuyền được sử dụng để hoàn thiện sản phẩm trà túi lọc, với công suất khoảng 15–20 tấn nguyên liệu/năm. HTX tạo việc làm thường xuyên cho 15 lao động, thu nhập bình quân 5–7 triệu đồng/người/tháng và đạt doanh thu khoảng 7 tỷ đồng/năm.
Điểm đáng chú ý của mô hình này là thiết bị được lựa chọn gắn với sản phẩm và quy mô sản xuất cụ thể. Thay vì đầu tư đồng loạt cho toàn bộ nhà xưởng, HTX tập trung nâng cấp dây chuyền trà túi lọc, qua đó có thêm điều kiện tổ chức sản xuất với công suất ổn định và hoàn thiện sản phẩm theo quy trình phù hợp.
Tại Thái Nguyên, HTX Tâm Trà Thái (Tâm Trà Thái) đã đầu tư hệ thống máy hút chân không và máy đóng gói sản phẩm tự động với tổng trị giá trên 600 triệu đồng, trong đó nguồn vốn khuyến công hỗ trợ 50% giá trị thiết bị. Theo thông tin được công bố, việc ứng dụng thiết bị góp phần tăng năng suất lao động, giảm chi phí; đồng thời sản phẩm chè được bảo quản lâu hơn. HTX có doanh thu hơn 10 tỷ đồng/năm và tạo việc làm thường xuyên cho 8 lao động.
Hai mô hình cho thấy thiết bị đóng gói không nhất thiết phải được nhìn như một khoản đầu tư tách biệt. Với Bình Minh, máy đóng gói nằm trong dây chuyền sản xuất trà túi lọc; còn với Tâm Trà Thái, máy hút chân không và máy đóng gói tự động gắn với yêu cầu hoàn thiện, bảo quản sản phẩm chè. Điểm chung là thiết bị được lựa chọn theo đặc điểm sản phẩm và nhu cầu sản xuất thực tế.
Bao bì trở thành một phần của năng lực cạnh tranh
Khi nông sản phải đi qua nhiều kênh phân phối, bao bì không chỉ làm nhiệm vụ chứa đựng. Quy cách đóng gói, thông tin sản phẩm, khả năng bảo quản và tính đồng đều đều có thể ảnh hưởng đến khả năng lưu thông và tiếp cận các kênh bán hàng.
Với doanh nghiệp công nghiệp nông thôn, quá trình tự động hóa vì vậy có thể bắt đầu từ chính công đoạn đang sử dụng nhiều lao động hoặc cần kiểm soát chặt về quy cách. Một máy đóng gói, máy hút chân không, máy dán nhãn hoặc thiết bị in thông tin phù hợp có thể trở thành bước đầu trước khi doanh nghiệp tiếp tục nâng cấp các công đoạn khác.
Điều quan trọng là lựa chọn thiết bị phải gắn với sản lượng, loại sản phẩm, quy cách bao bì và thị trường mục tiêu. Khi đầu tư đúng điểm cần cải thiện, một công đoạn nhỏ trong nhà xưởng có thể góp phần tạo ra quy trình đóng gói ổn định hơn, hỗ trợ bảo quản sản phẩm và nâng mức độ chuyên nghiệp của hàng hóa công nghiệp nông thôn.