Theo phóng viên TTXVN tại Bắc Kinh, truyền thông Trung Quốc đánh giá trái cây Việt Nam đang từng bước khẳng định vị thế tại thị trường này. Động lực đến từ nhu cầu tiêu dùng ngày càng lớn, hệ thống logistics xuyên biên giới được nâng cấp và các chính sách tạo thuận lợi cho thương mại giữa Trung Quốc với Việt Nam cũng như các nước ASEAN.
Không chỉ gia tăng về lượng, sự hiện diện ngày càng đa dạng của trái cây Việt tại các chợ đầu mối và hệ thống bán lẻ Trung Quốc cho thấy cơ hội thị trường đang rộng mở hơn. Tuy nhiên, đi cùng cơ hội là yêu cầu ngày càng cao về chất lượng, kiểm dịch, bảo quản và khả năng tổ chức chuỗi cung ứng ổn định.
Trái cây nhiệt đới hút khách giữa mùa hè
Theo Nhật báo Kinh tế Trung Quốc, giữa mùa hè, tại nhiều chợ đầu mối và cửa hàng trái cây ở thành phố Nam Ninh, Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây, các loại trái cây nhập khẩu từ ASEAN như sầu riêng, măng cụt và đặc biệt là vải thiều Việt Nam được bày bán nổi bật, thu hút sự quan tâm của người tiêu dùng.
Giá sầu riêng Monthong được ghi nhận ở mức 20-25 nhân dân tệ, tương đương khoảng 3-3,7 USD/500 gram; măng cụt có giá 13-16 nhân dân tệ/500 gram.
Trong bức tranh nguồn cung ngày càng phong phú ấy, trái cây Việt Nam đang tạo dấu ấn với nhiều sản phẩm quen thuộc. Bên cạnh vải thiều theo mùa, sầu riêng, thanh long, chuối và các loại trái cây nhiệt đới khác tiếp tục góp phần đa dạng hóa lựa chọn cho người tiêu dùng Trung Quốc.
Đáng chú ý, truyền thông Trung Quốc thường nhắc tới vải thiều như một trong những loại trái cây theo mùa được thị trường nước này ưa chuộng. Đây là tín hiệu tích cực đối với nông sản Việt trong bối cảnh cạnh tranh giữa các quốc gia cung ứng ngày càng rõ nét.
Quảng Tây giữ vai trò cửa ngõ quan trọng
Với vị trí tiếp giáp Việt Nam và gần các quốc gia ASEAN, Quảng Tây tiếp tục giữ vai trò là một trong những cửa ngõ quan trọng đưa trái cây nhiệt đới vào thị trường Trung Quốc.
Theo số liệu được Nhật báo Kinh tế Trung Quốc dẫn lại, cứ hai quả sầu riêng nhập khẩu vào Trung Quốc thì có một quả được thông quan qua các cửa khẩu của Quảng Tây.
Con số này cho thấy vai trò đặc biệt của hệ thống cửa khẩu, logistics và hạ tầng thương mại tại khu vực biên giới trong chuỗi cung ứng trái cây nhập khẩu.
Theo Phó Giám đốc Sở Thương mại Quảng Tây Chu Nhạn Linh, năm 2025, kim ngạch nhập khẩu trái cây từ ASEAN qua các cửa khẩu của Quảng Tây đạt hơn 40 tỷ nhân dân tệ, tương đương khoảng 5,9 tỷ USD, tăng 20% so với năm trước và chiếm hơn 1/3 tổng kim ngạch nhập khẩu trái cây ASEAN của Trung Quốc.
Đà tăng tiếp tục được duy trì trong năm 2026. Trong 5 tháng đầu năm, các cửa khẩu Quảng Tây nhập khẩu 1,25 triệu tấn trái cây từ ASEAN, tăng 13,5% so với cùng kỳ năm trước.
Những con số này phản ánh sức mua lớn của thị trường Trung Quốc, đồng thời cho thấy vai trò ngày càng quan trọng của ASEAN trong chuỗi cung ứng trái cây cho quốc gia đông dân này.
RCEP và thương mại Trung Quốc - ASEAN mở thêm dư địa
Truyền thông Trung Quốc nhận định, quá trình xây dựng Khu vực Thương mại Tự do Trung Quốc - ASEAN phiên bản 3.0 cùng những lợi ích từ Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) đang tạo thêm động lực cho thương mại nông sản giữa Trung Quốc và ASEAN.
Trong dòng chảy đó, Việt Nam được đánh giá là một trong những đối tác cung ứng quan trọng.
Lợi thế địa lý gần thị trường, cơ cấu trái cây nhiệt đới phong phú và khả năng cung ứng nhiều nhóm sản phẩm đang tạo điều kiện để nông sản Việt tiếp cận người tiêu dùng Trung Quốc thuận lợi hơn.
Tuy nhiên, cơ hội thị trường không chỉ phụ thuộc vào sản lượng. Khả năng duy trì chất lượng đồng đều, đáp ứng yêu cầu kiểm dịch, truy xuất nguồn gốc và tổ chức vùng nguyên liệu ổn định sẽ ngày càng quyết định sức cạnh tranh của trái cây Việt.
Hạ tầng cửa khẩu được nâng cấp, thời gian thông quan giảm
Một trong những yếu tố quan trọng thúc đẩy thương mại trái cây là sự cải thiện của hệ thống hạ tầng kết nối.
Những năm gần đây, Quảng Tây liên tục đầu tư nâng cấp hạ tầng tại cửa khẩu Hữu Nghị Quan, cảng Khâm Châu và sân bay quốc tế Ngô Vu Nam Ninh. Đồng thời, khu vực này xây dựng mạng lưới 12 điểm giám sát nhập khẩu trái cây bằng đường bộ, đường biển, đường sắt và đường hàng không.
Việc đa dạng hóa phương thức vận chuyển giúp chuỗi cung ứng linh hoạt hơn, giảm sự phụ thuộc vào một tuyến giao thương duy nhất và mở rộng khả năng tiếp nhận trái cây nhập khẩu.
Hải quan Nam Ninh cũng triển khai “luồng xanh” dành riêng cho trái cây, kết hợp quy trình kiểm dịch thông minh. Nhờ đó, thời gian thông quan được cho là giảm khoảng 40%.
Với mặt hàng có thời gian bảo quản ngắn như trái cây tươi, tốc độ thông quan có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Mỗi giờ được rút ngắn tại cửa khẩu có thể góp phần giảm hao hụt, duy trì độ tươi và nâng cao giá trị hàng hóa khi đến tay người tiêu dùng.
Chuỗi lạnh mở rộng, trái cây giữ chất lượng tốt hơn
Song song với hạ tầng cửa khẩu, hệ thống logistics chuỗi lạnh tiếp tục được đầu tư và mở rộng.
Các tuyến tàu lạnh chuyên dụng, container lạnh và mạng lưới kho lạnh hiện đại đang góp phần rút ngắn thời gian vận chuyển, giảm tổn thất sau thu hoạch và duy trì chất lượng trái cây trong suốt quá trình lưu thông.
Đây là yếu tố đặc biệt quan trọng đối với các sản phẩm nhiệt đới có yêu cầu cao về nhiệt độ, độ ẩm và thời gian bảo quản.
Khi chuỗi lạnh được tổ chức tốt hơn, trái cây Việt không chỉ có cơ hội đi xa hơn mà còn có khả năng tiếp cận những hệ thống phân phối yêu cầu cao về chất lượng và độ ổn định.
Cơ hội mở rộng thị phần cho trái cây Việt
Theo đánh giá của báo chí Trung Quốc, việc tiếp tục hoàn thiện hạ tầng logistics, nâng cao năng lực thông quan và mở rộng các hoạt động xúc tiến thương mại đang tạo điều kiện thuận lợi để trái cây Việt Nam gia tăng hiện diện tại thị trường này.
Từ những chợ đầu mối ở Nam Ninh đến mạng lưới phân phối sâu trong nội địa Trung Quốc, khoảng cách từ vùng trồng Việt Nam tới người tiêu dùng đang được rút ngắn nhờ hạ tầng và các cơ chế thuận lợi hóa thương mại.
Đây là cơ hội đáng kể đối với ngành trái cây Việt Nam. Song để biến sức mua lớn thành thị trường bền vững, yêu cầu đặt ra không chỉ là xuất khẩu được nhiều hơn mà còn phải nâng cao chất lượng, chuẩn hóa vùng trồng, bảo đảm truy xuất nguồn gốc, cải thiện khâu bảo quản và xây dựng năng lực cung ứng ổn định.
Khi những mắt xích này được kết nối chặt chẽ, trái cây Việt Nam có thêm cơ sở để nâng cao giá trị, củng cố niềm tin của người tiêu dùng và mở rộng thị phần tại một trong những thị trường nông sản lớn nhất thế giới.