Bao jumbo không chỉ dùng một lần
Bao jumbo, còn gọi là FIBC (Flexible Intermediate Bulk Container), là loại bao bì công nghiệp làm từ vải PP dệt, được thiết kế để chứa hàng hóa khối lượng lớn. Theo thông tin công bố của các doanh nghiệp sản xuất bao bì công nghiệp, loại bao này thường có tải trọng từ 500 kg đến 2.500 kg, tùy thiết kế và mục đích sử dụng.
Trong ngành nông sản, bao jumbo hiện được sử dụng phổ biến để chứa lúa, gạo, cà phê, hồ tiêu, tinh bột, bột bắp, thức ăn chăn nuôi và nhiều loại nguyên liệu nông nghiệp khác. Ưu điểm của loại bao này là chịu tải lớn, dễ bốc xếp bằng xe nâng hoặc cẩu hàng, tiết kiệm diện tích kho và giảm chi phí đóng gói so với việc sử dụng nhiều bao nhỏ.
Do giá thành của một bao jumbo mới không thấp, nhiều doanh nghiệp và cơ sở thu mua thường thu hồi các bao còn nguyên vẹn để tiếp tục sử dụng cho những mục đích phù hợp, thay vì loại bỏ ngay sau một lần vận chuyển.
Theo FAO, khoảng 13,2–14% lương thực toàn cầu bị thất thoát từ sau thu hoạch đến trước khâu bán lẻ, trong đó các khâu lưu trữ, bảo quản và vận chuyển đóng vai trò quan trọng trong việc quyết định mức độ tổn thất.
Tại Việt Nam, Viện Cơ điện Nông nghiệp và Công nghệ sau thu hoạch ước tính tổn thất trong chuỗi nông sản và thủy sản hiện ở mức khoảng 20–25%, tương đương khoảng 8,8 triệu tấn hàng hóa với giá trị khoảng 3,9 tỷ USD mỗi năm. Điều này cho thấy những giải pháp cải thiện lưu kho và logistics sau thu hoạch, kể cả việc kéo dài vòng đời sử dụng của bao bì công nghiệp, vẫn có ý nghĩa kinh tế đáng kể đối với khu vực sản xuất nhỏ và vừa.
Bao jumbo cũ đang được dùng lại như thế nào?
Qua khảo sát thực tế trong ngành nông sản, hình thức tái sử dụng phổ biến nhất hiện nay là dùng lại cho vận chuyển nội bộ hoặc lưu kho ngắn hạn.
Sau khi được vệ sinh, kiểm tra đường may, quai nâng và lớp lót PE bên trong, các bao còn đạt yêu cầu thường được sử dụng để chứa vỏ trấu, mùn cưa, dăm gỗ, bã ép hoặc các loại phụ phẩm sinh khối phát sinh trong quá trình chế biến.
Tại nhiều cơ sở sơ chế cà phê, hồ tiêu hoặc hạt điều, bao jumbo cũ còn được dùng để gom nguyên liệu trung gian giữa các công đoạn sản xuất, giúp giảm nhu cầu sử dụng thêm bao PP nhỏ lẻ và thuận tiện cho việc vận chuyển bằng xe nâng trong phạm vi nhà xưởng.
Việc tái sử dụng theo hình thức này giúp các cơ sở tiết kiệm chi phí bao bì, tận dụng vật tư còn khả năng chịu tải tốt và giảm lượng chất thải phát sinh sau mỗi vụ mùa.
Tuy nhiên, các doanh nghiệp trong ngành bao bì và logistics cũng lưu ý rằng không phải mọi bao jumbo cũ đều có thể sử dụng lại cho nông sản thực phẩm. Bao từng chứa hóa chất, phân bón hoặc vật liệu có nguy cơ gây ô nhiễm cần được phân loại riêng và không nên dùng lại cho hàng hóa thực phẩm hoặc nguyên liệu chế biến sạch.
Từ vật tư phụ thành mắt xích của kinh tế tuần hoàn
Sự phát triển của các vùng chuyên canh lớn khiến nhu cầu bao jumbo cho nông sản số lượng lớn tăng mạnh trong những năm gần đây.
Trong lĩnh vực sản xuất bao jumbo, Stavian Packaging Bình Thuận hiện công bố cung cấp nhiều dòng bao Jumbo/FIBC phục vụ nông nghiệp, logistics và lưu trữ hàng hóa khối lượng lớn. Theo thông tin doanh nghiệp công bố, các sản phẩm này được thiết kế với khả năng chịu tải cao và phục vụ hoạt động vận chuyển, lưu kho hàng hóa quy mô công nghiệp.
Bên cạnh đó, Công ty Cổ phần Bao Bì Xanh (Green Packaging) cũng công bố sản xuất các dòng jumbo bag/FIBC dùng cho lúa, gạo, cà phê, hồ tiêu, tinh bột, thức ăn chăn nuôi và nhiều loại nguyên liệu nông sản khác với nhiều mức tải trọng khác nhau.
Sự mở rộng của thị trường bao jumbo mới đồng thời tạo ra nguồn bao đã qua sử dụng ngày càng lớn, từ đó thúc đẩy hoạt động thu gom, phân loại và tái sử dụng trong chuỗi logistics nông sản.
Điều đáng chú ý là bao jumbo hiện không chỉ được xem là vật tư đóng gói, mà đang dần trở thành một phần của mô hình kinh tế tuần hoàn trong nông nghiệp. Một bao có thể trải qua nhiều vòng đời sử dụng: từ chứa hàng xuất khẩu, chuyển sang lưu kho nội bộ, tiếp tục dùng cho thu gom phụ phẩm hoặc nguyên liệu sinh khối, trước khi được chuyển sang tái chế nhựa PP ở giai đoạn cuối cùng.
Đối với các hợp tác xã và cơ sở chế biến quy mô nhỏ, đây là cách tiếp cận thực tế để vừa giảm chi phí logistics, vừa hạn chế phát sinh chất thải bao bì mà không cần đầu tư công nghệ phức tạp.
Trong bối cảnh ngành nông nghiệp đang hướng tới sản xuất xanh, sử dụng tài nguyên hiệu quả và giảm chất thải nhựa, câu chuyện của bao jumbo cũ cho thấy ngay cả một vật dụng tưởng như rất bình thường cũng có thể tạo ra giá trị mới nếu được thu hồi, phân loại và tái sử dụng đúng cách.