Từ những ngày đầu gian khó
Có những dấu mốc lịch sử được lưu giữ bằng những công trình lớn, những con số ấn tượng; nhưng cũng có những dấu mốc sống mãi trong ký ức con người, từ một mái lớp tranh tre, con đường lầy lội đến những đôi vai học trò gánh từng viên gạch để dựng xây nơi mình học tập. Với Trường THPT B Thanh Liêm, câu chuyện nửa thế kỷ bắt đầu từ những điều bình dị như thế.
Cổng trường năm xưa – nơi lưu giữ ký ức của những thế hệ thầy và trò Trường THPT B Thanh Liêm trên hành trình 50 năm xây dựng và trưởng thành.
Ngày 25/9/1976, theo Quyết định số 1947/QĐ-TC của UBND tỉnh Hà Nam Ninh, Trường Cấp III Thanh Liêm B chính thức được thành lập. Đất nước vừa bước qua chiến tranh, đời sống nhân dân còn nhiều khó khăn, nhu cầu học tập của con em địa phương ngày càng lớn. Sự ra đời của nhà trường đã mở thêm cơ hội để học sinh vùng quê Thanh Liêm được tiếp cận tri thức, nuôi dưỡng ước mơ ngay trên quê hương mình.
Tại thôn Mai Cầu, xã Thanh Nguyên, những ngày đầu xây dựng trường là quãng thời gian nhiều thử thách. Khu đất ruộng chiêm trũng phải san lấp, lớp học chủ yếu được dựng bằng tranh tre, nứa lá, đường đi còn lầy lội. Cơ sở vật chất thiếu thốn, phương tiện dạy học hạn chế, trong khi việc duy trì nền nếp học tập đòi hỏi sự kiên trì của cả thầy và trò.
Trong hồi ức “Năm học đầu tiên”, thầy Nguyễn Huy Tảo, hiệu trưởng đầu tiên của nhà trường giai đoạn 1976-1989, từng ghi lại những cảm xúc khi nhận nhiệm vụ giữa khung cảnh còn ngổn ngang của công trường xây dựng. Từ những ngày đầu ấy, cùng với sự chung sức của địa phương, tâm huyết của đội ngũ giáo viên và khát vọng học tập của học sinh, ngôi trường đã từng bước được hình thành.
Năm học đầu tiên, trường có 365 học sinh và 20 cán bộ, giáo viên. Dù điều kiện còn nhiều thiếu thốn, thầy cô vẫn bám trường, bám lớp; học sinh vẫn chuyên cần đến lớp. Theo tư liệu của các cựu học sinh khóa 1976–1979 và 1977–1980, học sinh những năm đầu không chỉ đến trường để học chữ mà còn trực tiếp góp sức cải thiện môi trường học tập. Những gánh đá mạt, gạch, ngói được đưa về rải đường, tôn nền sân trường. Những cô cậu học trò tuổi mười bảy, mười tám đã góp công sức để nơi học tập của mình ngày một ổn định hơn. Nửa thế kỷ nhìn lại, hình ảnh ấy vẫn mang sức gợi đặc biệt, thể hiện sự gắn bó của người học với nơi nuôi dưỡng tri thức và ước mơ.
Đến những giá trị được trao truyền qua các thế hệ
Lịch sử của một ngôi trường không chỉ được tạo nên bởi những mốc thời gian, mà còn bởi những người đã dành tâm huyết để vun đắp từng ngày.
Trong những năm đầu thành lập, thầy Nguyễn Huy Tảo cùng tập thể giáo viên phải giải quyết nhiều công việc từ ổn định tổ chức, duy trì nền nếp học tập đến từng bước cải thiện điều kiện dạy và học. Đó là giai đoạn đặt nền móng cho sự phát triển của nhà trường trong những năm tiếp theo.
Đội ngũ thầy cô hùng hậu với khí thế và nhiệt huyết hướng tới ngày kỷ niệm 50 năm thành lập trường.
Bên cạnh người quản lý và đội ngũ giáo viên tiên phong, các thế hệ học sinh cũng là một phần không thể tách rời của hành trình ấy. Những chuyến đi tìm hiểu lịch sử, những giờ học giữa điều kiện còn thiếu thốn, những kỷ niệm với thầy cô đã trở thành hành trang theo học trò suốt những năm tháng trưởng thành.
Các cựu học sinh khóa đầu vẫn nhắc đến thầy Phạm Phú Lượng với những bài giảng Toán, thầy Nhữ Công Sần trong những giờ Văn, cô Hoàng Thị Thanh dạy Hóa, thầy Phạm Xuân Quá dạy Sinh. Những cái tên được nhắc lại cho thấy dấu ấn của người thầy thường được lưu giữ lâu bền trong ký ức của người học.
Diện mạo hôm nay của Trường THPT B Thanh Liêm là minh chứng cho hành trình nửa thế kỷ bền bỉ vun đắp tri thức, xây dựng môi trường học đường thân thiện, năng động và giàu sức trẻ.
Sau khi rời ghế nhà trường, nhiều thế hệ học sinh tiếp tục học tập, lao động và công tác trong các lĩnh vực khác nhau. Có người trở thành nhà giáo, cán bộ chuyên môn, người làm kinh tế; có người gắn bó với quê hương, đóng góp cho sự phát triển của cộng đồng. Mỗi hành trình có một hướng đi riêng, nhưng những giá trị về tinh thần vượt khó, ý thức trách nhiệm và sự trân trọng tri thức vẫn là sợi dây kết nối họ với mái trường xưa. Truyền thống vì thế không chỉ nằm trong những câu chuyện được kể lại vào dịp hội trường mà còn hiện diện trong cách các thế hệ ứng xử với nhau, trong sự quan tâm dành cho thầy cô, trong trách nhiệm với quê hương và trong những đóng góp thiết thực để thế hệ học sinh hôm nay có điều kiện học tập tốt hơn.
Từ mái trường năm xưa đến không gian học tập hôm nay
Nếu những ngày đầu, thầy trò Trường Cấp III Thanh Liêm B phải chung sức san lấp mặt bằng, tôn nền sân trường và dựng lớp học tạm, thì diện mạo nhà trường hôm nay cho thấy một bước chuyển rõ nét về điều kiện dạy và học.
Toàn cảnh trường THPT B Thanh Liêm sau 50 năm hình thành và phát triển.
Trên khuôn viên rộng hơn 23.000 m², nhà trường hiện có 30 phòng học cao tầng được trang bị tivi, máy chiếu và kết nối internet tốc độ cao, cùng hệ thống phòng bộ môn và thư viện phục vụ nhu cầu học tập, giảng dạy. Những điều kiện ấy mở ra không gian giáo dục thuận lợi hơn, giúp giáo viên có thêm phương tiện tổ chức bài giảng, đồng thời tạo cơ hội để học sinh tiếp cận kiến thức và phương pháp học tập đa dạng.
Đáng chú ý, vào tháng 7/2026, Trường THPT B Thanh Liêm khánh thành và đưa vào sử dụng Khu nhà Thư viện – Ngoại ngữ – Tin học hai tầng cùng tổ hợp sân cỏ nhân tạo. Theo thông tin nhà trường cung cấp, tổng trị giá các công trình hơn 17 tỷ đồng, được đóng góp từ các doanh nghiệp và các thế hệ cựu học sinh thành đạt hướng về mái trường xưa.
Sự đầu tư này mang ý nghĩa vượt ra ngoài việc bổ sung công trình, thiết bị. Khu thư viện tạo thêm không gian đọc và tự học; các khu chức năng phục vụ Ngoại ngữ, Tin học góp phần đáp ứng yêu cầu trang bị kiến thức, kỹ năng trong bối cảnh công nghệ số ngày càng tác động sâu rộng đến đời sống. Trong khi đó, tổ hợp sân cỏ nhân tạo mở rộng điều kiện tổ chức các hoạt động thể chất, rèn luyện sức khỏe và phát triển đời sống học đường.
“Sắc hoa khoe thắm, tuổi trẻ rạng ngời – nét đẹp học đường Trường THPT B Thanh Liêm.”
Từ những lớp học tranh tre của nửa thế kỷ trước đến không gian học tập được đầu tư ngày càng đồng bộ hôm nay là một chặng đường dài. Những người từng học tập trong điều kiện thiếu thốn nay trở về, chung tay xây dựng môi trường học tập tốt hơn cho lớp học trò đi sau. Sự tiếp nối ấy tạo nên một vòng tròn ý nghĩa: nhà trường trao tri thức, bồi đắp nhân cách; học sinh trưởng thành, rồi bằng những cách khác nhau, góp phần vun đắp cho nơi từng nuôi dưỡng ước mơ của mình. Trong câu chuyện ấy, công trình mới không chỉ là dấu mốc về cơ sở vật chất mà còn là biểu hiện của tình cảm, lòng biết ơn và niềm tin vào thế hệ tương lai.
Tiếp nối truyền thống trong thời đại mới
Cơ sở vật chất ngày càng hoàn thiện tạo thêm điều kiện thuận lợi, nhưng chất lượng giáo dục vẫn được quyết định bởi sự tận tâm của người thầy, tinh thần chủ động của người học và khả năng thích ứng trước những yêu cầu mới.
Các thế hệ học sinh hôm nay với niềm tự hào là một phần lịch sử của mái trường THPT B Thanh Liêm.
Trong 50 năm xây dựng và phát triển, trường đã 3 lần được tặng Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ, 4 lần nhận Bằng khen của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo, 12 lần nhận Bằng khen của UBND tỉnh. Học sinh nhà trường đạt 950 giải học sinh giỏi cấp tỉnh về văn hóa; 20 giáo viên đạt danh hiệu giáo viên giỏi cấp tỉnh, cùng nhiều danh hiệu thi đua khác.
Nhà trường cũng cho biết, đã có khoảng 14.480 học sinh tốt nghiệp; trong số các thế hệ học sinh có 6.950 cử nhân, 90 thạc sĩ, 20 tiến sĩ, 172 sĩ quan cấp tá và 55 doanh nhân thành đạt. Những con số ấy phần nào phản ánh quy mô đóng góp của nhà trường đối với việc đào tạo nguồn nhân lực và sự trưởng thành của các thế hệ học sinh.
Tuy nhiên, giá trị của một ngôi trường không chỉ được đo bằng thành tích đã đạt được. Trong bối cảnh giáo dục đang đổi mới mạnh mẽ, yêu cầu đặt ra còn là làm thế nào để học sinh có kiến thức vững vàng, năng lực tự học, khả năng sáng tạo, kỹ năng sử dụng công nghệ và tinh thần trách nhiệm với cộng đồng.
Bước vào năm học 2026–2027, Trường THPT B Thanh Liêm có 1.072 học sinh cùng 63 cán bộ, giáo viên, nhân viên. Với điều kiện cơ sở vật chất ngày càng được tăng cường, nhà trường có thêm cơ hội phát triển các hoạt động chuyên môn, sân chơi học thuật, khoa học kỹ thuật, STEM, giáo dục Quốc phòng – An ninh, thể dục thể thao và phong trào Đoàn Thanh niên.
50 năm “Dù đi muôn nơi, trong tim vẫn có một mái trường...”
Việc đưa thiết bị số vào lớp học sẽ phát huy hiệu quả khi đi cùng đổi mới phương pháp giảng dạy, tăng cường tương tác và khuyến khích học sinh chủ động khám phá kiến thức. Tương tự, thư viện và các phòng học bộ môn chỉ thực sự trở thành nguồn lực giáo dục khi được khai thác thường xuyên, gắn với nhu cầu học tập, nghiên cứu và phát triển kỹ năng của học sinh. Đó cũng là hướng đi để truyền thống và hiện đại gặp nhau: gìn giữ tinh thần tận tụy, trách nhiệm của các thế hệ đi trước, đồng thời tạo môi trường để học sinh hôm nay tự tin tiếp cận tri thức mới, phát triển năng lực và lựa chọn con đường tương lai của mình.
Ngày trở về và những hành trình đang mở ra
Hướng tới kỷ niệm 50 năm thành lập, Trường THPT B Thanh Liêm đã gửi thư ngỏ, lời mời tới các thế hệ cán bộ, giáo viên, nhân viên, cựu học sinh cùng những người gắn bó với nhà trường trở về hội ngộ. Lễ kỷ niệm dự kiến diễn ra trong hai ngày 14 và 15/11/2026.
Dấu ấn một thời: Thầy và trò Trường THPT B Thanh Liêm trong năm học 1998–1999 – những hình ảnh thân thương lưu giữ kỷ niệm về mái trường, tình thầy trò và những năm tháng thanh xuân đáng nhớ.
Đây không chỉ là dịp để những người từng gắn bó với mái trường gặp lại nhau, nhắc nhớ những năm tháng đã qua, mà còn là cơ hội nhìn thấy sự đổi thay của nơi từng nuôi dưỡng những ước mơ đầu đời. Những con đường đất, lớp học tranh tre và buổi lao động gánh gạch có thể đã lùi xa, nhưng tình thầy trò và ký ức về một thời vượt khó vẫn còn nguyên giá trị.
Với các thế hệ học sinh hôm nay, ngày kỷ niệm cũng mang một ý nghĩa riêng. Được học tập trong những phòng học khang trang, tiếp cận thiết bị công nghệ, sử dụng các không gian học tập và rèn luyện ngày càng hoàn thiện là điều kiện thuận lợi mà lớp học trò đầu tiên từng mơ ước. Từ đó, niềm tự hào về truyền thống có thể trở thành động lực để mỗi học sinh chủ động học tập, rèn luyện và trưởng thành.
Nửa thế kỷ trước, những viên gạch đầu tiên được đặt xuống trên mảnh đất Mai Cầu bằng công sức của thầy trò và sự chung tay của địa phương. Nửa thế kỷ sau, những công trình mới tiếp tục được xây dựng bằng nguồn lực xã hội, bằng sự tri ân của các thế hệ học sinh và khát vọng nâng cao chất lượng giáo dục.
Kỷ niệm 50 năm thành lập vì thế không chỉ là dịp trở về với ký ức, mà còn là điểm nối giữa những gì đã được gây dựng và những điều đang chờ phía trước, để tiếp tục bồi đắp những thế hệ học sinh có tri thức, nhân cách và bản lĩnh.