Tại Hội nghị tổng kết năm học 2025-2026, triển khai nhiệm vụ năm học 2026-2027 diễn ra sáng 21/8, ông Nguyễn Văn Hiền, Giám đốc Sở GD&ĐT Hà Nội, cho biết thành phố sẽ tiếp tục đổi mới kiểm tra, đánh giá theo hướng không chỉ đo lường kết quả học tập mà còn sử dụng dữ liệu để cải thiện chất lượng giáo dục.
Đánh giá học sinh không chỉ dựa vào điểm số
Theo kế hoạch, trong năm học 2026-2027, ngành Giáo dục Hà Nội sẽ tổ chức các đợt đánh giá định kỳ theo kế hoạch chung trên toàn thành phố ở các cấp học.
Đối với cấp THPT, Hà Nội dự kiến đánh giá chất lượng học sinh lớp 10, 11 và 12, gắn với yêu cầu chuẩn bị cho kỳ thi tốt nghiệp THPT. Kết quả đánh giá sẽ không chỉ được nhìn nhận qua điểm số mà còn được phân tích theo từng môn học, từng trường, nhóm học sinh và mức độ tiến bộ của các em.
Từ dữ liệu thu được, các nhà trường phải xác định học sinh đang thiếu kiến thức, kỹ năng nào; nhóm học sinh nào cần được hỗ trợ sớm; đồng thời nhận diện những nội dung giảng dạy cần điều chỉnh.
Việc so sánh kết quả giữa các trường, nhóm học sinh cũng được đặt trong bối cảnh về chất lượng đầu vào và mức độ tiến bộ của học sinh, thay vì chỉ dựa vào việc xếp hạng điểm số.
Đáng chú ý, đối với cấp THCS, Giám đốc Sở GD&ĐT Hà Nội cho biết thành phố sẽ tổ chức đánh giá nhằm từng bước xác thực kết quả học tập cũng như kết quả đánh giá thường xuyên của học sinh.
Trên cơ sở dữ liệu được xác thực, Hà Nội hướng tới khả năng sử dụng kết quả này trong xét tốt nghiệp THCS và tuyển sinh vào lớp 10.
Đây là định hướng có thể tạo ra thay đổi đáng kể trong cách nhìn nhận kết quả học tập của học sinh THCS, khi quá trình học tập và sự tiến bộ của học sinh được đặt bên cạnh kết quả của các kỳ thi.
Dữ liệu đánh giá để hỗ trợ học sinh và nhà trường
Theo lãnh đạo Sở GD&ĐT Hà Nội, dữ liệu đánh giá sẽ không chỉ phục vụ việc ghi nhận kết quả học tập của học sinh mà còn được sử dụng để hỗ trợ chuyên môn, điều phối giáo viên và học liệu, đồng thời giúp cơ quan quản lý kiểm tra việc triển khai các kế hoạch cải thiện chất lượng giáo dục.
Mục tiêu là đưa đánh giá thường xuyên trở thành một công cụ thực chất, giúp giáo viên nhận diện đúng những điểm học sinh còn hạn chế để có phương án hỗ trợ kịp thời, thay vì chỉ coi điểm số là kết quả cuối cùng của quá trình học tập.
Cùng với đổi mới kiểm tra, đánh giá, năm học 2026-2027, Hà Nội xác định nhiều nhiệm vụ trọng tâm khác như thực hiện mô hình quản trị mới sau sắp xếp trường học; từng bước chuyển từ việc chỉ dạy tiếng Anh sang xây dựng môi trường giao tiếp và hội nhập bằng tiếng Anh; phát triển cơ sở dữ liệu và tăng cường ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong giáo dục.
Về tiếng Anh, ông Nguyễn Văn Hiền cho biết Hà Nội đã thí điểm tại 20 trường theo ba mức độ. Từ xây dựng môi trường giao tiếp bằng tiếng Anh, tổ chức một số hoạt động giáo dục bằng tiếng Anh đến sử dụng tiếng Anh trong học tập, nghiên cứu và hợp tác.
Việc triển khai sẽ căn cứ vào năng lực đội ngũ giáo viên, điều kiện cơ sở vật chất và khả năng của học sinh, nhằm tránh chạy theo hình thức.
Tuyển sinh lớp 10 vẫn là bài toán áp lực
Những năm qua, kỳ thi tuyển sinh lớp 10 tại Hà Nội luôn thu hút số lượng lớn thí sinh trong khi chỉ tiêu vào các trường THPT công lập có giới hạn. Điều này khiến kỳ thi trở thành một trong những áp lực lớn đối với học sinh và phụ huynh.
Hiện Hà Nội vẫn thực hiện phương thức thi tuyển. Mỗi thí sinh làm ba bài thi gồm Toán, Ngữ văn và môn thi thứ ba để lấy kết quả tuyển sinh.
Trong khi đó, Bộ GD&ĐT đang lấy ý kiến về phương án tổ chức kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 với hai môn Toán và Ngữ văn.
Trong bối cảnh đó, việc Hà Nội nghiên cứu sử dụng kết quả đánh giá quá trình học tập của học sinh cho xét tốt nghiệp THCS và tuyển sinh lớp 10 có thể mở ra hướng tiếp cận mới, nếu được triển khai với cơ chế đánh giá đủ khách quan, minh bạch và thống nhất.
Hà Nội giảm gần 1.200 đầu mối trường phổ thông
Một nội dung đáng chú ý khác được Giám đốc Sở GD&ĐT Hà Nội thông tin tại hội nghị là mạng lưới trường học của thành phố sau quá trình sắp xếp.
Tính đến ngày 20/8, Hà Nội có 1.731 trường phổ thông các cấp. Trong khi đó, năm học trước thành phố có 2.921 trường, tức giảm gần 1.200 đầu mối trường học sau sáp nhập.
Năm học vừa qua, Hà Nội đứng thứ hai toàn quốc về điểm thi tốt nghiệp THPT. Học sinh Thủ đô giành 207 giải học sinh giỏi quốc gia cùng nhiều huy chương tại các kỳ thi Olympic quốc tế.
Hà Nội cũng là địa phương đầu tiên trong cả nước thực hiện chính sách hỗ trợ bữa ăn bán trú cho học sinh tiểu học, với tổng kinh phí gần 3.000 tỷ đồng.
Tuy nhiên, ngành Giáo dục Thủ đô vẫn đối mặt với không ít thách thức. Chất lượng đội ngũ cán bộ, giáo viên giữa khu vực nội thành và ngoại thành còn chênh lệch; cơ sở vật chất, trường lớp tại những khu vực có mật độ dân số cao, tốc độ đô thị hóa nhanh chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu.
Trong năm học qua, tại một số nơi vẫn xảy ra các vụ việc liên quan đến bạo lực học đường, vệ sinh an toàn thực phẩm. Điều kiện sân chơi, bãi tập, nhà đa năng, phòng học nghệ thuật và thiết bị phục vụ giáo dục thể chất, nghệ thuật ở một số trường còn thiếu.
Đội ngũ giáo viên Giáo dục thể chất, Âm nhạc, Mỹ thuật, nhân viên y tế và cán bộ làm công tác tư vấn tâm lý học đường cũng chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu.
Khắc phục thiếu trường lớp, giảm áp lực cho giáo viên
Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Phạm Quang Hưng yêu cầu Hà Nội tập trung khắc phục tình trạng thiếu giáo viên cục bộ, giải quyết áp lực trường lớp tại những khu vực đông dân cư, từng bước thu hẹp chênh lệch về cơ sở vật chất và hạ tầng số, đồng thời hoàn thiện công tác quản trị nhà trường sau sắp xếp.
Theo Thứ trưởng, Hà Nội là một trong những trung tâm giáo dục, đào tạo lớn của cả nước, do đó cần tiếp tục giữ vững kỷ cương, đề cao sự trung thực, liêm chính và bảo đảm việc đánh giá học sinh thực chất.
Thành phố cần tiếp tục hoàn thiện mạng lưới trường học sau sắp xếp, phát triển đội ngũ giáo viên và bảo đảm các điều kiện dạy học. Việc rà soát mạng lưới trường lớp cần gắn với quy mô dân số, phân bố dân cư, quy hoạch và tốc độ đô thị hóa.
Quan điểm được nhấn mạnh là sắp xếp để phát triển, không sắp xếp cơ học. Sau sắp xếp, hệ thống trường học phải thuận lợi hơn cho người học, sử dụng nguồn lực hiệu quả hơn và hướng tới nâng cao chất lượng giáo dục.
Đối với mục tiêu từng bước đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học, Thứ trưởng Phạm Quang Hưng cho rằng đây không đồng nghĩa với việc tổ chức dạy đồng loạt các môn học bằng tiếng Anh.
Việc triển khai phải dựa trên điều kiện thực tế về đội ngũ, môi trường sử dụng tiếng Anh và khả năng tiếp cận của học sinh; bảo đảm công bằng, không tạo thêm áp lực cho học sinh và không phát sinh các khoản thu trái quy định.
Bên cạnh đó, ngành Giáo dục Hà Nội cần tiếp tục đổi mới kiểm tra, đánh giá, giảm áp lực thi cử và cắt giảm những kỳ thi, cuộc thi không cần thiết, bảo đảm quá trình đánh giá nghiêm túc, khách quan, công bằng và minh bạch.
Thành phố cũng được yêu cầu đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và giảm thực chất áp lực hành chính cho giáo viên. Theo đó, cần giảm hồ sơ, báo cáo, hội họp, các cuộc thi và phong trào mang tính hình thức để giáo viên có thêm thời gian dành cho dạy học, sinh hoạt chuyên môn và hỗ trợ học sinh.
“Không thể yêu cầu thầy cô đổi mới nếu quỹ thời gian của thầy cô vẫn bị chiếm bởi những công việc ngoài chuyên môn”, Thứ trưởng Phạm Quang Hưng nhấn mạnh.