Đồng bộ dữ liệu đất đai – nền tảng để xác thực đúng chủ sử dụng
Theo Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội (C06, Bộ Công an), để có thể tích hợp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lên VNeID, yêu cầu đầu tiên là dữ liệu phải bảo đảm đúng thửa đất, đúng thông tin và đúng chủ sử dụng.
Đây cũng là khâu không đơn giản. Hồ sơ đất đai được hình thành qua nhiều giai đoạn, với các lần đăng ký, cấp đổi, chuyển nhượng và phát sinh biến động khác nhau. Trong quá trình đó, thông tin có thể thiếu, sai lệch hoặc chưa thống nhất giữa các hồ sơ, trong khi dữ liệu mới vẫn liên tục được cập nhật.
Vì vậy, làm sạch dữ liệu đất đai không đơn thuần là nhập lại thông tin lên hệ thống. Đây là quá trình gồm nhiều bước như biên tập số liệu, rà soát thuộc tính của từng thửa đất, cập nhật, chỉnh lý, đối chiếu và chuẩn hóa trước khi kết nối, khai thác.
Việc chuẩn hóa dữ liệu chuyên ngành có ý nghĩa đặc biệt quan trọng bởi đây là cơ sở để đối soát với thông tin dân cư, xác định chính xác chủ sử dụng đất và hình thành nền tảng dữ liệu đủ tin cậy để khai thác trên môi trường số.
Nói cách khác, muốn đưa “sổ đỏ” lên môi trường điện tử, trước hết phải giải quyết bài toán về chất lượng dữ liệu.
Thanh Hóa đẩy nhanh thí điểm tích hợp “sổ đỏ” trên VNeID
Thanh Hóa đang là một trong những địa phương đi đầu trong việc làm sạch dữ liệu đất đai và thí điểm tích hợp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trên VNeID.
Theo Cục C06, tính đến ngày 30/7/2026, Thanh Hóa đã làm giàu, làm sạch 1.235.905/1.394.334 thửa đất, đạt 88,64%, xếp thứ 13/34 tỉnh, thành phố.
Đến ngày 8/8/2026, có 711.996 thửa đất đáp ứng tiêu chí “đúng - đủ - sạch - sống”, thuộc Nhóm 1, đưa Thanh Hóa lên vị trí thứ 7/34 tỉnh, thành phố trên toàn quốc. Trong số này, 385.303 thửa đất đã có trong cơ sở dữ liệu, chiếm 27,6%, còn 326.693 thửa đất đang chờ xác thực.
Những con số này cho thấy khối lượng công việc phía sau một tiện ích tưởng như đơn giản là đưa Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lên môi trường điện tử là rất lớn. Đằng sau mỗi dữ liệu được hiển thị trên hệ thống là quá trình rà soát, đối chiếu và xác thực nhằm bảo đảm thông tin có thể được sử dụng một cách chính xác.
Trên nền tảng dữ liệu đất đai đã được số hóa và làm sạch, Thanh Hóa đã trở thành địa phương tiên phong thí điểm tích hợp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lên VNeID, qua đó từng bước chuyển từ “có dữ liệu” sang “dùng dữ liệu”.
An Nông: Bước thử nghiệm từ dữ liệu đất đai đến danh tính số
An Nông là địa bàn đầu tiên được Thanh Hóa lựa chọn để triển khai thí điểm.
Tại đây, dữ liệu Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất được cập nhật tại địa phương và đồng bộ lên Hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai (VNLIS), tạo điều kiện kết nối với VNeID.
Bước đầu, An Nông đã đồng bộ thành công 32.414 thửa đất lên VNLIS. Trong đó, 6.416 thửa đất được đồng bộ với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư của Bộ Công an.
Theo Cục C06, kết quả này cho thấy khi dữ liệu đất đai được làm sạch và chuẩn hóa, thông tin có thể kết nối với dữ liệu dân cư và xác thực theo từng chủ thể. Đây là bước quan trọng để dữ liệu đất đai không còn chỉ nằm trong các hệ thống lưu trữ, quản lý mà có thể trở thành một nguồn dữ liệu phục vụ trực tiếp các giao dịch và tiện ích số.
Giá trị lớn hơn của mô hình thí điểm không chỉ nằm ở việc chuyển một Giấy chứng nhận từ bản giấy sang môi trường điện tử. Quan trọng hơn, đó là khả năng khai thác dữ liệu đã được chuẩn hóa, xác thực và gắn với danh tính điện tử của người dân.
Đây chính là điểm khác biệt giữa số hóa giấy tờ và chuyển đổi số dữ liệu.
Nếu chỉ scan hoặc lưu trữ bản giấy dưới dạng điện tử, giá trị khai thác còn hạn chế. Ngược lại, khi dữ liệu được cấu trúc, xác thực và kết nối với danh tính số, thông tin có thể được kiểm tra, đối chiếu và chia sẻ trong các quy trình nghiệp vụ phù hợp.
“Sổ đỏ” điện tử có thể mở rộng kết nối nhiều lĩnh vực
Theo đề xuất của Thanh Hóa, Giấy chứng nhận điện tử có thể được xây dựng trên cơ chế xác thực đa tầng, kết hợp chữ ký số, mã định danh, mã QR và truy xuất dữ liệu gốc.
Cách tiếp cận này không chỉ hướng tới việc thay thế giấy tờ vật lý mà còn tạo ra một phương thức xác thực mới dựa trên dữ liệu.
Khi dữ liệu được tổ chức theo cấu trúc thống nhất, việc kiểm tra tính hợp lệ, đối chiếu với cơ sở dữ liệu đất đai và xác minh thông tin có thể được thực hiện thuận lợi hơn.
Về lâu dài, dữ liệu này có thể từng bước phục vụ nhiều lĩnh vực có liên quan trực tiếp đến quyền sử dụng đất như công chứng, ngân hàng, thuế và tòa án.
Đối với người dân, nếu các cơ chế kết nối được hoàn thiện, việc này có thể góp phần giảm yêu cầu xuất trình, sao chụp nhiều loại giấy tờ trong các thủ tục hành chính và giao dịch.
Đối với cơ quan quản lý, dữ liệu được chuẩn hóa và liên thông có thể giúp giảm các khâu nhập liệu, đối chiếu thủ công, đồng thời nâng cao khả năng xác thực thông tin.
Quan trọng hơn, việc dữ liệu đất đai được gắn với đúng danh tính của người sử dụng sẽ tạo nền tảng để hình thành các dịch vụ số thuận tiện, minh bạch và có khả năng kiểm chứng cao hơn.
Từ “làm sạch dữ liệu” đến hệ sinh thái dữ liệu dùng chung
Thí điểm tại An Nông cho thấy một quy trình có thể được hình thành theo các bước: làm sạch dữ liệu – chuẩn hóa – đồng bộ – kết nối với dữ liệu dân cư – xác thực chủ thể – khai thác trên môi trường số.
Đây được xem là hướng đi quan trọng trong quá trình xây dựng các cơ sở dữ liệu quốc gia, bởi giá trị của dữ liệu chỉ thực sự được phát huy khi dữ liệu có thể kết nối và phục vụ các nhu cầu thực tế.
Tuy nhiên, Cục C06 cũng cho rằng việc tích hợp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trên VNeID vẫn còn những vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu và hoàn thiện.
Dù quy định hiện hành đã xác định Giấy chứng nhận điện tử có giá trị pháp lý như Giấy chứng nhận giấy khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện, nhưng vẫn cần có hướng dẫn cụ thể hơn về quy trình chuyển đổi từ bản giấy sang bản điện tử, đặc biệt đối với các hồ sơ cũ hoặc hồ sơ còn thiếu thông tin.
Bên cạnh đó, cơ chế liên thông giữa dữ liệu đất đai với các lĩnh vực như công chứng, ngân hàng, thuế và tòa án cũng cần tiếp tục được hoàn thiện.
Bởi nếu dữ liệu đã được làm sạch nhưng chỉ dừng lại ở một hệ thống riêng lẻ, giá trị của dữ liệu vẫn chưa được khai thác đầy đủ. Ngược lại, khi dữ liệu được chuẩn hóa, xác thực và kết nối theo một cơ chế thống nhất, nó có thể trở thành nền tảng cho nhiều dịch vụ số mới.
Thí điểm tại Thanh Hóa vì thế không chỉ là câu chuyện về một chiếc “sổ đỏ” được đưa lên VNeID. Đằng sau đó là bài toán lớn hơn của chuyển đổi số: tạo lập dữ liệu đủ sạch, đủ chính xác để có thể tin cậy; xây dựng cơ chế đủ chặt chẽ để xác thực; và quan trọng nhất là đưa dữ liệu vào phục vụ cuộc sống.
Từ “có dữ liệu” đến “dùng dữ liệu” là một chặng đường dài. Nhưng những kết quả bước đầu tại Thanh Hóa đang cho thấy hướng đi này có thể từng bước trở thành hiện thực, mở ra khả năng hình thành hệ sinh thái dữ liệu đất đai được kết nối với danh tính số và các dịch vụ thiết yếu của người dân.