Đề xuất tăng gấp đôi thời gian hỗ trợ đóng bảo hiểm y tế
Từ những vướng mắc phát sinh trong thực tiễn triển khai và yêu cầu tiếp tục cải cách thủ tục hành chính, Bộ Y tế đang lấy ý kiến đối với dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 188/2025/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Bảo hiểm y tế.
Theo dự thảo, Bộ Y tế đề xuất sửa đổi, bổ sung 21 khoản thuộc 15 điều của Nghị định số 188/2025/NĐ-CP. Các nội dung sửa đổi tập trung vào kinh phí chăm sóc sức khỏe ban đầu; mức đóng, hỗ trợ đóng và thẻ bảo hiểm y tế; hồ sơ, thủ tục ký hợp đồng khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế; trình tự khám bệnh, chữa bệnh; thanh toán trực tiếp chi phí khám bệnh, chữa bệnh; quản lý, sử dụng Quỹ Bảo hiểm y tế và công tác giám định.
Đáng chú ý, dự thảo đề xuất kéo dài thời gian hỗ trợ tối thiểu 70% mức đóng bảo hiểm y tế từ 36 tháng lên 72 tháng đối với một số đối tượng.
Cụ thể, dự thảo đề xuất sửa đổi điểm c khoản 6 Điều 6 Nghị định số 188/2025/NĐ-CP theo hướng hỗ trợ tối thiểu 70% mức đóng bảo hiểm y tế đối với đối tượng quy định tại điểm g khoản 4 Điều 12 của Luật Bảo hiểm y tế.
Thời gian hỗ trợ được đề xuất là 72 tháng, tính từ thời điểm xã nơi đối tượng đang sinh sống không còn thuộc vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, đặc biệt khó khăn.
Theo quy định hiện hành, thời gian ngân sách Nhà nước hỗ trợ tối thiểu 70% mức đóng bảo hiểm y tế đối với nhóm này là 36 tháng kể từ thời điểm địa bàn không còn thuộc vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, đặc biệt khó khăn.
Nếu được thông qua, việc kéo dài thời gian hỗ trợ sẽ tạo thêm thời gian chuyển tiếp cho người dân khi địa bàn cư trú thay đổi trạng thái về điều kiện kinh tế - xã hội, qua đó góp phần duy trì việc tham gia bảo hiểm y tế liên tục.
Đẩy mạnh sử dụng dữ liệu điện tử, giảm giấy tờ
Bên cạnh chính sách hỗ trợ mức đóng, dự thảo Nghị định cũng đề xuất đơn giản hóa thủ tục cấp thẻ bảo hiểm y tế theo hướng tăng cường khai thác dữ liệu điện tử.
Theo đó, cơ quan thực hiện thủ tục sẽ đẩy mạnh khai thác, sử dụng dữ liệu từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và các cơ sở dữ liệu chuyên ngành có liên quan. Những thông tin đã có và có thể khai thác trên hệ thống sẽ được ưu tiên sử dụng, qua đó hạn chế việc yêu cầu người dân cung cấp lại các giấy tờ, bản chụp đã có trong cơ sở dữ liệu.
Đây là hướng tiếp cận phù hợp với yêu cầu cải cách thủ tục hành chính, đồng thời góp phần giảm thời gian và chi phí thực hiện thủ tục cho người dân.
Thực tiễn triển khai Nghị định số 188/2025/NĐ-CP cũng phát sinh một số vấn đề cần tiếp tục hoàn thiện, như xác định quyền lợi miễn cùng chi trả trong trường hợp có lỗi dữ liệu; thanh toán đối với dịch vụ kỹ thuật mới đã được phê duyệt danh mục nhưng chưa có giá; cũng như cơ chế xử lý khi cơ quan bảo hiểm xã hội và cơ sở khám bệnh, chữa bệnh chưa thống nhất về chi phí tăng cao.
Hoàn thiện cơ chế chăm sóc sức khỏe ban đầu
Dự thảo cũng đề xuất bổ sung các quy định về điều kiện, nội dung chi và thanh quyết toán kinh phí khám bệnh, chữa bệnh trong công tác chăm sóc sức khỏe ban đầu.
Việc hoàn thiện cơ sở pháp lý cho nguồn kinh phí này nhằm tăng tính rõ ràng trong tổ chức thực hiện, đồng thời gắn chính sách bảo hiểm y tế với chăm sóc và bảo vệ sức khỏe ban đầu, thay vì chỉ tập trung vào hoạt động khám bệnh, chữa bệnh khi người dân đã mắc bệnh.
Một nội dung đáng chú ý khác là đề xuất thành lập Hội đồng phản biện độc lập về chuyên môn và kinh tế phục vụ xây dựng danh mục thuốc, thiết bị y tế và dịch vụ kỹ thuật thuộc phạm vi được hưởng bảo hiểm y tế.
Cơ chế này được kỳ vọng bổ sung thêm căn cứ chuyên môn và kinh tế trong quá trình xem xét các danh mục thuộc phạm vi thanh toán của Quỹ Bảo hiểm y tế, qua đó góp phần nâng cao tính khách quan và hiệu quả sử dụng Quỹ.
Đề xuất tăng mức hỗ trợ đóng BHYT cho một số nhóm
Cùng với việc kéo dài thời gian hỗ trợ đối với một số nhóm dân cư, Bộ Y tế cũng đề xuất tăng mức hỗ trợ đóng bảo hiểm y tế từ ngân sách Nhà nước đối với 5 nhóm đối tượng, dự kiến thực hiện từ ngày 1/4/2027.
Trong đó, học sinh, sinh viên được đề xuất nâng mức hỗ trợ từ tối thiểu 50% mức đóng hiện nay lên tối thiểu 70%. Nếu được thông qua, phần kinh phí học sinh, sinh viên và gia đình phải tự đóng sẽ giảm tương ứng.
Đối với người khuyết tật nhẹ thuộc hộ gia đình cận nghèo, dự thảo đề xuất hỗ trợ 100% mức đóng bảo hiểm y tế.
Người thuộc hộ gia đình cận nghèo được đề xuất hỗ trợ tối thiểu 80% mức đóng. Với người thuộc hộ gia đình có mức sống trung bình, mức hỗ trợ được đề xuất nâng từ tối thiểu 30% lên tối thiểu 50%.
Ngoài ra, người được nuôi dưỡng, chăm sóc trong các tổ chức, cơ sở từ thiện, tôn giáo cũng được đề xuất ngân sách Nhà nước hỗ trợ tối thiểu 50% mức đóng bảo hiểm y tế.
Các đề xuất này, nếu được thông qua, sẽ mở rộng mức hỗ trợ từ ngân sách Nhà nước đối với một số nhóm có điều kiện kinh tế khó khăn hoặc có hoàn cảnh đặc thù.
Rà soát chính sách từ thực tiễn triển khai
Nghị định số 188/2025/NĐ-CP được ban hành nhằm quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Bảo hiểm y tế đã được sửa đổi, bổ sung, tạo cơ sở pháp lý cho việc triển khai các quy định mới về đối tượng tham gia, mức đóng, phạm vi quyền lợi, tổ chức khám bệnh, chữa bệnh, hợp đồng, thanh toán và quản lý, sử dụng Quỹ Bảo hiểm y tế.
Sau thời gian triển khai, Bộ Y tế cho rằng cần tiếp tục rà soát, sửa đổi, bổ sung một số quy định để phù hợp hơn với thực tiễn.
Một trong những yêu cầu đặt ra là bảo đảm sự phù hợp giữa các quy định về bảo hiểm y tế với việc sắp xếp tổ chức bộ máy nhà nước, thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp và các quy định mới về phân quyền, phân cấp.
Dự thảo vì vậy đề xuất rà soát trách nhiệm của các cơ quan trong chuyển kinh phí đóng, hỗ trợ đóng bảo hiểm y tế; vai trò của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh trong quản lý mạng lưới cơ sở khám bệnh, chữa bệnh và xử lý các vấn đề phát sinh tại địa phương.
Bên cạnh đó, yêu cầu cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính dựa trên dữ liệu cũng đặt ra yêu cầu rà soát các thủ tục trong lĩnh vực bảo hiểm y tế theo hướng tăng khai thác dữ liệu từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và các cơ sở dữ liệu chuyên ngành, hạn chế yêu cầu người dân và cơ sở khám bệnh, chữa bệnh cung cấp lại những thông tin đã có.
Hướng tới quản lý Quỹ BHYT hiệu quả, minh bạch hơn
Cùng với hoàn thiện quy định về mức đóng và hỗ trợ đóng, dự thảo đặt trọng tâm vào việc hoàn thiện cơ chế quản lý, sử dụng Quỹ Bảo hiểm y tế và công tác giám định.
Những vấn đề phát sinh trong thực tiễn như xác định quyền lợi khi dữ liệu có sai lệch, thanh toán dịch vụ kỹ thuật mới, xử lý chi phí tăng cao hay xây dựng danh mục thuốc, thiết bị y tế và dịch vụ kỹ thuật cho thấy yêu cầu ngày càng cao đối với cơ chế quản lý Quỹ.
Việc tăng cường ứng dụng dữ liệu trong giám định, quản lý thu - chi và chia sẻ thông tin giữa các cơ quan được kỳ vọng góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, đồng thời hỗ trợ phát hiện và xử lý sớm những vấn đề phát sinh.
Việc sửa đổi, bổ sung Nghị định số 188/2025/NĐ-CP cũng được đặt trong bối cảnh đẩy mạnh cải cách tài chính y tế, chuyển đổi số và mở rộng bao phủ bảo hiểm y tế. Nghị quyết số 72-NQ/TW ngày 9/9/2025 của Bộ Chính trị đã xác định các định hướng liên quan đến mở rộng bao phủ bảo hiểm y tế, nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng Quỹ Bảo hiểm y tế, đồng thời tăng cường chăm sóc sức khỏe ban đầu và phòng bệnh.
Theo hướng này, chính sách bảo hiểm y tế không chỉ tập trung bảo đảm quyền lợi khi người dân khám bệnh, chữa bệnh mà còn từng bước gắn với mục tiêu chăm sóc sức khỏe chủ động, phòng bệnh và quản lý sức khỏe lâu dài.
Việc sửa đổi Nghị định số 188/2025/NĐ-CP vì vậy được kỳ vọng tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý, tháo gỡ những khó khăn trong quá trình thực hiện, bảo đảm tốt hơn quyền lợi của người tham gia và nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng Quỹ Bảo hiểm y tế.
Đáng chú ý, đề xuất kéo dài thời gian hỗ trợ tối thiểu 70% mức đóng từ 36 tháng lên 72 tháng cho thấy định hướng tăng thời gian hỗ trợ chuyển tiếp đối với những người dân chịu tác động khi địa bàn cư trú thay đổi điều kiện kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, đây hiện vẫn là nội dung trong dự thảo, cần chờ quá trình lấy ý kiến và quyết định chính thức trước khi có thể áp dụng.