Mạo danh cán bộ, dụ người dân cài ứng dụng giả
Theo thông tin từ Công an thành phố Cần Thơ, một trong những thủ đoạn lừa đảo đang được cảnh báo là giả danh cán bộ bảo hiểm xã hội (BHXH) hoặc công an phụ trách địa bàn để liên hệ trực tiếp với người dân. Các đối tượng thông báo nạn nhân thuộc diện được cấp thẻ bảo hiểm y tế (BHYT) theo diện An toàn khu hoặc được nhận tiền hoàn trả BHYT năm 2026.
Để tạo lòng tin và gây sức ép, các đối tượng đưa ra nhiều lý do như hồ sơ định danh điện tử bị lỗi, chưa kích hoạt mã đối tượng An toàn khu trên hệ thống VssID hoặc thông tin tài khoản nhận tiền hoàn trả chưa khớp. Người dân bị yêu cầu xử lý ngay trong ngày với lời đe dọa có thể mất quyền lợi nếu chậm trễ.
Sau đó, các đối tượng đề nghị kết bạn qua Zalo để hướng dẫn làm thủ tục trực tuyến, lấy lý do giúp người dân tiết kiệm thời gian đi lại. Khi nạn nhân đồng ý, chúng gửi đường link dẫn đến trang web giả mạo Cổng Dịch vụ công hoặc tệp cài đặt ứng dụng có định dạng APK.
Đáng chú ý, người dân còn bị hướng dẫn cấp quyền trợ năng hoặc những quyền truy cập nhạy cảm khác trên điện thoại. Đây có thể là bước then chốt giúp phần mềm độc hại theo dõi thao tác, thu thập thông tin đăng nhập, đọc tin nhắn hoặc hỗ trợ kẻ gian kiểm soát thiết bị từ xa.
Khi có được thông tin bảo mật và mã xác thực, các đối tượng có thể thực hiện giao dịch trái phép, chuyển tiền khỏi tài khoản ngân hàng của nạn nhân. Nguy cơ càng lớn khi người dùng không nhận biết được hoạt động bất thường trên điện thoại hoặc tiếp tục làm theo hướng dẫn của kẻ gian.
Theo Công an tỉnh Hưng Yên, một thủ đoạn khác là giả danh cán bộ BHXH, công an hoặc chính quyền cấp xã để thông báo việc khám, chữa bệnh và hưởng chế độ BHXH, BHYT sẽ được tích hợp, liên kết trực tuyến trên ứng dụng VssID. Các đối tượng yêu cầu người dân cập nhật, đồng bộ dữ liệu và xác thực tài khoản trên điện thoại, đồng thời cảnh báo quyền lợi có thể bị gián đoạn nếu không thực hiện.
Tiếp đó, chúng gửi đường link hoặc mã QR dẫn đến tệp cài đặt có tên “vssid.apk”. Tệp này không phải ứng dụng VssID chính thức của BHXH Việt Nam mà có thể là phần mềm giả mạo được thiết kế để bắt chước giao diện, biểu tượng và tên gọi của ứng dụng thật.
Nếu cài đặt và cấp các quyền không phù hợp, người dùng có nguy cơ bị đánh cắp dữ liệu cá nhân, thông tin tài khoản ngân hàng và mã OTP. Vì vậy, việc kiểm tra nguồn cung cấp ứng dụng và cân nhắc kỹ các quyền truy cập là bước quan trọng để bảo vệ thiết bị, tài sản.
Chủ động xác minh, không cung cấp thông tin bảo mật
Trước các thủ đoạn trên, BHXH Việt Nam khuyến nghị người dân nâng cao cảnh giác, kiểm chứng thông tin qua các kênh chính thức và không làm theo những yêu cầu chưa được xác minh, đặc biệt là yêu cầu cài đặt ứng dụng, cung cấp thông tin bảo mật hoặc chuyển tiền.
Để phòng tránh rủi ro, người dân cần lưu ý các biện pháp sau:
Thứ nhất, xác minh thông tin trước khi thực hiện thủ tục. Khi nhận được cuộc gọi hoặc tin nhắn thông báo về việc cập nhật dữ liệu, hưởng chế độ BHXH, BHYT hay nhận tiền hoàn trả, người dân nên chủ động liên hệ cơ quan BHXH để kiểm tra. Không vội vàng làm theo hướng dẫn chỉ vì bị thúc ép hoặc đe dọa mất quyền lợi.
Thứ hai, chỉ cài đặt ứng dụng từ nguồn chính thức. Người dân nên tải ứng dụng VssID – Bảo hiểm xã hội số từ Google Play hoặc App Store. Không truy cập đường link, quét mã QR hoặc cài đặt tệp APK do người lạ gửi qua Zalo, Facebook hay các kênh liên lạc không đáng tin cậy. Đặc biệt, không cấp quyền trợ năng hoặc quyền điều khiển điện thoại theo hướng dẫn của người chưa xác minh được danh tính.
Thứ ba, bảo vệ thông tin cá nhân và tài khoản ngân hàng. Không gửi ảnh căn cước công dân, mật khẩu, mã OTP hoặc thông tin đăng nhập ngân hàng cho người lạ. Cơ quan chức năng và cán bộ hỗ trợ thủ tục không phải là lý do để người dân cung cấp mã xác thực hay chuyển tiền theo yêu cầu chưa được kiểm chứng.
Thứ tư, xử lý kịp thời khi phát hiện dấu hiệu bất thường. Nếu nghi ngờ đã cài ứng dụng giả mạo hoặc cấp quyền truy cập nguy hiểm, người dân cần ngừng làm theo hướng dẫn của đối tượng, sử dụng một thiết bị an toàn để liên hệ ngân hàng nếu có nguy cơ bị chiếm đoạt tiền và đề nghị hỗ trợ bảo vệ tài khoản. Đồng thời, cần trình báo cơ quan công an gần nhất và thông tin cho cơ quan BHXH địa phương để được hướng dẫn xử lý.
Trong bối cảnh các thủ tục hành chính ngày càng được thực hiện trên môi trường số, nâng cao kỹ năng nhận diện lừa đảo là yêu cầu cần thiết đối với mỗi người dân. Bình tĩnh xác minh thông tin, chỉ sử dụng ứng dụng chính thức và tuyệt đối không chia sẻ dữ liệu bảo mật là những biện pháp thiết thực giúp hạn chế nguy cơ mất tài sản, góp phần bảo đảm an toàn khi tham gia và thụ hưởng các chính sách BHXH, BHYT.