Trái ngọt trên vùng đất đồi sỏi đá
Những ngày đầu tháng 7, giữa vùng đất đồi nhiều sỏi đá ở phường Uông Bí, những trụ thanh long ruột đỏ bắt đầu cho thu hoạch lứa quả đầu tiên trong năm. Trên nền xanh của vườn cây, từng quả thanh long căng mọng, ruột đỏ đậm báo hiệu một mùa thu hoạch mới.
Dù mới vào đầu vụ, sức mua đã tăng nhanh. Lượng khách liên hệ đặt hàng vượt sản lượng hiện có, khiến nhà vườn có thời điểm không dám nhận thêm đơn vì lo không đủ hàng giao đúng hẹn.
Ít ai nghĩ rằng vùng đất từng được xem là khô cằn, nhiều sỏi đá lại có thể hình thành một vườn thanh long ruột đỏ rộng tới 5ha. Đây là năm thứ 10 giống thanh long TL5, còn được nhiều người gọi là thanh long “nữ hoàng”, bén rễ trên vùng đất Uông Bí.
Sau nhiều năm chăm sóc theo hướng hữu cơ, cây dần thích nghi với điều kiện thổ nhưỡng địa phương, sinh trưởng ổn định và trở thành một trong những mô hình sản xuất nông nghiệp mang lại hiệu quả kinh tế đáng chú ý.
Mỗi năm có thể cho 10-12 lứa quả
Là người gắn bó với vườn thanh long từ những ngày đầu khai phá vùng đất cằn, ông Trương Quang Đạo cho biết giống TL5 có ưu điểm quả to, vị ngọt và khả năng cho thu hoạch nhiều đợt trong năm.
Theo ông Đạo, mỗi năm cây có thể cho từ 10-12 lứa quả, thời gian thu hoạch kéo dài từ tháng 6 đến hết tháng 12; có năm sang cả tháng 1 năm sau. Trong điều kiện thuận lợi, sản lượng cao nhất có thể đạt 25-30 tấn/ha.
“Chúng tôi canh tác theo hướng hữu cơ nên quả to, vị ngọt, được khách hàng rất ưa chuộng. Nhiều nhóm học sinh cũng tới tham quan, trải nghiệm tại vườn”, ông Đạo chia sẻ.
Không chỉ tạo ra sản phẩm nông nghiệp có giá trị, khu vườn còn từng bước mở rộng chức năng trải nghiệm, giúp người tham quan có cơ hội tìm hiểu quá trình sinh trưởng, chăm sóc và thu hoạch thanh long.
Từ tìm đầu ra đến không dám nhận thêm đơn
Những năm đầu đưa giống cây mới vào sản xuất, bài toán thị trường từng là nỗi lo lớn của nhà vườn. Người trồng phải chủ động tìm đầu ra, giới thiệu sản phẩm và quảng bá qua mạng xã hội để tiếp cận khách hàng.
Tuy nhiên, sau nhiều năm tạo dựng uy tín, tình hình đã thay đổi rõ rệt. Những mùa gần đây, thanh long vừa chín đã có khách chủ động gọi điện đặt mua từ trước.
“Năm nay mới là đợt quả đầu tiên nhưng đã có hơn 10 khách đặt hàng, có người đặt cả tấn. Nhiều lúc chúng tôi không dám nhận thêm đơn vì sợ không đủ hàng giao”, ông Đạo cho biết.
Đợt thanh long đầu mùa năm nay được thương lái thu mua tại vườn với giá khoảng 25.000 đồng/kg. Bên cạnh giá trị kinh tế từ sản phẩm, mô hình còn tạo việc làm cho một số lao động tại địa phương.
Sự chuyển biến từ chỗ phải tự tìm kiếm thị trường sang tình trạng sản phẩm chưa thu hoạch đã có khách đặt trước cho thấy giá trị của chất lượng ổn định và niềm tin người tiêu dùng. Đây cũng là yếu tố quan trọng giúp một sản phẩm nông nghiệp địa phương từng bước xây dựng thị trường bền vững.
Thị trường Hà Nội trở thành đầu ra quan trọng
Ông Nguyễn Tôn Quyền, chủ trang trại, cho biết thanh long ruột đỏ có sản lượng cao hơn một số loại cây ăn quả có múi như cam, bưởi.
Qua nhiều năm phát triển, trang trại đã xây dựng được lượng khách hàng tương đối ổn định, đặc biệt tại thị trường Hà Nội. Nhiều người sau khi sử dụng sản phẩm đã trở thành khách quen, mỗi vụ đều chủ động liên hệ đặt mua từ sớm.
Tuy nhiên, có những thời điểm nhu cầu tăng cao trong khi sản lượng thu hoạch chưa đáp ứng kịp, dẫn tới tình trạng cung không đủ cầu.
Đây là tín hiệu tích cực đối với một mô hình nông nghiệp từng khởi đầu trên vùng đất không mấy thuận lợi. Từ một giống cây còn ít người biết đến, thanh long ruột đỏ TL5 đã từng bước tạo dựng chỗ đứng nhờ chất lượng quả và khả năng duy trì thị trường tiêu thụ.
10 năm gây dựng vườn thanh long hữu cơ
Khoảng 10 năm trước, ông Quyền đầu tư 5ha trồng thanh long theo hướng hữu cơ, lựa chọn giống TL5 từ Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam.
Ở thời điểm đó, giống thanh long này chưa được trồng phổ biến. Tuy nhiên, qua thực tế sản xuất, cây cho thấy khả năng thích nghi với điều kiện đất đai tại Uông Bí.
Theo người dân địa phương, thanh long TL5 có kích thước quả lớn, nhiều quả nặng gần 1kg, ruột đỏ đậm và vị ngọt. Đây là những đặc điểm giúp sản phẩm được người tiêu dùng đánh giá cao.
Thành quả hôm nay là kết quả của quá trình dài thử nghiệm, chăm sóc và thích nghi với điều kiện tự nhiên. Trên vùng đất từng bị xem là khô cằn, những trụ thanh long đã dần tạo nên một vùng sản xuất có giá trị kinh tế.
Vượt qua thiệt hại do siêu bão Yagi
Hành trình gây dựng vườn thanh long không phải lúc nào cũng thuận lợi.
Khi siêu bão Yagi đổ bộ, nhiều diện tích thanh long bị thiệt hại nặng. Không ít trụ cây gãy đổ, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng sinh trưởng và sản lượng của vườn.
Sau thiên tai, chủ vườn nhanh chóng trồng thay thế những cây bị hư hỏng, cải tạo lại hệ thống giàn và tập trung chăm sóc để từng bước khôi phục sản xuất.
Việc lứa quả đầu mùa năm nay tiếp tục được thị trường đón nhận vì thế không chỉ mang ý nghĩa kinh tế. Đó còn là kết quả của quá trình phục hồi sau thiên tai, cho thấy sức bền của người làm nông trước những rủi ro ngày càng khó lường.
Hướng tới mở rộng diện tích và chứng nhận VietGAP
Từ kết quả đạt được, ông Quyền kỳ vọng thời gian tới có thể tiếp tục mở rộng diện tích trồng thanh long, xây dựng thương hiệu và hướng tới chứng nhận VietGAP nhằm nâng cao giá trị sản phẩm.
Đây được xem là bước đi cần thiết nếu mô hình muốn phát triển ở quy mô lớn hơn. Khi sản phẩm có chất lượng ổn định, quy trình sản xuất được chuẩn hóa và thương hiệu được xây dựng bài bản, cơ hội tiếp cận các kênh phân phối hiện đại cũng rộng mở hơn.
Sau 10 năm bén rễ trên vùng đất đồi sỏi đá Uông Bí, thanh long ruột đỏ TL5 đang cho thấy một hướng đi đáng chú ý trong chuyển đổi sản xuất nông nghiệp. Từ chỗ phải tìm kiếm đầu ra, sản phẩm nay chín đến đâu được khách đặt mua đến đó, thậm chí có thời điểm cung không đủ cầu.
Câu chuyện của vườn thanh long không chỉ nằm ở những quả lớn, ruột đỏ và vị ngọt. Giá trị lớn hơn là khả năng biến vùng đất khó thành vùng sản xuất có giá trị, tạo việc làm, mở rộng thị trường và nuôi dưỡng kỳ vọng về một sản phẩm nông nghiệp mang dấu ấn địa phương.