Ảnh 1: Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu tại buổi làm việc với Bộ Nội vụ
Đào tạo phải hướng tới năng lực thực chất
Thông điệp “không chạy theo bằng cấp” được đưa ra trong bối cảnh Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới với mục tiêu xây dựng nền công nghiệp hiện đại, phát triển kinh tế số, kinh tế xanh và nâng cao năng xuất lao động. Những mục tiêu này đều đòi hỏi nguồn nhân lực có trình độ chuyên môn, kỹ thuật nghề và khả năng thích ứng cao với sự thay đổi của công nghệ. Trong khi, nhiều doanh nghiệp vẫn đang gặp khó khăn trong tuyển dụng lao động kỹ thuật, dù số lượng sinh viên tốt nghiệp đại học và cao đẳng hàng năm khá lớn. Điều đó cho thấy khoảng cách giữa đào tạo và nhu cầu sử dụng lao động vẫn là bài toàn cần tiếp tục được giải quyết trong quá trình đổi mới giáo dục và phát triển thị trường lao động…
Và khoảng cách này sẽ khó được thu hẹp nếu nhà trường vẫn thiên về truyền thụ kiến thức mà chưa chú trọng đầy đủ đến năng lực thực hành và trải nghiệm nghề nghiệp. Vì vậy, giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp cần tiếp tục đổi mới theo hướng lấy kỹ năng làm trung tâm, tăng thời lượng thực hành, đầu tư đồng bộ hệ thống phòng thí nghiệm, xưởng thực hành và mở rộng môi trường học tập gắn với doanh nghiệp, sản xuất. Đây là điều kiện quan trọng để người học không chỉ có kiến thức mà còn có khả năng làm việc ngày sau khi tốt nghiệp.
Ảnh 2: Phòng thực hành, thiết bị công nghệ hiện đại và đào tạo theo hướng ứng dụng là giải pháp quan trọng để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong bối cảnh chuyển đổi số và phát triển công nghiệp
Từ đào tạo theo năng lực sẵn có sang đào tạo theo nhu cầu thị trường
Điểm cốt lõi trong thông điệp của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chính là sự chuyển đổi tư duy trong phát triển nguồn nhân lực.
Nếu trước đây nhiều chương trình đào tạo chủ yếu được xây dựng dựa trên năng lực sẵn có của cơ sở giáo dục, thì nay yêu cầu đặt ra là phải xuất phát từ nhu cầu thị trường lao động và chiến lược phát triển của từng ngành kinh tế. Điều này đồng nghĩa với việc doanh nghiệp không chỉ là nơi tuyển dụng mà cần trở thành đối tác của nhà trường trong xây dựng chương trình đào tạo, tổ chức thực hành, đánh giá kỹ năng nghề và tiếp nhận sinh viên sau tốt nghiệp. Đây chính là nền tảng để hình thành nguồn nhân lực chất lượng cao – yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và của cả nền kinh tế.
Theo định hướng của Bộ Nội vụ, thời gian tới sẽ tiếp tục xây dựng thị trường lao động hiện đại, linh hoạt và hội nhập, tăng cường dự báo nhu cầu nhân lực theo từng ngành, từng địa phương, đẩy mạnh đào tạo theo chuẩn kỹ năng nghề và nâng cao hiệu quả liên kết giữa cơ sở đào tạo với doanh nghiệp. Đây được xem là những giải pháp quan trọng nhằm bảo đảm nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
Ảnh 3: Sinh viên tham gia chương trình trải nghiệm tại doanh nghiệp, tiếp cận môi trường sản xuất thực tế và yêu cầu tuyển dụng ngay từ khi còn trên ghế nhà trường
Thông điệp “không chạy theo bằng cấp” vì thế không chỉ là yêu cầu đổi mới giáo dục mà còn là định hướng phát triển nguồn nhân lực phục vụ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Khi nhà trường, doanh nghiệp và cơ quan quản lý cùng hướng tới mục tiêu đào tạo con người có năng lực thực chất, Việt Nam sẽ có thêm nền tảng để nâng cao năng suất lao động, tăng sức cạnh tranh của doanh nghiệp và phát triển khu vực công nghiệp, nông thôn theo hướng hiện đại, bền vững./.
