Khơi dậy nội lực từ nguồn vốn khuyến công
Giai đoạn 2021 - 2025, dù bối cảnh kinh tế còn nhiều khó khăn, hoạt động khuyến công trên địa bàn tỉnh Ninh Bình vẫn được triển khai đồng bộ và đạt nhiều kết quả tích cực nhờ sự quan tâm chỉ đạo của Tỉnh ủy, UBND tỉnh cùng sự chủ động của ngành Công Thương.
Theo Sở Công Thương Ninh Bình, tổng kinh phí thực hiện các hoạt động khuyến công trong giai đoạn này đạt hơn 104 tỷ đồng. Trong đó, ngân sách nhà nước hỗ trợ trực tiếp trên 29 tỷ đồng, còn các cơ sở công nghiệp nông thôn đối ứng hơn 75 tỷ đồng, chiếm trên 72% tổng nguồn lực.
Riêng trong năm 2025, Trung tâm Khuyến công và Phát triển công thương tỉnh đã triển khai 25 dự án hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ, phát triển sản xuất và xúc tiến thương mại với tổng kinh phí gần 5,8 tỷ đồng.
Mặc dù mức hỗ trợ từ ngân sách không lớn, song hiệu ứng lan tỏa mà chương trình mang lại là rất rõ nét. Từ nguồn vốn khuyến công, nhiều cơ sở sản xuất đã mạnh dạn đầu tư dây chuyền hiện đại, ứng dụng máy móc tiên tiến, mở rộng quy mô sản xuất. Nhờ đó, năng suất lao động được nâng cao, chất lượng sản phẩm cải thiện đáng kể, đồng thời giảm chi phí sản xuất và gia tăng sức cạnh tranh trên thị trường.
Trong 5 năm qua, ngành Công Thương Ninh Bình đã triển khai 73 đề án xây dựng mô hình trình diễn kỹ thuật, hỗ trợ 81 cơ sở công nghiệp nông thôn với tổng kinh phí hơn 20,1 tỷ đồng. Cùng với đó là 6 đề án hỗ trợ ứng dụng máy móc, thiết bị tiên tiến với kinh phí 5,9 tỷ đồng; 2 đề án xây dựng mô hình sản xuất sạch hơn và 4 đề án tư vấn, đánh giá giải pháp sản xuất sạch trong công nghiệp.
Thông qua các chương trình hỗ trợ, nhiều doanh nghiệp đã từng bước xây dựng quy trình sản xuất hiện đại, tiết kiệm nguyên liệu, giảm phát thải và nâng cao giá trị gia tăng cho sản phẩm.
Gìn giữ nghề truyền thống, nâng tầm sản phẩm địa phương
Không chỉ thúc đẩy đổi mới công nghệ, chương trình khuyến công còn góp phần quan trọng trong công tác bảo tồn và phát triển các nghề truyền thống của Ninh Bình.
Một trong những dấu ấn nổi bật là sự phục hồi của làng nghề gốm Bồ Bát. Từ nguồn lực hỗ trợ của chương trình, Trung tâm Khuyến công và Phát triển công thương đã hỗ trợ quỹ đất, đầu tư nhà xưởng và tạo điều kiện thành lập Công ty TNHH Bảo tồn và Phát triển gốm Bồ Bát nhằm bảo tồn nghề gốm truyền thống, đồng thời xây dựng thương hiệu cho sản phẩm địa phương.
Đến nay, gốm Bồ Bát đã trở thành sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu của tỉnh, từng bước khẳng định vị thế trên thị trường và trở thành minh chứng sinh động cho hiệu quả của hoạt động khuyến công.
Bên cạnh đó, nhiều nghề truyền thống khác như cơ khí ở xã Xuân Trường, thêu ren Văn Lâm, đan cói Kim Sơn hay nghề đúc đồng cũng được tiếp sức thông qua các chương trình hỗ trợ đổi mới thiết bị, ứng dụng công nghệ mới. Qua đó, không chỉ nâng cao năng lực sản xuất mà còn góp phần gìn giữ những giá trị văn hóa đặc sắc của địa phương.
Hướng tới phát triển bền vững giai đoạn 2026 - 2030
Trên nền tảng những kết quả đã đạt được, Ninh Bình đang đặt ra nhiều mục tiêu mới nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động khuyến công trong giai đoạn 2026 - 2030.
Ngày 27/8/2025, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 235/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung các quy định về khuyến công. Tiếp đó, Bộ Công Thương xây dựng Chương trình khuyến công quốc gia giai đoạn 2026 - 2030 và ban hành Chỉ thị số 20/CT-BCT về thúc đẩy phát triển công nghiệp nông thôn bền vững.
Thực hiện chủ trương của Trung ương, UBND tỉnh Ninh Bình đã ban hành Công văn số 1541/UBND-VP4 giao các sở, ngành triển khai Kế hoạch khuyến công quốc gia năm 2026.
Theo kế hoạch, địa phương sẽ tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách về khuyến công; kiện toàn bộ máy tổ chức thực hiện và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực này.
Trong giai đoạn 2026 - 2030, tỉnh dự kiến tổ chức 14 hội nghị, hội thảo và lớp tập huấn về khởi sự doanh nghiệp, quản trị doanh nghiệp, sản xuất sạch hơn và tiêu dùng bền vững cho các cơ sở công nghiệp nông thôn.
Đáng chú ý, Ninh Bình sẽ xây dựng 5 mô hình trình diễn kỹ thuật và hỗ trợ 162 dự án đầu tư máy móc, thiết bị, dây chuyền công nghệ tiên tiến nhằm thúc đẩy quá trình đổi mới công nghệ trong khu vực công nghiệp nông thôn.
Ngoài ra, tỉnh cũng sẽ tổ chức 4 kỳ bình chọn sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu; hỗ trợ doanh nghiệp tham gia các hội chợ trong nước; xây dựng phòng trưng bày, giới thiệu sản phẩm cho 15 cơ sở có sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp tỉnh, khu vực và quốc gia.
Cùng với việc thúc đẩy sản xuất, công tác bảo tồn nghề truyền thống sẽ tiếp tục được chú trọng thông qua các cuộc thi thợ giỏi, thi thiết kế sản phẩm thủ công mỹ nghệ, hoạt động xét tặng danh hiệu nghệ nhân và các chương trình truyền nghề cho thế hệ trẻ.
Với định hướng lấy đổi mới công nghệ làm trọng tâm, gắn phát triển sản xuất với bảo tồn nghề truyền thống và mở rộng thị trường tiêu thụ, chương trình khuyến công được kỳ vọng sẽ tiếp tục trở thành "bệ phóng" quan trọng, giúp công nghiệp nông thôn Ninh Bình phát triển theo hướng hiện đại, bền vững và nâng cao giá trị gia tăng trong những năm tới.
