Hợp tác nông nghiệp Việt Nam - Hoa Kỳ còn nhiều dư địa
Xuất khẩu nông, lâm, thủy sản của Việt Nam đang ghi nhận những tín hiệu tích cực, trong đó Hoa Kỳ tiếp tục giữ vai trò là một trong những thị trường quan trọng.
Theo số liệu được nêu trong bài, 5 tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đạt 30,69 tỷ USD, tăng 9,2% so với cùng kỳ năm trước. Trước đó, trong 5 tháng đầu năm 2025, tổng kim ngạch xuất khẩu nhóm hàng này đạt 28,04 tỷ USD, tăng 15,1% so với cùng kỳ năm 2024; riêng thị trường Hoa Kỳ chiếm 18,5% thị phần.
Ở chiều ngược lại, Việt Nam cũng ngày càng trở thành điểm đến hấp dẫn đối với nông sản Hoa Kỳ. Năm 2025, kim ngạch xuất khẩu các sản phẩm nông nghiệp tiêu dùng của Hoa Kỳ sang Việt Nam đạt mức kỷ lục 1,2 tỷ USD. Kết quả này cho thấy quan hệ thương mại nông nghiệp song phương đang tiếp tục mở rộng, với tính bổ trợ ngày càng rõ nét.
Trao đổi với phóng viên bên lề sự kiện khởi động chiến dịch “Nông sản Mỹ - Chất lượng vượt trội” do MM Mega Market Việt Nam tổ chức chiều 9/7, ông Ralph Bean, Tham tán Nông nghiệp, Đại sứ quán Hoa Kỳ tại Hà Nội, nhận định quan hệ nông nghiệp giữa hai nước mang tính đa chiều, không chỉ giới hạn ở hoạt động mua bán hàng hóa mà còn mở rộng sang xây dựng năng lực, quản trị rủi ro và quản lý chuỗi cung ứng.
Theo ông Ralph Bean, hai nền nông nghiệp có tính bổ trợ cao. Hoa Kỳ cung cấp cho Việt Nam nhiều sản phẩm mà ngành nông nghiệp trong nước chưa có lợi thế, như giống vật nuôi, nguyên liệu thức ăn chăn nuôi và một số nhóm nông sản khác. Trong khi đó, Việt Nam sở hữu thế mạnh nổi bật về cà phê cùng nhiều loại nông sản nhiệt đới mà Hoa Kỳ không có điều kiện sản xuất tương tự.
Chính sự khác biệt về điều kiện tự nhiên, cơ cấu sản xuất và nhu cầu thị trường đang tạo ra không gian hợp tác rộng lớn cho hai bên.
Ông Ralph Bean cho rằng tiềm năng hợp tác nông nghiệp Việt Nam - Hoa Kỳ còn rất lớn và hai quốc gia có nhiều cơ hội để mở rộng hợp tác trong thời gian tới.
Chuỗi cung ứng quyết định khả năng đi xa của nông sản
Đề cập giải pháp gia tăng xuất khẩu nông sản Việt Nam sang Hoa Kỳ, ông Ralph Bean cho rằng một trong những yếu tố cần được đặc biệt chú trọng là năng lực tổ chức và kiểm soát chuỗi cung ứng.
Đối với nông sản, nhất là rau quả, thực phẩm tươi sống và các mặt hàng nhạy cảm với nhiệt độ, hành trình từ nơi sản xuất đến người tiêu dùng ở một thị trường xa có thể kéo dài và trải qua nhiều khâu. Chất lượng sản phẩm vì thế không chỉ được quyết định tại trang trại hay nhà máy, mà còn phụ thuộc vào thu hoạch, sơ chế, đóng gói, lưu kho, vận chuyển và phân phối.
Thực tế cho thấy Việt Nam đã đưa nhiều sản phẩm nông nghiệp chất lượng cao tới thị trường quốc tế. Đây là minh chứng cho sự cải thiện đáng kể về năng lực tổ chức sản xuất và chuỗi cung ứng của doanh nghiệp trong nước.
Tuy nhiên, để tiếp tục mở rộng thị phần tại Hoa Kỳ, năng lực này cần được nâng lên một bước mới. Mục tiêu không chỉ là đưa hàng đến thị trường, mà phải bảo đảm sản phẩm khi đến tay người tiêu dùng vẫn giữ được chất lượng, độ tươi, an toàn và giá trị thương mại.
Chế biến sâu để nâng giá trị hàng Việt
Bên cạnh chuỗi cung ứng, chế biến sâu được xem là một trong những hướng đi quan trọng giúp nông sản Việt Nam nâng giá trị và giảm phụ thuộc vào xuất khẩu sản phẩm thô.
Theo ông Ralph Bean, Việt Nam có lợi thế đáng kể trong lĩnh vực chế biến thực phẩm, không chỉ với nguồn nguyên liệu trong nước mà còn đối với nhiều loại nông sản nhập khẩu.
Đây là nền tảng để doanh nghiệp phát triển các dòng sản phẩm có giá trị gia tăng cao hơn, phù hợp với nhu cầu tiêu dùng đa dạng tại thị trường quốc tế. Thay vì chủ yếu xuất khẩu nguyên liệu hoặc sản phẩm sơ chế, doanh nghiệp có thể đầu tư vào chế biến, thiết kế sản phẩm, bao bì, thương hiệu và hệ thống phân phối.
Hướng đi này không chỉ giúp gia tăng giá trị xuất khẩu mà còn mở rộng khả năng tiếp cận các phân khúc thị trường có sức mua cao.
Mô tả ảnh 3: Dây chuyền chế biến nông sản hiện đại giúp nâng cao chất lượng, kéo dài thời gian bảo quản và gia tăng giá trị sản phẩm trước khi xuất khẩu.
Chuỗi bán lẻ trở thành cầu nối thị trường
Để nông sản thực sự tiếp cận người tiêu dùng hiệu quả, vai trò của các hệ thống phân phối và bán lẻ ngày càng quan trọng.
Theo ông Ralph Bean, các chuỗi bán lẻ, siêu thị và cửa hàng tiện lợi không chỉ là nơi đưa sản phẩm tới người mua mà còn tham gia trực tiếp vào việc duy trì tiêu chuẩn chất lượng trong toàn bộ quá trình lưu thông.
Trái cherry Hoa Kỳ là một ví dụ. Để sản phẩm giữ được độ tươi ngon từ nông trại tại Hoa Kỳ đến thị trường Việt Nam đòi hỏi quy trình vận chuyển, bảo quản và kiểm soát nhiệt độ nghiêm ngặt. Hệ thống bán lẻ đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì chuỗi lạnh xuyên suốt.
Ở chiều ngược lại, kinh nghiệm này cũng có ý nghĩa đối với hàng Việt Nam. Khi doanh nghiệp trong nước xây dựng được chuỗi lạnh hiệu quả và kết nối tốt với các hệ thống phân phối tại thị trường sở tại, cơ hội đưa nông sản Việt đến gần hơn với người tiêu dùng quốc tế sẽ được mở rộng.
Song song với đó, Hoa Kỳ đang triển khai nhiều chương trình hỗ trợ Việt Nam nâng cao năng lực quản lý chuỗi cung ứng lạnh, qua đó giúp nhà sản xuất và doanh nghiệp bán lẻ tăng khả năng bảo đảm chất lượng nông sản trong suốt quá trình lưu thông.
Xúc tiến thương mại mở thêm cơ hội hợp tác
Ở góc độ doanh nghiệp phân phối, ông Nguyễn Đức Toàn, Tổng Giám đốc điều hành MM Mega Market Việt Nam, cho biết hệ thống bán lẻ mong muốn đóng vai trò cầu nối thúc đẩy hợp tác thương mại nông nghiệp giữa Việt Nam và Hoa Kỳ.
Trong khuôn khổ hoạt động xúc tiến thương mại, MM Mega Market Việt Nam phối hợp cùng Đại sứ quán Hoa Kỳ tại Hà Nội và Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ tổ chức sự kiện tôn vinh nền nông nghiệp Hoa Kỳ.
Theo nội dung bài, chương trình diễn ra từ ngày 9 đến 22/7/2026 tại 11 trung tâm phân phối của MM Mega Market trên toàn quốc, nhằm giới thiệu các sản phẩm nông sản, thực phẩm chất lượng cao của Hoa Kỳ tới người tiêu dùng Việt Nam, đồng thời thúc đẩy hợp tác thương mại nông nghiệp giữa hai nước.
Theo ông Ralph Bean, thời gian qua Việt Nam đã cho phép nhập khẩu thêm một số loại trái cây của Hoa Kỳ như quýt, đào và xuân đào. Ở chiều ngược lại, Hoa Kỳ cũng đã mở cửa thị trường đối với bưởi Việt Nam và được kỳ vọng sẽ tiếp tục mở rộng cơ hội cho nhiều mặt hàng khác.
Những tín hiệu này cho thấy hợp tác nông nghiệp Việt Nam - Hoa Kỳ đang phát triển theo hướng ngày càng thực chất và bổ trợ lẫn nhau.
Muốn mở rộng thị phần, phải nâng giá trị toàn chuỗi
Hoa Kỳ là thị trường lớn, nhưng cũng đặt ra yêu cầu cao về chất lượng, an toàn thực phẩm, tính ổn định và khả năng duy trì tiêu chuẩn trong toàn bộ chuỗi cung ứng.
Vì vậy, dư địa tăng trưởng của nông sản Việt Nam không chỉ phụ thuộc vào việc sản xuất được bao nhiêu, mà quan trọng hơn là khả năng tổ chức chuỗi giá trị từ vùng nguyên liệu, thu hoạch, sơ chế, chế biến đến logistics và phân phối.
Trong hành trình đó, chuỗi cung ứng hiệu quả giúp bảo toàn chất lượng; chế biến sâu giúp nâng giá trị; còn xúc tiến thương mại và hệ thống phân phối giúp sản phẩm tiếp cận đúng thị trường, đúng phân khúc người tiêu dùng.
Với nền tảng xuất khẩu đang tăng trưởng tích cực, năng lực chế biến ngày càng được cải thiện và quan hệ hợp tác nông nghiệp Việt Nam - Hoa Kỳ tiếp tục mở rộng, nông sản Việt vẫn còn nhiều cơ hội gia tăng hiện diện tại một trong những thị trường lớn nhất thế giới.
Điều quan trọng là chuyển từ tư duy “đưa hàng đi xa” sang năng lực giữ chất lượng trong toàn bộ hành trình, nâng giá trị trên từng sản phẩm và xây dựng vị thế bền vững trên thị trường.