Cầu nối đưa tiến bộ khoa học công nghệ đến với nông thôn
Thực tế cho thấy, không ít thành tựu nghiên cứu khoa học vẫn đang “nằm trên giấy” hoặc chỉ được ứng dụng ở quy mô nhỏ do thiếu thông tin và kênh truyền tải phù hợp. Truyền thông KH&CN giúp chuyển hóa các kết quả nghiên cứu thành những thông tin dễ hiểu, gần gũi, phù hợp với trình độ và nhu cầu của người dân nông thôn.
Thông qua các phương tiện báo chí, mạng xã hội, nền tảng số và hệ thống truyền thanh cơ sở, những tiến bộ như giống cây trồng mới, kỹ thuật canh tác tiên tiến, mô hình nông nghiệp thông minh hay công nghệ bảo quản sau thu hoạch được phổ biến rộng rãi, giúp người dân tiếp cận nhanh hơn với tri thức mới.
Đặc biệt, truyền thông còn góp phần “giải mã” các thuật ngữ khoa học phức tạp, chuyển tải thành ngôn ngữ đời thường, từ đó nâng cao khả năng tiếp nhận và ứng dụng của người nông dân.
Toàn cảnh hội nghị
Thúc đẩy chuyển giao kỹ thuật và ứng dụng công nghệ
Truyền thông không chỉ dừng lại ở việc cung cấp thông tin mà còn đóng vai trò thúc đẩy quá trình chuyển giao công nghệ. Các chương trình truyền hình, chuyên mục báo chí, video hướng dẫn hay các chiến dịch truyền thông số đã trở thành “lớp học không biên giới”, giúp người dân nông thôn học hỏi kỹ thuật mới một cách trực quan và sinh động.
Bên cạnh đó, truyền thông còn tạo ra sự lan tỏa của các mô hình sản xuất hiệu quả. Khi một mô hình ứng dụng công nghệ cao thành công được giới thiệu rộng rãi, nó sẽ tạo niềm tin và động lực để các địa phương khác học tập, nhân rộng.
Đáng chú ý, sự phát triển của các nền tảng số như TikTok, Facebook, YouTube đang mở ra hướng đi mới cho truyền thông KH&CN. Nhiều nông dân, hợp tác xã đã chủ động trở thành “người truyền thông”, chia sẻ kinh nghiệm sản xuất, kết nối thị trường và quảng bá sản phẩm, góp phần hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo ngay tại nông thôn.
Góp phần thay đổi tư duy và thúc đẩy đổi mới sáng tạo
Một trong những giá trị cốt lõi của truyền thông KH&CN là thay đổi nhận thức và tư duy của người dân. Từ chỗ sản xuất theo kinh nghiệm, manh mún, người nông dân dần chuyển sang tư duy sản xuất hàng hóa, ứng dụng công nghệ, chú trọng chất lượng và truy xuất nguồn gốc.
Truyền thông cũng góp phần khơi dậy tinh thần đổi mới sáng tạo trong cộng đồng nông thôn. Những câu chuyện về nông dân khởi nghiệp thành công, những mô hình nông nghiệp công nghệ cao hay các sáng kiến cải tiến kỹ thuật được lan tỏa sẽ tạo cảm hứng mạnh mẽ, thúc đẩy người dân chủ động tìm tòi, sáng tạo.
Đồng thời, truyền thông còn giúp kết nối “bốn nhà” (Nhà nước – nhà khoa học – doanh nghiệp – nông dân), tạo nên hệ sinh thái đổi mới sáng tạo bền vững, trong đó người nông dân không chỉ là đối tượng tiếp nhận mà còn là chủ thể sáng tạo.
Giải pháp nâng cao hiệu quả truyền thông khoa học công nghệ
Để truyền thông KH&CN thực sự trở thành động lực thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong nông thôn, cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp:
Đổi mới nội dung và hình thức truyền thông theo hướng ngắn gọn, trực quan, dễ hiểu, phù hợp với từng nhóm đối tượng.
Tăng cường ứng dụng công nghệ số trong truyền thông, tận dụng mạng xã hội và các nền tảng đa phương tiện.
Phát huy vai trò của đội ngũ nhà báo, cán bộ truyền thông trong lĩnh vực KH&CN, nâng cao năng lực chuyển tải thông tin khoa học.
Khuyến khích sự tham gia của người dân và doanh nghiệp, biến họ thành chủ thể của truyền thông.
Tăng cường liên kết giữa các cơ quan quản lý, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và địa phương trong hoạt động truyền thông và chuyển giao công nghệ.
Trong tiến trình xây dựng nông thôn mới và phát triển kinh tế xanh, truyền thông khoa học công nghệ không chỉ là công cụ hỗ trợ mà đã trở thành một động lực quan trọng thúc đẩy đổi mới sáng tạo. Khi thông tin khoa học được lan tỏa đúng cách, đúng đối tượng và đúng thời điểm, nó sẽ tạo ra những chuyển biến mạnh mẽ trong sản xuất và đời sống, góp phần nâng cao thu nhập, cải thiện chất lượng cuộc sống và phát triển bền vững khu vực nông thôn./.
PV
