Là vùng đất nghìn năm văn hiến, trung tâm chính trị, kinh tế và văn hóa của cả nước, Hà Nội đang đứng trước yêu cầu đổi mới tư duy phát triển văn hóa trong giai đoạn mới. Việc triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam được thành phố gắn với thực hiện Nghị quyết số 02-NQ/TW ngày 17/3/2026 về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới, tạo nền tảng để phát huy giá trị văn hóa như một động lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội.
Hoàn thiện thể chế, tạo nền tảng cho phát triển văn hóa
Ngay sau khi Nghị quyết 80 được ban hành, Thành ủy Hà Nội đã xây dựng Chương trình hành động số 08-CTr/TU với nhiều mục tiêu cụ thể, thể hiện quyết tâm đưa văn hóa trở thành một trong những trụ cột phát triển của Thủ đô.
Theo đó, Hà Nội phấn đấu đến năm 2030 có 95% thiết chế văn hóa, thể thao hoạt động hiệu quả; dành trên 4% tổng chi ngân sách hằng năm cho lĩnh vực văn hóa; đưa công nghiệp văn hóa đóng góp khoảng 9% GRDP của thành phố và xây dựng ít nhất 3 sự kiện văn hóa, nghệ thuật mang thương hiệu quốc tế.
Bên cạnh các chỉ tiêu chung, Hà Nội còn bổ sung 16 chỉ tiêu đặc thù, tập trung vào chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa, phát triển công nghiệp văn hóa thành ngành kinh tế mũi nhọn, xây dựng văn hóa công vụ và nâng cao mức hưởng thụ văn hóa của người dân.
Để cụ thể hóa các mục tiêu, UBND thành phố đã ban hành Kế hoạch số 128/KH-UBND với 78 nhiệm vụ trọng tâm, phân công rõ trách nhiệm từng sở, ngành và thành lập 4 tổ công tác chuyên trách để theo dõi tiến độ triển khai hằng tháng.
Sau 3 tháng thực hiện, toàn bộ nhiệm vụ đã được triển khai đồng bộ, nhiều nội dung đã tạo ra sản phẩm cụ thể, góp phần hình thành phương thức quản trị văn hóa theo hướng chủ động, minh bạch và có khả năng kiểm đếm kết quả.
Một trong những dấu ấn nổi bật là ngày 15/6/2026, HĐND TP Hà Nội đã ban hành 7 nghị quyết quan trọng về văn hóa và thể thao, tạo hành lang pháp lý cho xã hội hóa nguồn lực, phát triển kinh tế đêm, quản lý quảng cáo, tu bổ di tích, cơ chế đầu tư và chính sách hỗ trợ các hoạt động văn hóa, nghệ thuật.
Đánh thức giá trị di sản bằng công nghệ và sáng tạo
Song song với hoàn thiện thể chế, Hà Nội tiếp tục đẩy mạnh công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa theo hướng gắn kết với chuyển đổi số.
Thành phố đang hoàn thiện hồ sơ khoa học đối với hai di sản văn hóa phi vật thể tiêu biểu là phở và múa rối nước, đồng thời phối hợp xây dựng hồ sơ Áo dài Việt Nam trình UNESCO ghi danh và hoàn thiện hồ sơ Khu di tích Cổ Loa đề nghị công nhận Di sản thế giới.
Việc ứng dụng công nghệ số trong quản lý, bảo tồn và quảng bá di sản không chỉ góp phần gìn giữ các giá trị truyền thống mà còn mở rộng khả năng tiếp cận của công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.
Song hành với bảo tồn di sản, thành phố cũng chú trọng xây dựng con người Hà Nội thanh lịch, văn minh thông qua Đề án "Hệ giá trị và chuẩn mực ứng xử người Hà Nội thời đại mới" cùng Bộ tiêu chí "Người Hà Nội thanh lịch, văn minh", tạo nền tảng lan tỏa các giá trị văn hóa trong đời sống xã hội.
Công nghiệp văn hóa trở thành động lực tăng trưởng mới
Một trong những điểm nhấn trong chiến lược phát triển của Hà Nội là thúc đẩy công nghiệp văn hóa trở thành ngành kinh tế quan trọng.
Thành phố tiếp tục triển khai Nghị quyết số 09-NQ/TU về phát triển công nghiệp văn hóa, đồng thời duy trì nhiều sự kiện mang tầm quốc tế như Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội, Festival Thăng Long - Hà Nội, Liên hoan phim quốc tế Hà Nội, Liên hoan nhạc Jazz quốc tế...
Năm 2026, Hà Nội tăng cường kết nối giữa các trường đại học, viện nghiên cứu với doanh nghiệp và đội ngũ sáng tạo nhằm hình thành những sản phẩm công nghiệp văn hóa mới, đồng thời phát triển các không gian sáng tạo gắn với chỉnh trang đô thị.
Hiện thành phố đang vận hành 5 trung tâm công nghiệp văn hóa, trong đó hai trung tâm Cửa Nam và Đồng Xuân - Bắc Qua đã được phê duyệt đề án, ba trung tâm còn lại dự kiến hoàn thành trong quý III/2026.
Các sản phẩm du lịch văn hóa trải nghiệm cũng tiếp tục được mở rộng, góp phần khẳng định vị thế của Hà Nội trong Mạng lưới các thành phố sáng tạo của UNESCO.
Đầu tư hạ tầng hiện đại, hướng tới trung tâm văn hóa khu vực
Cùng với phát triển công nghiệp văn hóa, Hà Nội đang chuẩn bị đầu tư nhiều công trình quy mô lớn như nhà hát cấp thành phố rộng khoảng 9.000 m², trung tâm văn hóa quy mô 20–30 ha và khu liên hợp thể thao tại Đông Anh, Mê Linh.
Các dự án này được kỳ vọng sẽ nâng cao năng lực tổ chức các sự kiện văn hóa, nghệ thuật và thể thao quốc tế, đồng thời tạo thêm không gian sáng tạo phục vụ cộng đồng.
Theo đánh giá của thành phố, những kết quả đạt được trong 6 tháng đầu năm mới chỉ là bước khởi đầu. Điều quan trọng hơn là Hà Nội đang từng bước thay đổi tư duy phát triển khi coi văn hóa không chỉ là lĩnh vực cần đầu tư mà còn là nguồn lực nội sinh, sức mạnh mềm và động lực phát triển bền vững.
Từ cách tiếp cận đó, Thủ đô đang từng bước kiến tạo hệ sinh thái văn hóa mới, nơi di sản được đánh thức bằng công nghệ, sáng tạo được nuôi dưỡng bằng thể chế và các giá trị văn hóa được chuyển hóa thành nguồn lực phát triển kinh tế, nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.
Với định hướng đến năm 2030 xây dựng hệ sinh thái văn hóa sáng tạo giàu bản sắc và đến năm 2045 trở thành trung tâm văn hóa, nghệ thuật lớn của khu vực và thế giới, Hà Nội đang từng bước hiện thực hóa khát vọng xây dựng một Thủ đô văn hiến - văn minh - hiện đại - hạnh phúc.