Di sản không đứng yên trong quá khứ
Festival Thăng Long – Hà Nội 2026 được tổ chức theo hướng mở, lấy di sản làm nền tảng để kết nối nghệ thuật, công nghệ và sức sáng tạo đương đại. Không chỉ tái hiện những giá trị đã được trao truyền qua nhiều thế hệ, Festival hướng tới cách tiếp cận mới, để di sản tiếp tục sống, chuyển động và tạo cảm hứng trong đời sống hôm nay.
Tại chương trình khai mạc, Tổng đạo diễn Phạm Hoàng Giang cho rằng di sản không phải những giá trị bất động nằm lại trong quá khứ. Di sản luôn vận động, được trao truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác và không ngừng được tiếp nhận, sáng tạo trong đời sống đương đại.
Vì vậy, chương trình không lựa chọn cách kể chuyện tuyến tính hay đơn thuần tái hiện những lát cắt lịch sử. Thay vào đó, các chất liệu truyền thống được đặt trong một dòng chảy liên tục, tạo nên sự giao thoa giữa quá khứ, hiện tại và tương lai; giữa nghệ thuật truyền thống với những phương thức biểu đạt mới.
Với phương châm “Liên tục – Thích nghi – Kết nối”, chương trình khai mạc kết hợp ca, múa, nhạc với nhiều công nghệ trình diễn hiện đại như 3D mapping, thực tế ảo tăng cường (AR), sàn xoay và các hiệu ứng sân khấu đặc biệt.
Không gian Hoàng thành Thăng Long – nơi lưu giữ những dấu tích quan trọng của kinh thành Thăng Long qua hàng nghìn năm lịch sử – vì thế không chỉ là địa điểm tổ chức, mà còn trở thành một phần của câu chuyện nghệ thuật.
Chương trình có sự tham gia của nhiều nghệ sĩ tiêu biểu trong nước và quốc tế, cùng các đoàn nghệ thuật đến từ Nhật Bản, Hàn Quốc, Ấn Độ và các địa phương như Điện Biên, Đắk Lắk, Huế, TP Hồ Chí Minh.
Nhiều nghệ sĩ nổi tiếng góp mặt như NSND Thanh Hoài, NSƯT Văn Ty, ca sĩ Tùng Dương, ca nương Kiều Anh, ca sĩ Nguyễn Ngọc Anh, nhóm OPLUS, Quách Mai Thy, Phùng Thanh Huyền, Ram C cùng các nghệ sĩ nước ngoài.
Đáng chú ý, nhiều tác phẩm được sáng tác riêng cho chương trình, khai thác vẻ đẹp văn hóa nghìn năm của Thăng Long – Hà Nội như “Nhịp phách Thăng Long”, “Thắp sáng ngọn lửa di sản”, “Hà Nội đất học đất linh”. Trong đó, hai tác phẩm xẩm “Nhịp phách Thăng Long” và “Hà Nội đất học đất linh” được làm mới với cách thể hiện giàu tính sáng tạo, mang đến một diện mạo khác cho nghệ thuật truyền thống.
Từ Hoàng thành Thăng Long đến những không gian di sản
Mở đầu hành trình Festival là Hoàng thành Thăng Long, quần thể di sản gắn với lịch sử kinh thành qua nhiều thế kỷ. Đoan Môn, Điện Kính Thiên, Bắc Môn, Hậu Lâu và Khu khảo cổ 18 Hoàng Diệu tạo nên những lớp không gian lịch sử, nơi quá khứ và hiện tại cùng hiện diện.
Vào 20h ngày 12/9/2026, chương trình Giao lưu Nghệ thuật Quốc tế với chủ đề “Thăng Long – Hà Nội, nhịp cầu di sản” (Thanglong – Hanoi, Bridge of Heritage) sẽ diễn ra trong khuôn khổ Festival.
Chương trình dự kiến có sự tham gia của các đoàn nghệ thuật đến từ Nhật Bản, Hàn Quốc, Ấn Độ cùng các đoàn nghệ thuật của Điện Biên, Đắk Lắk, Huế và TP Hồ Chí Minh, góp phần mở rộng không gian giao lưu văn hóa và tạo thêm những kết nối mới từ di sản Thăng Long – Hà Nội.
Festival cũng dành một không gian đáng chú ý cho nghệ thuật trẻ. Với concept “MOVE FEST – Chuyến tàu tiếp nối tinh hoa”, chương trình hướng tới khán giả trẻ, tạo sự kết nối giữa nghệ thuật đương đại với không gian di sản.
Thông điệp được đặt ra là: khi di sản tiếp tục chuyển động, văn hóa sẽ tiếp tục được bồi đắp; khi thế hệ trẻ trở thành những người đồng hành trên “chuyến tàu” ấy, tinh hoa Việt Nam không chỉ được gìn giữ mà còn được tiếp nối, sáng tạo và lan tỏa đến tương lai.
Khi bảo tàng trở thành không gian văn hóa sống
Trong dòng chảy chung của Festival, Bảo tàng Hà Nội trở thành một điểm kết nối quan trọng, nơi lịch sử và văn hóa được tiếp cận thông qua trưng bày, nghiên cứu, trải nghiệm và biểu diễn.
Từ 11 đến 20/9, tại Bảo tàng Hà Nội diễn ra chuỗi hoạt động văn hóa, nghệ thuật với sự tham gia của nghệ nhân, nghệ sĩ, nhà nghiên cứu, các câu lạc bộ, trường đào tạo và không gian văn hóa sáng tạo.
Mở đầu là trưng bày và tọa đàm “Hướng về thành phố xa xưa: Hai thập niên tân nhạc Hà Nội (1934-1954)”. Khoảng 100 tư liệu, hiện vật gồm tờ nhạc, bản nhạc gốc, đĩa hát, hình ảnh nhạc sĩ, ca sĩ sẽ được giới thiệu, góp phần tái hiện đời sống âm nhạc Hà Nội trong những thập niên đầu của nền tân nhạc Việt Nam.
Cùng với đó là chương trình “Âm nhạc và Di sản”, giới thiệu Tuồng, Chèo, Ca trù, Xẩm và tạo cơ hội để công chúng trực tiếp trải nghiệm hóa trang, trang phục, đạo cụ, giao lưu với nghệ nhân.
Chương trình “Kết nối di sản – Kiến tạo tương lai” tiếp tục đưa âm nhạc truyền thống đến gần hơn với thế hệ trẻ thông qua sự kết hợp cùng các nhóm nhạc trẻ, câu lạc bộ học sinh, sinh viên và nghệ sĩ cộng đồng.
Trong khi đó, “Mạch nguồn di sản” kết hợp triển lãm, tọa đàm và nghệ thuật để kể những câu chuyện về quê hương, tình mẹ, hòa bình và sự gắn kết văn hóa Việt Nam.
Qua chuỗi hoạt động này, Bảo tàng Hà Nội hướng tới một cách tiếp cận mới: không chỉ là nơi lưu giữ hiện vật mà trở thành một không gian văn hóa sống, nơi di sản được bảo tồn thông qua thực hành và được lan tỏa bằng sự tham gia trực tiếp của cộng đồng.
Để gốm, áo dài, tranh, tượng và tiếng trống kể chuyện Hà Nội
Từ Bảo tàng Hà Nội, hành trình Festival tiếp tục đến những không gian văn hóa đặc trưng của Thủ đô.
Tại Bát Tràng, vùng đất nổi tiếng với nghề gốm truyền thống, chương trình nghệ thuật “Thanh âm Gốm” diễn ra ngày 19/9, khai thác âm thanh từ chất liệu và nhạc cụ gốm. Cách tiếp cận này mở ra một góc nhìn mới về di sản làng nghề: gốm không chỉ để ngắm nhìn mà còn có thể được cảm nhận bằng âm thanh.
Tại Văn Miếu – Quốc Tử Giám, các hoạt động của Festival tiếp tục kết nối truyền thống hiếu học, văn hiến Thăng Long với nghệ thuật đương đại và trải nghiệm của công chúng.
Từ 11/9 đến 19/9/2026, tại không gian Hồ Văn, hoạt động “Nét Hà Thành – Trưng bày Áo dài” giới thiệu hành trình biến chuyển của tà áo dài qua các thời kỳ. Những dáng áo, chất liệu và phong cách khác nhau góp phần kể câu chuyện về nét thanh lịch Hà Thành cũng như sức sống của trang phục truyền thống trong đời sống hiện đại.
Từ 12/9 đến 19/9, tại Hậu vườn Thái Học, hoạt động “Nét Kinh Kỳ – Tranh & Tượng” mang đến không gian nghệ thuật với các tác phẩm hội họa và mỹ thuật tượng của nghệ sĩ đương đại.
Qua ngôn ngữ hội họa và điêu khắc, những câu chuyện về con người, vẻ đẹp và di sản Thăng Long – Hà Nội được nhìn nhận từ nhiều góc độ. Đây cũng là dịp để nghệ thuật đương đại “đối thoại” với di sản, tạo nên những cách cảm nhận mới về một Hà Nội vừa giàu truyền thống, vừa không ngừng chuyển động.
Từ 14/9 đến 19/9, chương trình “Nhất Trống – Tiếng vang Di sản” tại Hậu vườn Thái Học đưa công chúng khám phá thế giới của những chiếc trống truyền thống.
Các bộ trống được tuyển chọn từ những làng nghề và nghệ nhân tiêu biểu như trống Đọi Tam ở miền Bắc, nghệ nhân Đặng Minh Tâm ở Tây Nguyên và Long An ở miền Nam. Từ kỹ thuật chế tác, chất liệu đến âm thanh, mỗi bộ trống mang một sắc thái riêng, góp phần tạo nên bức tranh đa dạng về văn hóa Việt Nam.
Từ 15/9 đến 19/9, tại Khu Nội Tự, hoạt động “Nét chữ An nhiên” mang đến không gian thưởng lãm, trải nghiệm và giao lưu với nghệ thuật thư pháp.
Công chúng có thể chiêm ngưỡng những tác phẩm thư pháp tiêu biểu, đồng thời giao lưu với các nhà thư pháp và thưởng thức trình diễn thư pháp kết hợp hòa tấu âm nhạc dân tộc.
Đặc biệt, vào 19h30 ngày 12/9, tại Vườn Giám – Văn Miếu – Quốc Tử Giám, chương trình nghệ thuật “Khai Văn” sẽ đưa khán giả trở về với truyền thống hiếu học và triết lý Đạo học Việt Nam.
“Khai Văn” không chỉ kể câu chuyện về học vấn mà còn gợi mở hành trình khai tâm – khai trí – khai chí – khai nghiệp, hướng con người tới việc học để làm người, nuôi dưỡng ý chí và tinh thần cống hiến cho gia đình, cộng đồng, xã hội.
Công nghệ mở thêm cánh cửa đến với di sản
Một điểm nhấn khác của Festival là việc ứng dụng công nghệ để mở rộng phương thức tiếp cận các giá trị lịch sử, văn hóa.
Tối 16/9, tại Sân Thái Học, công chúng có cơ hội trải nghiệm bộ phim 3D Mapping “Quốc Tử Giám – Trường Quốc học đầu tiên”. Công nghệ trình chiếu ánh sáng hiện đại được ứng dụng trên nền kiến trúc cổ, gắn với dấu mốc 950 năm thành lập Quốc Tử Giám (1076-2026).
Sự kết hợp giữa công nghệ và di sản không chỉ tạo hiệu ứng thị giác, mà còn mở ra một cách kể chuyện mới, giúp những giá trị lịch sử vốn quen thuộc được tiếp cận bằng ngôn ngữ gần gũi hơn với công chúng hôm nay, đặc biệt là thế hệ trẻ.
Đưa di sản vào dòng chảy của tương lai
Festival Thăng Long – Hà Nội lần thứ II, năm 2026 không đơn thuần là một chuỗi sự kiện văn hóa. Đằng sau những chương trình nghệ thuật, triển lãm, trải nghiệm và ứng dụng công nghệ là mục tiêu lớn hơn: tôn vinh, bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa Thủ đô trong đời sống đương đại.
Thông qua việc kết nối di sản với nghệ thuật sáng tạo, công nghệ và giao lưu quốc tế, Festival góp phần mở rộng cách công chúng tiếp cận văn hóa, đồng thời tạo thêm không gian để các nghệ sĩ, nghệ nhân và thế hệ trẻ tham gia vào quá trình gìn giữ và làm mới di sản.
Đây cũng là hướng đi góp phần thúc đẩy các ngành công nghiệp văn hóa, tăng cường giao lưu trong nước và quốc tế, đồng thời quảng bá hình ảnh Hà Nội – Thành phố Vì hòa bình, Thành phố Sáng tạo của UNESCO.
Từ những lớp trầm tích của Hoàng thành Thăng Long đến tiếng gốm Bát Tràng, từ nét chữ thư pháp, tiếng trống truyền thống đến ánh sáng 3D Mapping trên kiến trúc cổ, di sản đang được kể lại bằng nhiều ngôn ngữ mới.
Và trong dòng chảy ấy, Hà Nội không chỉ nhìn về quá khứ để gìn giữ những giá trị đã có, mà còn hướng tới tương lai bằng sức sáng tạo của hôm nay.
Festival Thăng Long – Hà Nội 2026 vì thế trở thành một hành trình để di sản tiếp tục sống, tiếp tục được yêu và tiếp tục truyền cảm hứng cho những thế hệ mai sau.